Xuất huyết não: Nguyên nhân, dấu hiệu, chẩn đoán và cách điều trị

Tổng quan về xuất huyết não

Xuất huyết não, hay còn gọi là xuất huyết trong nhu mô não, là một dạng đột quỵ não cấp tính xảy ra khi máu thoát ra khỏi lòng mạch và chảy trực tiếp vào cấu trúc mô não, hình thành nên khối máu tụ choán chỗ. Khối máu tụ này gây tổn thương mô não thông qua hai cơ chế chính: sự phá hủy cơ học trực tiếp đối với các sợi thần kinh tại vùng xuất huyết và hiệu ứng choán chỗ làm tăng áp lực nội sọ, chèn ép các mô não lành lân cận, cản trở tuần hoàn vi mạch dẫn tới phù não phản ứng và thiếu máu não cục bộ thứ phát. Nếu áp lực nội sọ tiếp tục tăng cao vượt quá khả năng bù trừ của hộp sọ, người bệnh đối mặt với nguy cơ tụt kẹt não, một biến chứng tối cấp gây ngừng thở và tử vong nhanh chóng.

Về mặt phân loại căn nguyên, xuất huyết não được chia thành hai nhóm chính là nguyên phát và thứ phát. Xuất huyết não nguyên phát chiếm đa số các trường hợp, chủ yếu bắt nguồn từ tổn thương thoái hóa thành mạch do bệnh tăng huyết áp kéo dài hoặc do bệnh mạch máu não thoái hóa dạng tinh bột ở người cao tuổi. Xuất huyết não thứ phát xảy ra do các nguyên nhân cấu trúc hoặc bệnh lý toàn thân xác định được, chẳng hạn như dị dạng động tĩnh mạch não, vỡ phình mạch não, viêm mạch máu, u não hoại tử xuất huyết, hoặc các biến chứng liên quan đến rối loạn đông máu và sử dụng thuốc chống đông.

Về mặt định khu giải phẫu, khối máu tụ có thể xuất hiện tại nhiều vùng khác nhau của não bộ, trong đó các vị trí phổ biến nhất bao gồm vùng nhân nền, đồi thị, chất trắng dưới vỏ của các thùy não, tiểu não và thân não. Mỗi vị trí tổn thương sẽ biểu hiện thành những hội chứng khiếm khuyết thần kinh đặc trưng, đồng thời quyết định mức độ nặng nề và tiên lượng phục hồi chức năng của người bệnh.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ dẫn đến xuất huyết não rất đa dạng, trong đó tổn thương hệ thống mạch máu não mạn tính đóng vai trò trung tâm.

Nguyên nhân phổ biến hàng đầu là tăng huyết áp mạn tính không được điều trị hoặc kiểm soát kém. Áp lực dòng máu tăng cao liên tục qua nhiều năm gây tổn thương nội mạc mạch máu, dẫn đến hiện tượng thoái hóa hyaline và hình thành các vi phình mạch nhỏ trên thành các nhánh động mạch xiên nuôi dưỡng các cấu trúc sâu trong não. Khi huyết áp đột ngột tăng vọt do căng thẳng hoặc gắng sức, các mạch máu yếu ớt này dễ dàng bị vỡ ra, gây xuất huyết ồ ạt vào nhu mô não.

Bệnh mạch máu thoái hóa dạng tinh bột là nguyên nhân hàng đầu gây xuất huyết não ở người cao tuổi không có tiền sử tăng huyết áp. Tình trạng này đặc trưng bởi sự lắng đọng bất thường của protein amyloid beta tại lớp áo giữa và ngoại mạc của các động mạch nhỏ vùng vỏ não và màng mềm, làm thành mạch trở nên giòn, xơ cứng và dễ vỡ, thường gây ra các ổ xuất huyết tại các thùy não và có xu hướng tái phát nhiều lần.

Các dị tật bẩm sinh hoặc mắc phải của hệ mạch máu não cũng là nguyên nhân quan trọng, đặc biệt ở người trẻ tuổi. Nhóm này bao gồm dị dạng động tĩnh mạch não, u mạch thể hang, rò động tĩnh mạch màng cứng và vỡ phình động mạch não. Những bất thường này khiến dòng máu lưu thông với áp lực cao qua những thành mạch dị dạng mỏng manh, tạo nguy cơ vỡ mạch bất cứ lúc nào.

