Thoái hóa chất trắng não: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử trí

Tổng quan về thoái hóa chất trắng

Não bộ con người được phân chia thành hai khu vực cấu trúc chính là chất xám và chất trắng. Trong khi chất xám tập trung các thân tế bào thần kinh đảm nhiệm chức năng xử lý thông tin, chất trắng lại cấu thành từ hàng triệu sợi trục thần kinh đan xen như mạng lưới dây cáp viễn thông kết nối các vùng vỏ não với nhau và liên lạc xuống tủy sống. Tên gọi chất trắng bắt nguồn từ màu sắc đặc trưng của bao myelin, một lớp màng giàu lipid bao quanh sợi trục đóng vai trò cách điện sinh học và tăng tốc độ dẫn truyền xung động thần kinh lên gấp nhiều lần.

Để bảo toàn cấu trúc bao myelin và chức năng sợi trục, chất trắng đòi hỏi sự cung cấp liên tục oxy cùng các chất dinh dưỡng thông qua mạng lưới mạch máu nhỏ xuyên sâu vào nhu mô não. Khi tuần hoàn tưới máu tại các vi mạch này bị suy giảm do tình trạng xơ vữa, tăng huyết áp hoặc viêm mạch, mô chất trắng sẽ rơi vào trạng thái thiếu máu cục bộ mãn tính. Hậu quả là bao myelin bị thoái hóa mỡ, sợi trục bị phù nề, đứt gãy và cuối cùng dẫn đến mất mát hoàn toàn cấu trúc tế bào thần kinh đệm ít nhánh.

Bệnh thoái hóa chất trắng, hay còn gọi là tổn thương chất trắng hệ thần kinh trung ương, là một hội chứng lâm sàng – hình ảnh học có tính chất tiến triển chậm. Trên hình ảnh chụp cộng hưởng từ sọ não, những vùng mô não bị tổn thương này thường xuất hiện dưới dạng các nốt hoặc dải tăng tín hiệu nổi bật trên chuỗi xung T2 và FLAIR, thường tập trung ở vùng quanh não thất hoặc chất trắng dưới vỏ. Mức độ lan rộng của các tổn thương chất trắng tỷ lệ thuận với mức độ suy giảm nhận thức, nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ, trầm cảm và suy giảm khả năng tự sinh hoạt ở người trưởng thành, đặc biệt là nhóm người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Căn nguyên dẫn đến thoái hóa chất trắng não rất đa dạng và được các chuyên gia thần kinh học phân chia thành hai nhóm chính là nguyên nhân mạch máu và nguyên nhân không mạch máu.

Nhóm nguyên nhân mạch máu chiếm tỷ lệ áp đảo trong các ca bệnh ở người trưởng thành, đặc trưng bởi tình trạng tổn thương hệ thống động mạch nhỏ nuôi não. Tình trạng xơ cứng tiểu động mạch do tăng huyết áp lâu năm làm thành mạch dày lên, lòng mạch hẹp dần và suy giảm tính đàn hồi, dẫn đến thiếu máu cục bộ mạn tính ở các vùng sâu của não. Bên cạnh đó, bệnh mạch máu não dạng bột do lắng đọng protein amyloid ở thành mạch cũng khiến mạch máu dễ vỡ và tắc nghẽn. Các bệnh lý viêm mạch máu hệ thần kinh trung ương và hội chứng Susac cũng gây tắc nghẽn vi tuần hoàn, trực tiếp làm hoại tử vi thể các bó sợi thần kinh.

Nhóm nguyên nhân không mạch máu bao gồm nhiều bệnh lý phức tạp tác động trực tiếp lên cấu trúc tế bào thần kinh đệm và bao myelin. Về mặt miễn dịch và viêm, bệnh đa xơ cứng, viêm não tủy rải rác cấp tính và viêm tủy thị thần kinh khiến hệ miễn dịch tự tấn công bao myelin. Về mặt truyền nhiễm, virus gây suy giảm miễn dịch ở người HIV, virus JC gây bệnh não chất trắng đa ổ tiến triển, virus Herpes simplex, virus Cytomegalo, xoắn khuẩn giang mai thần kinh và nấm màng não đều có thể gây viêm hoại tử chất trắng. Về mặt chuyển hóa và nhiễm độc, sự thiếu hụt nghiêm trọng vitamin B12 hoặc đồng, tình trạng nghiện rượu mạn tính, ngộ độc khí carbon monoxide, hít phải dung môi hữu cơ toluene, lạm dụng chất kích thích và tác dụng phụ của thuốc hóa trị như methotrexate đều phá hủy chuyển hóa lipid cấu tạo vỏ bao myelin. Ngoài ra, yếu tố di truyền cũng đóng vai trò rõ rệt, tiêu biểu là các đột biến gen EIF2B1 đến EIF2B5 gây hội chứng tiêu biến chất trắng di truyền.

