Danh mục 81 bệnh truyền nhiễm mới áp dụng từ ngày 1/7 theo quy định Bộ Y tế
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Danh mục 81 bệnh truyền nhiễm theo Quyết định 1965/QĐ-BYT chính thức được Bộ Y tế áp dụng nhằm phục vụ cho hoạt động giám sát, phát hiện, khai báo và triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh trên phạm vi cả nước. Sự điều chỉnh này phản ánh đúng thực tế diễn biến dịch tễ, giúp các cơ quan quản lý và cơ sở y tế chủ động hơn trước các nguy cơ dịch bệnh mới nổi cũng như tái nổi.
Việc phân chia rõ ràng các nhóm bệnh truyền nhiễm tạo cơ sở pháp lý và chuyên môn thống nhất cho việc phân loại mức độ nguy hiểm, xác định mức độ ưu tiên trong theo dõi y tế và áp dụng các biện pháp cách ly hoặc can thiệp y tế cộng đồng phù hợp. Người dân cũng có thêm căn cứ để nâng cao nhận thức, chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình trước các tác nhân gây bệnh hô hấp, tiêu hóa hay lây qua đường máu.
Danh mục 81 bệnh truyền nhiễm là gì?
Bệnh truyền nhiễm là nhóm bệnh do các tác nhân sinh học như virus, vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng hoặc prion gây ra, có khả năng lây truyền trực tiếp hoặc gián tiếp từ người sang người, từ động vật sang người hoặc qua môi trường trung gian. Danh mục 81 bệnh truyền nhiễm do Bộ Y tế ban hành đóng vai trò là khung pháp lý và hướng dẫn chuyên môn chuẩn hóa toàn bộ công tác quản lý y tế dự phòng. Thông qua việc phân loại cụ thể theo độc lực của tác nhân, con đường lây truyền và mức độ ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng, hệ thống y tế có thể xây dựng kịch bản ứng phó phù hợp đối với từng nhóm bệnh. Việc cập nhật thường xuyên danh mục này bảo đảm tính chủ động trong công tác giám sát dịch tễ, đồng thời hỗ trợ người dân nhận biết được các nguy cơ sức khỏe để thực hiện biện pháp phòng ngừa y tế đúng đắn và hiệu quả.
Nhóm A gồm các bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm
Nhóm A tập trung những bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm có khả năng lây lan rất nhanh, diện phát tán rộng, tỷ lệ tử vong cao hoặc do các tác nhân gây bệnh mới nổi chưa xác định rõ. Trong danh mục cập nhật mới, các bệnh như cúm A(H7N9) và hội chứng viêm đường hô hấp vùng Trung Đông do virus corona (MERS-CoV) được xếp vào nhóm A. Ngoài ra, nhóm này cũng chuẩn hóa tên gọi theo tác nhân gây bệnh đối với hội chứng suy hô hấp cấp tính nặng SARS, bệnh do virus Ebola, Marburg, Lassa và bệnh nhiễm virus Tây sông Nin. Các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm kinh điển như dịch hạch, bại liệt, cúm A(H5N1), cúm A(H5N6), cúm A(H9N2), sốt vàng và bệnh do virus Nipah tiếp tục nằm trong danh sách giám sát nghiêm ngặt ở mức cao nhất. Đối với các bệnh thuộc nhóm A, cơ sở y tế và cơ quan chức năng bắt buộc phải áp dụng ngay các biện pháp giám sát đặc biệt, khoanh vùng, cách ly và xử lý y tế khẩn cấp nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát thành đại dịch.
Nhóm B bao gồm các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm lây lan nhanh
Nhóm B là nhóm có nhiều sự điều chỉnh và bổ sung nhất với 47 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có khả năng lây truyền nhanh và nguy cơ gây tử vong. Danh mục mới cập nhật các bệnh truyền nhiễm đáng chú ý như COVID-19, bệnh đậu mùa khỉ (Mpox), bệnh do virus Hanta, virus Chikungunya, virus Zika, bệnh viêm não Nhật Bản, nhiễm Nocardia, mắt hột và bệnh Legionnaire. Bên cạnh đó, nhóm B tiếp tục duy trì danh mục các bệnh phổ biến trong cộng đồng cần theo dõi y tế thường xuyên gồm sởi, Rubella, quai bị, ho gà, bạch hầu, sốt xuất huyết Dengue, tay chân miệng, thủy đậu, cúm mùa, bệnh dại, lao, HIV/AIDS, tả, thương hàn, uốn ván cùng các dạng viêm gan virus A, B, C, D, E. Việc phân loại rõ ràng nhóm B giúp các tuyến y tế chủ động trong công tác tiêm chủng phòng bệnh, phát hiện sớm ca bệnh tại cộng đồng, quản lý điều trị kịp thời và hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng nguy hiểm cho người bệnh.