Rối loạn đông máu và biến chứng do dùng thuốc điều trị cũng đóng góp đáng kể vào căn nguyên bệnh. Các bệnh lý huyết học gây giảm tiểu cầu nặng, suy gan giai đoạn cuối, bệnh hemophilia làm suy giảm khả năng đông máu tự nhiên. Đáng lưu ý, việc điều trị bằng thuốc chống đông đường uống, thuốc ức chế kết tập tiểu cầu hoặc biến chứng của liệu pháp tiêu sợi huyết trong cấp cứu nhồi máu cơ tim hay nhồi máu não đều có thể dẫn đến xuất huyết não thứ phát hoặc khiến ổ chảy máu lan rộng hơn.

Ngoài ra, các nguyên nhân hiếm gặp khác bao gồm khối u não nguyên phát hoặc di căn bị hoại tử chảy máu, viêm mạch máu não do bệnh tự miễn, và tình trạng lạm dụng các chất kích thích như cocain hoặc amphetamine gây co mạch và tăng vọt huyết áp cấp tính. Các yếu tố nguy cơ về lối sống như hút thuốc lá thường xuyên, lạm dụng rượu bia, thừa cân béo phì, chế độ ăn nhiều muối và ít vận động thể lực đều làm tăng tốc độ xơ vữa mạch máu và thúc đẩy nguy cơ mắc bệnh.

Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp

Triệu chứng của xuất huyết não thường xuất hiện đột ngột và tiến triển nhanh chóng chỉ trong vòng vài phút đến vài giờ, thường xảy ra vào ban ngày khi người bệnh đang thức và thực hiện các hoạt động thể lực hoặc chịu áp lực tâm lý.

Dấu hiệu khởi phát thường gặp nhất là cơn đau đầu dữ dội xuất hiện đột ngột, người bệnh thường mô tả đây là cơn đau đầu kinh khủng nhất từng trải qua trong đời. Cơn đau thường đi kèm với cảm giác buồn nôn, nôn vọt liên tục, hoa mắt, chóng mặt và lo lắng tột độ. Tuy nhiên, ở nhóm người bệnh cao tuổi bị teo não sinh lý, triệu chứng đau đầu có thể chỉ âm ỉ nhẹ hoặc thậm chí không rõ ràng, khiến việc nhận diện bệnh dễ bị chậm trễ.

Các dấu hiệu suy giảm thần kinh khu trú xuất hiện ngay sau đó tùy thuộc vào vị trí và kích thước của ổ máu tụ:

• Xuất huyết tại vùng bán cầu đại não và bao trong thường gây ra tình trạng yếu hoặc liệt hoàn toàn nửa người đối bên với bán cầu tổn thương, mất cảm giác hoặc tê bì nửa người, liệt mặt trung ương khiến mặt bị lệch và méo miệng rõ rệt.
• Rối loạn ngôn ngữ xảy ra khi ổ xuất huyết nằm ở bán cầu não ưu thế, biểu hiện bằng việc người bệnh nói ngọng, phát âm khó khăn, dùng từ sai lệch, không hiểu được lời nói của người khác hoặc mất khả năng diễn đạt hoàn toàn.
• Rối loạn thị giác có thể biểu hiện bằng hiện tượng mất thị trường nửa bên, nhìn đôi, sụp mi mắt, hoặc hai nhãn cầu bị lệch liên hợp sang một phía.
• Xuất huyết tại vùng hố sau bao gồm tiểu não và thân não thường gây ra hội chứng chóng mặt kịch liệt, mất thăng bằng hoàn toàn khiến người bệnh không thể đứng vững hay bước đi, cử động run giật cơ, rối loạn nhịp thở nhanh nông, đồng tử co nhỏ như đầu đinh ghim hoặc giãn mất phản xạ ánh sáng.

Bên cạnh các khiếm khuyết khu trú, tình trạng suy giảm ý thức là một dấu hiệu cảnh báo đặc biệt nghiêm trọng. Người bệnh có thể nhanh chóng rơi vào trạng thái ngủ gà, lú lẫn, lơ mơ hoặc hôn mê sâu chỉ trong thời gian ngắn do phù não làm tăng áp lực nội sọ và đè ép lên hệ lưới kích hoạt tại thân não. Co giật cục bộ hoặc co giật toàn thân cũng có thể bùng phát ngay trong giai đoạn khởi phát này.