Bên cạnh các nguyên nhân trực tiếp, nhiều yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng khởi phát và đẩy nhanh tốc độ thoái hóa chất trắng. Yếu tố hàng đầu là tuổi tác sinh học, phổ biến nhất ở người trên 60 tuổi do quá trình lão hóa tự nhiên của mạch máu não. Những người mắc bệnh tăng huyết áp không kiểm soát, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa lipid máu, béo phì, ít vận động thể lực và có thói quen hút thuốc lá đều chịu áp lực oxy hóa cao, khiến vi mạch não dễ tổn thương hơn nhiều lần. Tiền sử gia đình từng có người bị tai biến mạch máu não hoặc sa sút trí tuệ cũng là một chỉ dấu cảnh báo nguy cơ cao.

Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp

Biểu hiện lâm sàng của thoái hóa chất trắng rất đa dạng, phụ thuộc vào vị trí giải phẫu và mức độ lan rộng của các tổn thương sợi trục trong não bộ. Ở giai đoạn đầu, nhiều người bệnh hoàn toàn không có triệu chứng rõ rệt, tổn thương chỉ được phát hiện ngẫu nhiên qua phim chụp sọ não.

Khi tổn thương tiến triển rộng hơn, nhóm triệu chứng thường gặp nhất liên quan đến chức năng nhận thức và xử lý thông tin. Người bệnh thường cảm thấy suy giảm trí nhớ ngắn hạn, tư duy chậm chạp, mất tập trung và gặp khó khăn rõ rệt khi lập kế hoạch hay giải quyết các vấn đề phức tạp trong công việc. Điểm đặc trưng là sự suy giảm khả năng thực hiện hai hoạt động đồng thời, chẳng hạn như người bệnh phải dừng bước lại khi muốn trò chuyện hoặc không thể vừa đi bộ vừa quan sát xung quanh. Bên cạnh nhận thức, rối loạn chức năng vận động cũng xuất hiện sớm với các dấu hiệu đi bộ chậm chạp, bước chân ngắn, dáng đi không vững, mất thăng bằng và dễ vấp ngã. Về mặt tâm thần kinh, người bệnh dễ rơi vào trạng thái thờ ơ, mất hứng thú, thay đổi tính cách, lo âu hoặc trầm cảm khởi phát muộn. Ở những giai đoạn tiến triển, sự gián đoạn các bó sợi thần kinh điều khiển cơ tròn bàng quang có thể dẫn đến chứng tiểu gấp và tiểu không tự chủ.

Bên cạnh các dấu hiệu diễn tiến từ từ, có những biểu hiện cảnh báo nguy hiểm mà người bệnh và thân nhân cần nhận biết để can thiệp y tế khẩn cấp. Tình trạng té ngã tái diễn nhiều lần trong thời gian ngắn gây chấn thương vùng đầu, cơn lú lẫn mất định hướng không gian thời gian cấp tính, hoặc xuất hiện yếu liệt một bên cơ thể, méo miệng và nói khó đột ngột là những dấu hiệu báo động nguy cơ đột quỵ não cấp hoặc nhồi máu não ổ khuyết mới xuất hiện chồng lấp.