Nhóm C gồm các bệnh truyền nhiễm có mức độ nguy hiểm thấp hơn
Nhóm C bao gồm 19 bệnh truyền nhiễm có mức độ nguy hiểm và nguy cơ lây lan thấp hơn so với nhóm A và nhóm B. Tuy nhiên, các bệnh thuộc nhóm C vẫn đòi hỏi sự theo dõi, khai báo và thực hiện các biện pháp phòng dịch phù hợp nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Các bệnh được liệt kê trong nhóm C gồm nhiễm nấm Candida, bệnh do Rickettsia, nhiễm virus Herpes, bệnh do Trichomonas, bệnh đường ruột do Giardia, giang mai, lậu, phong, các bệnh lý do giun sán và tình trạng ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus gây ra. Mặc dù không gây ra các đợt dịch lớn mang tính thảm họa, việc giám sát nhóm C giúp ngành y tế đánh giá bức tranh dịch tễ toàn diện, từ đó đưa ra các hướng dẫn vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, y tế học đường và chăm sóc sức khỏe sinh sản hiệu quả cho người dân.
Ý nghĩa của danh mục mới trong công tác quản lý và phòng ngừa dịch bệnh
Danh mục 81 bệnh truyền nhiễm được Bộ Y tế công bố tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc triển khai đồng bộ các hoạt động y tế dự phòng từ trung ương đến địa phương. Việc cập nhật các tác nhân gây bệnh mới nổi giúp hệ thống y tế tăng cường khả năng phát hiện sớm, phản ứng nhanh và phân bổ nguồn lực điều trị hợp lý. Đối với người dân, việc nắm rõ thông tin về các nhóm bệnh truyền nhiễm giúp nâng cao ý thức tự bảo vệ sức khỏe thông qua việc chủ động tiêm chủng vắc xin đầy đủ, duy trì thói quen vệ sinh cá nhân, ăn uống chín uống sôi và giữ gìn môi trường sống sạch sẽ. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ nhiễm bệnh như sốt cao, phát ban, ho kéo dài hoặc rối loạn tiêu hóa, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và tư vấn hướng xử trí an toàn.
Lưu ý an toàn
Thông tin về danh mục 81 bệnh truyền nhiễm mang tính chất cập nhật quy định y tế và giáo dục sức khỏe cộng đồng, không thay thế cho các chỉ định chẩn đoán hoặc điều trị y khoa chuyên sâu. Mỗi loại bệnh truyền nhiễm có cơ chế lây bệnh, thời gian ủ bệnh và biểu hiện lâm sàng khác nhau ở từng cá thể. Người dân tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hay áp dụng các phương pháp truyền miệng để tự điều trị tại nhà khi chưa có sự thăm khám của bác sĩ. Khi có nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, cần liên hệ ngay với y tế địa phương hoặc đến bệnh viện để được hướng dẫn cách ly và chăm sóc y tế đúng cách.
Tóm tắt
Việc ban hành danh mục 81 bệnh truyền nhiễm theo quy định Bộ Y tế là bước tiến quan trọng giúp nâng cao năng lực kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Chủ động cập nhật kiến thức, thực hiện tiêm chủng phòng bệnh và duy trì lối sống vệ sinh là giải pháp hiệu quả nhất để mỗi cá nhân bảo vệ bản thân và cộng đồng trước các nguy cơ lây nhiễm.
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Danh mục 81 bệnh truyền nhiễm do Bộ Y tế ban hành gồm mấy nhóm?
Danh mục 81 bệnh truyền nhiễm được Bộ Y tế phân chia thành 3 nhóm gồm nhóm A (đặc biệt nguy hiểm), nhóm B (nguy hiểm, lây lan nhanh) và nhóm C (mức độ nguy hiểm thấp hơn) làm căn cứ áp dụng các biện pháp phòng chống dịch phù hợp.
Bệnh COVID-19 và đậu mùa khỉ Mpox thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm nào?
Theo danh mục cập nhật mới của Bộ Y tế, bệnh COVID-19 và bệnh đậu mùa khỉ (Mpox) được xếp vào nhóm B, là nhóm các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có khả năng lây lan nhanh và cần được giám sát y tế thường xuyên.
Những bệnh truyền nhiễm nào được đưa vào nhóm A đặc biệt nguy hiểm?
Nhóm A gồm các bệnh đặc biệt nguy hiểm như cúm A(H7N9), MERS-CoV, SARS, Ebola, Lassa, Marburg, sốt Tây sông Nin, cúm A(H5N1), dịch hạch, bại liệt, sốt vàng và các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mới phát sinh chưa rõ tác nhân.
Người dân cần làm gì khi có dấu hiệu mắc bệnh truyền nhiễm?
Khi có triệu chứng nghi ngờ như sốt cao, phát ban, ho kéo dài hoặc tiêu chảy cấp, người dân nên chủ động đeo khẩu trang, hạn chế tiếp xúc đông người và đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ khám, chẩn đoán và hướng dẫn điều trị.
Tiêm chủng vắc xin có phòng được tất cả các bệnh truyền nhiễm trong danh mục không?
Tiêm chủng vắc xin giúp phòng ngừa hiệu quả nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trong danh mục như sởi, quai bị, Rubella, bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm não Nhật Bản và viêm gan virus. Tuy nhiên, một số bệnh chưa có vắc xin vẫn cần phòng ngừa bằng thói quen vệ sinh và môi trường sống an toàn.