Một điểm rất dễ gây nhầm lẫn trên lâm sàng là những trường hợp xuất huyết não kích thước rất nhỏ. Khi đó, người bệnh chỉ biểu hiện thiếu hụt thần kinh khu trú nhẹ mà không kèm đau đầu, buồn nôn hay rối loạn tri giác, rất dễ bị chẩn đoán nhầm với cơn thiếu máu não thoáng qua hoặc nhồi máu não thể nhẹ nếu không có chẩn đoán hình ảnh hỗ trợ.

Chẩn đoán

Quy trình chẩn đoán xuất huyết não đòi hỏi sự chính xác và khẩn trương tối đa nhằm xác định bản chất tổn thương, phân biệt giữa xuất huyết não và nhồi máu não, đồng thời tìm kiếm nguyên nhân nền để đưa ra chiến lược can thiệp thích hợp.

Đánh giá lâm sàng khẩn cấp: Bác sĩ tiến hành kiểm tra nhanh chóng các dấu hiệu sinh tồn bao gồm đường thở, nhịp thở, độ bão hòa oxy, mạch và huyết áp. Tiếp theo, mức độ tri giác được định lượng qua thang điểm hôn mê Glasgow, và mức độ tổn thương khiếm khuyết thần kinh được đánh giá bằng thang điểm đột quỵ NIHSS để theo dõi sát sự tiến triển của bệnh.

Chụp cắt lớp vi tính sọ não không cản quang: Đây là phương tiện chẩn đoán hình ảnh đầu tay, có độ nhạy và độ đặc hiệu gần như tuyệt đối trong việc phát hiện máu tươi trong nhu mô não ngay ở giai đoạn cấp tính. Hình ảnh CT scan cho thấy vùng tăng đậm độ màu trắng rõ nét, cho phép bác sĩ xác định chính xác vị trí giải phẫu, đo lường thể tích khối máu tụ, đánh giá mức độ phù não xung quanh, hiện tượng chèn ép não thất và độ lệch của đường giữa não.

Chụp cộng hưởng từ sọ não: Chụp cộng hưởng từ với các chuỗi xung nhạy từ như T2-star hoặc SWI mang lại giá trị lớn trong việc phát hiện các ổ vi xuất huyết cũ, đánh giá chi tiết các tổn thương tại vùng thân não và tiểu não, cũng như phát hiện các dấu hiệu gợi ý bệnh mạch máu thoái hóa dạng tinh bột hoặc khối u não gây chảy máu.

Chẩn đoán hình ảnh mạch máu não: Chụp cắt lớp vi tính mạch máu não có tiêm thuốc cản quang giúp đánh giá nguy cơ khối máu tụ tiếp tục lan rộng thông qua dấu hiệu thoát mạch thuốc cản quang. Ngoài ra, chụp mạch máu não qua da hoặc chụp cộng hưởng từ mạch máu được chỉ định để tìm kiếm các bất thường cấu trúc mạch như túi phình động mạch, dị dạng động tĩnh mạch hoặc bệnh lý Moyamoya, đặc biệt ở người bệnh trẻ tuổi hoặc không có tiền sử tăng huyết áp.

Xét nghiệm cận lâm sàng bổ trợ: Các xét nghiệm máu cơ bản được thực hiện song song bao gồm công thức máu để kiểm tra số lượng tiểu cầu, xét nghiệm đông máu toàn bộ để phát hiện rối loạn đông máu hoặc ảnh hưởng của thuốc chống đông, xét nghiệm đường huyết, chức năng gan, thận và điện giải đồ.

Biến chứng nguy hiểm thường gặp sau xuất huyết não

Xuất huyết não có thể để lại nhiều biến chứng nặng nề do nhu mô não bị phá hủy và áp lực nội sọ tăng cao kéo dài. Biến chứng thần kinh vận động phổ biến nhất là tình trạng liệt nửa người, co cứng cơ và suy giảm khả năng vận động tự chủ, khiến bệnh nhân phụ thuộc vào người chăm sóc trong sinh hoạt hàng ngày.

Bên cạnh khiếm khuyết vận động, bệnh nhân thường gặp các rối loạn chức năng thần kinh cao cấp bao gồm rối loạn ngôn ngữ (khó diễn đạt hoặc mất hiểu biết ngôn ngữ), rối loạn nhận thức, sa sút trí tuệ sau đột quỵ và rối loạn đại tiểu tiện không tự chủ. Tình trạng trầm cảm và thay đổi cảm xúc cũng diễn ra rất phổ biến do sang chấn tâm lý và tổn thương các vùng não điều hòa cảm xúc.