Trên thực tế, thoái hóa chất trắng rất dễ bị nhầm lẫn với các tình trạng khác. Nhiều gia đình thường xem nhẹ các triệu chứng ban đầu và gán ghép chúng cho sự đãng trí tuổi già tự nhiên, khiến bệnh nhân bỏ lỡ thời điểm can thiệp sớm. Thoái hóa chất trắng cũng dễ bị nhầm với bệnh Alzheimer. Trong khi bệnh Alzheimer chủ yếu khởi phát bằng việc mất khả năng ghi nhớ thông tin mới và rối loạn ngôn ngữ trầm trọng, thoái hóa chất trắng lại ảnh hưởng nổi bật lên tốc độ xử lý, khả năng chú ý và chức năng điều hành. Ngoài ra, dáng đi chậm chạp và mất thăng bằng cũng hay bị nhầm với bệnh Parkinson, tuy nhiên thoái hóa chất trắng thường không đi kèm triệu chứng run tĩnh trạng điển hình hay cứng đờ dạng bánh xe răng cưa.

Chẩn đoán

Quá trình chẩn đoán thoái hóa chất trắng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa thăm khám lâm sàng chuyên khoa thần kinh, các bài trắc nghiệm nhận thức và chẩn đoán hình ảnh kỹ thuật cao nhằm xác định chính xác mức độ tổn thương cùng căn nguyên gây bệnh.

Bước đầu tiên, bác sĩ chuyên khoa thần kinh sẽ tiến hành khai thác tiền sử bệnh lý cá nhân và gia đình, khám phản xạ, trương lực cơ, đánh giá khả năng giữ thăng bằng và dáng đi. Bác sĩ thường sử dụng các bài đánh giá nhận thức tiêu chuẩn như bảng đánh giá nhận thức Montreal hoặc thang điểm tâm thần tối thiểu để đo lường mức độ suy giảm chú ý, trí nhớ và chức năng điều hành.

Chụp cộng hưởng từ não là phương pháp then chốt và có giá trị cao nhất trong chẩn đoán xác định thoái hóa chất trắng. Trên các chuỗi xung T2 và chuỗi xung xóa dịch não tủy FLAIR, tổn thương chất trắng hiện rõ dưới dạng các vùng tăng tín hiệu màu sáng. Bác sĩ chẩn đoán hình ảnh thường sử dụng thang điểm Fazekas để định lượng mức độ tổn thương từ nhẹ với các nốt rải rác đến nặng với các mảng tổn thương liên kết rộng quanh não thất và trong chất trắng sâu. Hình ảnh cộng hưởng từ còn giúp phát hiện các ổ nhồi máu não nhỏ tiềm tàng, vi xuất huyết não, khối u thần kinh trung ương hoặc các tổn thương hủy myelin đặc trưng khác.

Nhằm tìm kiếm các nguyên nhân tiềm ẩn và yếu tố thúc đẩy, bác sĩ sẽ chỉ định thêm các xét nghiệm máu toàn diện. Các chỉ số thường quy bao gồm đường huyết lúc đói, chỉ số đường hóa huyết sắc tố, bộ mỡ máu toàn phần nhằm đánh giá nguy cơ mạch máu. Trong những trường hợp người bệnh còn trẻ hoặc không có yếu tố nguy cơ tim mạch điển hình, các xét nghiệm chuyên sâu sẽ được thực hiện, bao gồm định lượng vitamin B12 huyết thanh, nồng độ khoáng chất đồng, xét nghiệm chức năng tuyến giáp, kháng thể tự miễn tìm viêm mạch máu, huyết thanh học sàng lọc HIV và giang mai thần kinh, hoặc xét nghiệm giải trình tự gen tìm đột biến liên quan đến hội chứng tiêu chất trắng.

Biến chứng nguy hiểm và hệ lụy sức khỏe của thoái hóa chất trắng tiến triển

Khi các tổn thương chất trắng não không được phát hiện và kiểm soát kịp thời, sự đứt gãy ngày càng nhiều của các sợi trục thần kinh sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nặng nề. Biến chứng nguy hiểm và phổ biến nhất là làm gia tăng đột biến nguy cơ đột quỵ não, bao gồm cả các cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua và đột quỵ nhồi máu não ổ khuyết. Tổn thương vi mạch tích tụ kéo dài làm suy yếu hệ thống mạch máu não, khiến mô não xung quanh dễ bị thiếu oxy cục bộ nghiêm trọng.

Bên cạnh nguy cơ đột quỵ, thoái hóa chất trắng lan tỏa là nền tảng trực tiếp dẫn đến sa sút trí tuệ mạch máu, làm người bệnh mất dần khả năng tư duy logic, suy giảm trí nhớ trầm trọng và mất khả năng tự thực hiện các sinh hoạt cá nhân cơ bản như tắm rửa, ăn uống hoặc mặc quần áo. Tình trạng suy giảm chức năng vận động kéo theo nguy cơ té ngã thường xuyên, dễ dẫn đến các chấn thương gãy xương, đặc biệt là gãy cổ xương đùi ở người già, gây tàn phế và làm gia tăng tỷ lệ tử vong do nằm bất động lâu ngày.

Tác động của thoái hóa chất trắng đến giấc ngủ và rối loạn cảm xúc

Mạng lưới chất trắng giữ vai trò kết nối giữa vỏ não với các cấu trúc dưới vỏ như đồi thị và vùng dưới đồi, nơi điều hòa chu kỳ thức ngủ sinh học của cơ thể. Khi vùng chất trắng liên quan bị thoái hóa, người bệnh thường gặp phải tình trạng rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng, biểu hiện qua việc khó đi vào giấc ngủ, thức giấc nhiều lần trong đêm và ngủ chập chờn không sâu giấc. Tình trạng thiếu ngủ kéo dài lại tiếp tục gây căng thẳng cho hệ tuần hoàn não, tạo thành vòng xoắn bệnh lý khiến tổn thương thần kinh tiến triển nhanh hơn.

Song song với rối loạn giấc ngủ, tổn thương gián đoạn các đường dẫn truyền thần kinh nối liền thùy trán với hệ viền thường gây ra những biến đổi sâu sắc về mặt tâm lý và cảm xúc. Người bệnh có thể xuất hiện biểu hiện thờ ơ, lãnh đạm với môi trường xung quanh, giảm động lực sống, dễ cáu gắt vô cớ hoặc phát triển các triệu chứng trầm cảm thực thể. Những rối loạn tâm thần kinh này cần được nhận diện đúng là hệ quả của tổn thương não bộ để người thân có sự thấu hiểu, đồng thời giúp bác sĩ có kế hoạch can thiệp tâm lý và y khoa thích hợp.

Hướng xử trí và theo dõi y khoa

Hiện tại, y học hiện đại chưa có phương pháp hay loại thuốc nào có khả năng phục hồi hoàn toàn các sợi thần kinh và bao myelin đã bị thoái hóa mất đi. Do đó, mục tiêu điều trị hàng đầu là kiểm soát triệt để các yếu tố căn nguyên, ngăn chặn sự lan rộng của các tổn thương mới, phòng ngừa biến chứng đột quỵ não, bảo tồn tối đa chức năng nhận thức và duy trì khả năng vận động tự chủ cho người bệnh.

Chiến lược điều trị cốt lõi là kiểm soát toàn diện các bệnh lý tim mạch và chuyển hóa dưới sự theo dõi sát sao của bác sĩ chuyên khoa. Đối với người bệnh có tăng huyết áp, việc duy trì chỉ số huyết áp ổn định trong ngưỡng mục tiêu cá thể hóa giúp giảm thiểu áp lực cơ học lên thành vi mạch não. Tương tự, bệnh nhân đái tháo đường và rối loạn lipid máu cần tuân thủ nghiêm ngặt kế hoạch điều trị của bác sĩ để bảo vệ nội mạc mạch máu. Tùy thuộc vào nguy cơ tim mạch và kết quả chụp mạch não, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định các nhóm thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc thuốc hạ mỡ máu để giảm nguy cơ hình thành huyết khối gây tắc nghẽn lòng mạch.

Đối với các trường hợp thoái hóa chất trắng xuất phát từ nguyên nhân không mạch máu, hướng can thiệp sẽ tập trung giải quyết bệnh lý gốc. Người bệnh thiếu hụt vitamin B12 hoặc vi chất sẽ được bổ sung theo phác đồ y khoa; các bệnh lý tự miễn như viêm mạch hoặc đa xơ cứng cần được quản lý bằng liệu pháp điều hòa miễn dịch tại bệnh viện chuyên khoa; còn các tổn thương do nhiễm trùng cần được can thiệp bằng các thuốc đặc hiệu tương ứng.