Các biến chứng nội khoa toàn thân trong quá trình nằm bất động dài ngày bao gồm viêm phổi hít do rối loạn chức năng nuốt, nhiễm trùng đường tiết niệu, loét do tì đè và huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới dẫn tới nguy cơ thuyên tắc phổi. Phù não lan rộng và não úng thủy cấp tính là những biến chứng cấp đe dọa trực tiếp đến tính mạng cần được phát hiện và xử trí kịp thời.

Các vị trí giải phẫu thường xảy ra xuất huyết trong não

Vị trí tổn thương đóng vai trò quyết định đến triệu chứng lâm sàng và tiên lượng sống còn của bệnh nhân xuất huyết não. Trong đó, xuất huyết vùng nhân nền và đồi thị chiếm tỷ lệ cao nhất, thường liên quan trực tiếp đến các nhánh mạch xiên nhỏ bị tổn thương do tăng huyết áp, dẫn tới hội chứng liệt nửa người đối bên và rối loạn cảm giác sâu sắc.

Xuất huyết thùy não có thể xảy ra ở thùy trán, thùy đỉnh, thùy thái dương hoặc thùy chẩm, thường liên quan đến bệnh mạch máu dạng bột ở người già hoặc dị dạng mạch máu ở người trẻ. Người bệnh xuất huyết thùy não thường có biểu hiện đau đầu khu trú, co giật, mất thị trường hoặc rối loạn hành vi và ngôn ngữ tương ứng với thùy bị tổn thương.

Xuất huyết tiểu não và thân não (đặc biệt là cầu não) là những thể xuất huyết tối nguy hiểm dù chiếm tỷ lệ thấp hơn. Khối máu tụ ở hố sau dễ gây chèn ép cuống não, làm tắc nghẽn lưu thông dịch não tủy gây não úng thủy cấp, suy hô hấp tuần hoàn nhanh chóng và có tỷ lệ tử vong rất cao nếu không được phẫu thuật giải áp kịp thời.

Hướng xử trí và theo dõi y khoa

Xuất huyết não là một cấp cứu nội khoa và ngoại khoa thần kinh khẩn cấp, đòi hỏi người bệnh phải được theo dõi và điều trị tại các đơn vị hồi sức tích cực hoặc đơn vị đột quỵ chuyên khoa. Mục tiêu điều trị toàn diện bao gồm ổn định các chức năng sống, ngăn ngừa khối máu tụ lan rộng, kiểm soát áp lực nội sọ, hạn chế tổn thương não thứ phát và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Hồi sức cấp cứu và bảo vệ chức năng sống:

• Nhân viên y tế ưu tiên bảo đảm thông thoáng đường thở và cung cấp oxy đầy đủ. Với người bệnh suy giảm tri giác nặng, điểm Glasgow từ tám điểm trở xuống hoặc có tình trạng suy hô hấp, việc đặt ống nội khí quản và thở máy nhân tạo là bắt buộc để bảo vệ đường thở và kiểm soát nồng độ khí máu. Bệnh nhân được hạ sốt tích cực vì thân nhiệt cao làm gia tăng chuyển hóa não, đồng thời đường huyết được duy trì ở mức ổn định để tránh làm nặng thêm tình trạng phù não.

Kiểm soát huyết áp tích cực:

• Tăng huyết áp phản ứng rất thường gặp sau xuất huyết não và là nguyên nhân chính thúc đẩy khối máu tụ tiếp tục phình to. Đội ngũ y tế sẽ sử dụng các loại thuốc hạ áp đường truyền tĩnh mạch có tác dụng nhanh và dễ điều chỉnh liều để đưa huyết áp tâm thu về ngưỡng mục tiêu an toàn theo các hướng dẫn y khoa chuyên khoa, vừa giúp cầm máu vừa bảo đảm áp lực tưới máu não không bị sụt giảm quá mức.

Điều chỉnh và đảo ngược rối loạn đông máu:

• Đối với những bệnh nhân đang sử dụng thuốc chống đông hoặc có rối loạn đông máu bệnh lý, việc vô hiệu hóa tác dụng chống đông cần được thực hiện khẩn cấp. Tùy thuộc vào loại thuốc người bệnh đã sử dụng, bác sĩ sẽ chỉ định các chế phẩm máu phù hợp như phức hợp prothrombin cô đặc, huyết tương tươi đông lạnh, tiểu cầu hoặc các chất đối kháng đặc hiệu để phục hồi khả năng đông máu nhanh nhất có thể.