Bên cạnh can thiệp nội khoa, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng đóng vai trò cực kỳ thiết yếu trong việc duy trì chất lượng cuộc sống. Người bệnh cần được hướng dẫn các bài tập thăng bằng, điều chỉnh dáng đi và phối hợp động tác nhằm giảm thiểu tối đa nguy cơ té ngã. Việc sử dụng các dụng cụ hỗ trợ di chuyển an toàn như gậy hoặc khung tập đi cần được khuyến khích khi chức năng vận động suy giảm. Đồng thời, các liệu pháp phục hồi chức năng nhận thức thông qua các bài tập trí tuệ, đọc sách, giải ô chữ giúp kích thích tính mềm dẻo của não bộ.

Với các triệu chứng thứ phát thường gặp như rối loạn giấc ngủ kéo dài, người bệnh không nên tự ý tìm kiếm các loại thuốc an thần kinh khi chưa có ý kiến bác sĩ. Thay vào đó, việc thiết lập thói quen vệ sinh giấc ngủ khoa học, thư giãn tâm lý, kết hợp xoa bóp nhẹ nhàng vùng cơ cổ vai gáy sẽ hỗ trợ cải thiện tuần hoàn và chất lượng giấc ngủ an toàn. Người bệnh cần tái khám định kỳ theo lịch hẹn để bác sĩ đánh giá lại chức năng thần kinh và có những điều chỉnh kịp thời.

Phòng ngừa và giảm nguy cơ

Mặc dù quá trình thoái hóa chất trắng gắn liền một phần với quy luật lão hóa tự nhiên của cơ thể và yếu tố di truyền, mỗi cá nhân hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa hoặc làm chậm tốc độ suy thoái mạch máu não thông qua việc xây dựng lối sống khoa học và kiểm soát sớm các nguy cơ tim mạch.

Trước hết, việc theo dõi và kiểm soát chặt chẽ các chỉ số sinh hóa là nền tảng quan trọng nhất. Mỗi người trưởng thành, đặc biệt là nhóm người sau tuổi 40, cần duy trì thói quen kiểm tra sức khỏe định kỳ, đo huyết áp thường xuyên, xét nghiệm đường huyết và bộ mỡ máu để kịp thời phát hiện những bất thường tiềm ẩn. Nếu đã được chẩn đoán mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn chuyển hóa lipid, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn của nhân viên y tế, tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc hay ngắt quãng quá trình điều trị.

Về chế độ dinh dưỡng, nên áp dụng mô hình ăn uống có lợi cho tim mạch và não bộ, tiêu biểu như chế độ ăn Địa Trung Hải. Khẩu phần hàng ngày cần tăng cường các loại rau củ quả tươi, ngũ cốc nguyên hạt, đậu đỗ và các loại cá béo giàu axit béo omega-3 để bảo vệ màng tế bào thần kinh. Đồng thời, cần chủ động giảm lượng muối nêm nếm nhằm ổn định huyết áp, cắt giảm thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa, mỡ động vật, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ và nước ngọt đóng chai.

Về thể chất, việc duy trì vận động thể dục đều đặn tối thiểu 30 phút mỗi ngày trong ít nhất 5 ngày mỗi tuần giúp tăng cường lưu lượng máu tưới lên nhu mô não và kích thích sản sinh các yếu tố dinh dưỡng thần kinh. Những bài tập nhẹ nhàng và vừa sức như đi bộ nhanh, đạp xe tại chỗ, bơi lội hoặc dưỡng sinh đều mang lại lợi ích rõ rệt. Song song đó, việc từ bỏ hoàn toàn thói quen hút thuốc lá và hạn chế tối đa việc lạm dụng rượu bia là điều kiện tiên quyết để bảo vệ hệ mao mạch não khỏi các gốc tự do có hại. Cuối cùng, việc tích cực tham gia các hoạt động giao tiếp xã hội, duy trì sở thích đọc sách, học hỏi điều mới và ngủ đủ giấc sẽ giúp củng cố mạng lưới dự trữ nhận thức của não bộ trước tác động của lão hóa.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Người bệnh và người thân cần nắm rõ các thời điểm cần thăm khám y tế định kỳ cũng như các dấu hiệu báo động khẩn cấp để có hành động can thiệp kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.