Kiểm soát tăng áp lực nội sọ và chống phù não:

• Bệnh nhân được đặt nằm đầu cao ba mươi độ để hỗ trợ dẫn lưu tĩnh mạch từ não về tim. Các biện pháp y khoa như dùng liệu pháp thẩm thấu, an thần sâu hoặc dẫn lưu dịch não tủy qua catheter não thất ra ngoài được áp dụng khi người bệnh có biểu hiện phù não nặng hoặc tràn máu não thất gây giãn não thất cấp tính.

Chỉ định can thiệp ngoại khoa:

• Phẫu thuật mở sọ giải áp hoặc phẫu thuật lấy khối máu tụ được các bác sĩ ngoại thần kinh hội chẩn kỹ lưỡng, thường áp dụng cho các trường hợp xuất huyết tiểu não lớn gây chèn ép thân não, xuất huyết thùy não nông có hiệu ứng choán chỗ đe dọa tính mạng ở người bệnh trẻ. Can thiệp nội mạch nút mạch hoặc kẹp túi phình cũng được thực hiện khi xác định có dị tật mạch máu gây chảy máu.

Chăm sóc điều dưỡng và phục hồi chức năng:

• Thực hiện xoay trở phòng chống loét do tì đè, sử dụng tất áp lực hoặc thiết bị ép hơi ngắt quãng để phòng ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu, đặt ống thông dạ dày nuôi dưỡng nếu có rối loạn nuốt và bắt đầu các bài tập vật lý trị liệu sớm ngay khi tình trạng huyết động và thần kinh ổn định.

Phòng ngừa và giảm nguy cơ

Phòng ngừa xuất huyết não đòi hỏi một chiến lược kết hợp chặt chẽ giữa việc quản lý y tế đối với các bệnh lý nền và việc duy trì một lối sống lành mạnh nhằm bảo vệ tính toàn vẹn của mạch máu não.

Kiểm soát huyết áp chặt chẽ: Vì tăng huyết áp là thủ phạm lớn nhất gây vỡ mạch máu não, việc đo huyết áp thường xuyên tại nhà, tuân thủ nghiêm ngặt đơn thuốc của bác sĩ điều trị và không bao giờ tự ý dừng thuốc khi thấy huyết áp tạm thời ổn định là nguyên tắc sống còn. Giữ huyết áp luôn nằm trong ngưỡng mục tiêu giúp bảo vệ thành mạch khỏi nguy cơ thoái hóa và hình thành vi phình mạch.

Quản lý sử dụng thuốc an toàn: Những bệnh nhân đang điều trị bằng thuốc chống đông hoặc thuốc ức chế kết tập tiểu cầu cần được kiểm tra xét nghiệm đông máu định kỳ và tuân thủ chặt chẽ chỉ định của bác sĩ tim mạch. Không tự ý uống thêm các thuốc giảm đau kháng viêm hoặc các loại thảo dược không rõ nguồn gốc vì chúng có thể tương tác làm tăng nguy cơ xuất huyết.

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng: Xây dựng chế độ ăn giảm muối để hỗ trợ kiểm soát huyết áp, hạn chế tối đa các loại thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn đóng hộp, mỡ động vật và nội tạng giàu cholesterol xấu. Tăng cường khẩu phần rau xanh, trái cây tươi giàu kali và chất chống oxy hóa, các loại hạt và cá giàu axit béo có lợi để củng cố độ đàn hồi của mạch máu.

Lối sống tích cực và từ bỏ thói quen độc hại: Tuyệt đối không hút thuốc lá vì các độc chất trong khói thuốc gây xơ cứng và viêm thành mạch. Hạn chế tối đa việc sử dụng rượu bia và tuyệt đối tránh xa các chất kích thích gây co mạch nguy hiểm. Duy trì hoạt động thể lực đều đặn ít nhất ba mươi phút mỗi ngày với các bài tập vừa sức như đi bộ, bơi lội hoặc đạp xe để tăng cường sức khỏe tim mạch.

Kiểm soát căng thẳng và khám định kỳ: Tránh làm việc quá sức, học cách giải tỏa căng thẳng tâm lý và tránh những cơn nóng giận đột ngột có thể khiến huyết áp tăng vọt. Tham gia khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ tim mạch và tầm soát bất thường mạch máu não khi có tiền sử gia đình mắc bệnh mạch máu não sớm.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Xuất huyết não là một biến cố y khoa khẩn cấp đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Mỗi giây phút chậm trễ đều khiến hàng triệu tế bào thần kinh bị hoại tử không thể đảo ngược. Do đó, người bệnh hoặc người chứng kiến cần gọi ngay cấp cứu 115 hoặc đưa người bệnh đến bệnh viện có chuyên khoa đột quỵ gần nhất khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

Áp dụng quy tắc FAST để nhận diện nhanh đột quỵ:

• Chữ F (Face – Khuôn mặt): Khuôn mặt có dấu hiệu mất cân đối, méo miệng, nụ cười bị lệch một bên hoặc nhân trung bị kéo lệch sang bên lành khi cử động.
• Chữ A (Arm – Cánh tay): Yếu liệt hoặc tê bì một bên tay hoặc chân, người bệnh không thể nâng hai cánh tay lên song song hoặc một tay bị rơi xuống nhanh chóng.
• Chữ S (Speech – Lời nói): Giọng nói bị biến đổi bất thường, nói ngọng, nói lắp bắp, phát âm khó khăn, không nói được từ ngữ trọn vẹn hoặc không hiểu được lời nói của người đối diện.
• Chữ T (Time – Thời gian): Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào trong số trên, cần gọi cấp cứu ngay lập tức, ghi nhớ chính xác thời điểm triệu chứng bắt đầu xuất hiện để cung cấp cho nhân viên y tế.

Các dấu hiệu nguy hiểm khác cần cấp cứu ngay: Đau đầu dữ dội đột ngột chưa từng trải qua, nôn vọt liên tục, mất thăng bằng đột ngột khiến người bệnh ngã quỵ, nhìn mờ, nhìn đôi, xuất hiện cơn co giật, lú lẫn, lơ mơ hoặc hôn mê.

Lưu ý quan trọng: Trong thời gian chờ cấp cứu, gia đình tuyệt đối không cho người bệnh ăn uống, không tự ý cho uống thuốc hạ huyết áp, không cạo gió hay chích máu đầu ngón tay vì những hành động này gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng.

Lưu ý an toàn

Nội dung trong bài viết này được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin kiến thức y khoa đại chúng và giáo dục sức khỏe cộng đồng, tuyệt đối không thay thế cho việc thăm khám lâm sàng, chẩn đoán xác định hay chỉ định điều trị y khoa từ các bác sĩ chuyên khoa thần kinh.

Người đọc cần đặc biệt lưu ý những giới hạn và nguyên tắc an toàn y tế sau đây:

• Thứ nhất, tuyệt đối không được tự ý cho người bệnh dùng bất kỳ loại thuốc nào khi nghi ngờ đột quỵ, đặc biệt là thuốc hạ huyết áp cấp tốc, thuốc chống đông hoặc các viên hoàn truyền miệng không rõ nguồn gốc. Việc hạ huyết áp quá nhanh hoặc làm biến đổi đông máu khi chưa có kết quả chụp cắt lớp vi tính có thể khiến áp lực tưới máu não suy sụp hoặc làm ổ xuất huyết lan rộng gây tử vong.
• Thứ hai, không áp dụng các biện pháp sơ cứu dân gian truyền miệng phản khoa học như cạo gió, giật tóc mai, vắt chanh vào miệng hay chích nặn máu các đầu ngón tay. Những hành động này không mang lại bất kỳ lợi ích y học nào mà còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, gây đau đớn kích thích huyết áp tăng cao và làm mất đi thời gian vàng cấp cứu quý giá của người bệnh.
• Thứ ba, mọi quyết định điều trị phẫu thuật hay dùng thuốc đều phải do hội đồng bác sĩ chuyên khoa đưa ra dựa trên hình ảnh học và diễn tiến lâm sàng của từng cá thể bệnh nhân cụ thể.

Kết luận

Xuất huyết não là một cấp cứu thần kinh tối khẩn cấp với nguy cơ tử vong cao và có thể để lại nhiều di chứng nặng nề đối với sức khỏe của người bệnh. Tuy nhiên, căn bệnh nguy hiểm này hoàn toàn có thể được phòng ngừa một cách chủ động thông qua việc kiểm soát huyết áp chặt chẽ, tuân thủ phác đồ điều trị y khoa và duy trì một lối sống tích cực, khoa học. Khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ nào, phản ứng nhanh chóng gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có năng lực điều trị đột quỵ là yếu tố quyết định hàng đầu để bảo vệ tính mạng và mang lại cơ hội phục hồi chức năng tốt nhất cho người bệnh.