Bạn nên chủ động đặt lịch khám với bác sĩ chuyên khoa thần kinh khi nhận thấy các thay đổi diễn tiến từ từ nhưng ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Các dấu hiệu này bao gồm tình trạng suy giảm trí nhớ tăng dần, giảm khả năng tập trung, bước đi chậm chạp và thiếu vững vàng, hay vấp ngã khi di chuyển, hoặc xuất hiện những thay đổi bất thường về tính cách và khí sắc như lo âu, trầm cảm khởi phát ở người lớn tuổi. Việc thăm khám giúp bác sĩ tiến hành đánh giá nhận thức tổng quát và chỉ định chụp cộng hưởng từ sọ não để chẩn đoán xác định.

Đặc biệt, cần gọi xe cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế có khoa cấp cứu gần nhất nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ não cấp tính hoặc tổn thương thần kinh đột ngột. Các triệu chứng báo động đỏ bao gồm:

• Đột ngột méo miệng, lệch mặt hoặc nụ cười bị méo sang một bên.
• Đột ngột yếu, liệt, tê bì hoặc khó cử động tay, chân một bên cơ thể.
• Đột ngột nói khó, nói ngọng, líu lưỡi hoặc mất khả năng hiểu lời người khác nói.
• Mất thị lực đột ngột ở một mắt hoặc nhìn đôi, nhìn mờ không rõ nguyên nhân.
• Đau đầu dữ dội đột ngột, chóng mặt dữ dội kèm mất thăng bằng hoàn toàn không thể đứng vững.
• Lú lẫn cấp tính, co giật hoặc hôn mê, mất ý thức sau một cú té ngã chấn thương vùng đầu.

Lưu ý an toàn

Toàn bộ nội dung trong bài viết chỉ mang tính chất cung cấp kiến thức y khoa phổ thông, không thể thay thế cho quy trình thăm khám lâm sàng, chẩn đoán chuyên sâu hoặc phác đồ điều trị được cá thể hóa bởi bác sĩ chuyên khoa thần kinh.

Người bệnh và gia đình tuyệt đối không dựa vào hình ảnh chụp cộng hưởng từ hoặc những thông tin tự tìm kiếm trên mạng để tự chẩn đoán bệnh. Tổn thương tăng tín hiệu chất trắng trên phim chụp có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau và chỉ có giá trị y học khi được bác sĩ đánh giá tương quan với triệu chứng thực tế của từng cá nhân. Tuyệt đối không tự ý tìm mua và sử dụng các loại thuốc bổ não, sản phẩm truyền miệng không rõ nguồn gốc với hy vọng làm tan biến tổn thương não bộ.

Đặc biệt, người bệnh đang điều trị các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu không được tự ý ngừng thuốc, thay đổi liều lượng hoặc đổi loại thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Mọi sự can thiệp sai lầm vào phác đồ điều trị đều có thể làm bùng phát các biến chứng tim mạch và mạch máu não nghiêm trọng. Khi xuất hiện bất kỳ băn khoăn nào, hãy luôn tham vấn trực tiếp nhân viên y tế để được hướng dẫn an toàn.

Kết luận

Thoái hóa chất trắng não là một thách thức sức khỏe phổ biến ở người cao tuổi, phản ánh tình trạng tổn thương vi tuần hoàn và sự lão hóa của các mạng lưới sợi thần kinh trung ương. Mặc dù y học hiện nay chưa có giải pháp phục hồi hoàn toàn các tổn thương chất trắng đã mất đi, việc phát hiện sớm thông qua chẩn đoán hình ảnh và chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ mạch máu mang lại hiệu quả rất lớn trong việc làm chậm tiến trình bệnh.

Người bệnh và thân nhân không nên quá lo lắng hay hoang mang khi nhận được kết quả chẩn đoán, nhưng cũng tuyệt đối không được chủ quan bỏ qua các dấu hiệu suy giảm vận động và trí nhớ. Sự kết hợp đồng bộ giữa việc tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ chuyên khoa thần kinh, duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh, rèn luyện thể chất điều độ và luyện tập nhận thức thường xuyên chính là chìa khóa vững chắc nhất giúp người bệnh bảo tồn chức năng thần kinh và duy trì cuộc sống vui khỏe, độc lập dài lâu.