Hình ảnh mụn nước thủy đậu ở người lớn và các giai đoạn tiến triển

Thủy đậu ở người lớn là gì?

Bệnh thủy đậu ở người lớn là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây qua đường hô hấp hoặc qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ nốt phỏng mụn nước của người bệnh. Sau thời gian ủ bệnh kéo dài từ mười đến hai mươi mốt ngày, người bệnh bắt đầu xuất hiện các triệu chứng tiền triều như sốt nhẹ hoặc sốt cao, chán ăn và mệt mỏi toàn thân.

Tiếp theo đó, tổn thương da đặc trưng của bệnh thủy đậu bắt đầu bộc phát. Tổn thương ban đầu là các nốt hồng ban dạng sẩn, sau nhanh chóng phát triển thành mụn nước mỏng trên nền da đỏ. Do mụn nước mọc thành nhiều đợt nối tiếp nhau trong khoảng ba đến năm ngày, trên cùng một vùng da của người bệnh có thể quan sát thấy đồng thời nhiều dạng tổn thương ở các mức độ phát triển khác nhau.

Đặc điểm tổn thương da thủy đậu trong giai đoạn đầu

Trong khoảng một đến hai ngày đầu khởi phát, hình ảnh tổn thương da do bệnh thủy đậu ở người lớn chủ yếu là các nốt sẩn đỏ nổi hơi gờ trên mặt da. Các nốt ban này thường xuất hiện đầu tiên ở vùng mặt, ngực, lưng rồi nhanh chóng lan ra toàn thân, bao gồm cả da đầu, tay chân và đôi khi xuất hiện ở niêm mạc miệng hoặc vùng sinh dục. Người bệnh thường cảm thấy ngứa ngáy nhiều tại vị trí các nốt ban đỏ. Chỉ sau vài giờ đến một ngày, trung tâm của các nốt sẩn đỏ này bắt đầu tích tụ dịch trong và phồng lên tạo thành mụn nước nhỏ với đường kính từ một đến ba milimét. Mụn nước thủy đậu có vỏ tương đối mỏng, mọc thành từng nốt riêng rẽ chứ không tập trung thành chùm như tổn thương trong bệnh Zona thần kinh. Việc phát hiện các nốt ban đỏ chuyển dạng mụn nước sớm giúp người bệnh nhanh chóng thực hiện các biện pháp cách ly để tránh lây nhiễm cho người xung quanh.

Đặc điểm mụn nước thủy đậu trong giai đoạn toàn phát

Khi bệnh thủy đậu bước vào giai đoạn toàn phát, hình ảnh các mụn nước trở nên rõ rệt hơn về cả số lượng lẫn kích thước. Dịch bên trong mụn nước ban đầu có màu trong suốt như giọt sương, sau đó chuyển sang màu hơi đục dần do sự thâm nhập của các tế bào viêm. Ở người lớn, số lượng nốt mụn nước thường nhiều hơn và mức độ ngứa rát cũng dữ dội hơn so với trẻ em. Một đặc điểm quan trọng của mụn nước thủy đậu là hình ảnh đa lứa tuổi của tổn thương da. Do vi rút Varicella Zoster phát tán tổn thương thành nhiều đợt khác nhau, trên cùng một khu vực da người bệnh có thể thấy song song cả nốt sẩn đỏ mới mọc, mụn nước căng bóng chứa dịch trong và các mụn nước cũ bắt đầu vỡ hoặc lõm trung tâm. Nếu mụn nước bị bội nhiễm vi khuẩn do gãi hoặc chăm sóc da không đúng cách, dịch mụn nước sẽ chuyển thành mủ đục, xung quanh chân nốt phỏng bị sưng đỏ và đau rát nhiều hơn.

Hình ảnh mụn nước thủy đậu khi hồi phục và đóng vảy

Sau khoảng năm đến bảy ngày kể từ khi xuất hiện nốt ban đầu tiên, các mụn nước thủy đậu bắt đầu vỡ ra hoặc khô lại tự nhiên. Trung tâm của mụn nước xẹp xuống, dịch khô lại hình thành lớp vảy tiết có màu nâu sẫm hoặc vàng nâu bám chặt trên da. Khi toàn bộ các nốt mụn nước đã đóng vảy khô, khả năng lây truyền vi rút Varicella Zoster cho người khác sẽ giảm đi đáng kể. Trong quá trình hồi phục, lớp vảy tiết sẽ tự bong tróc dần trong vòng một đến hai tuần, để lại các nốt thâm mờ hoặc dát giảm sắc tố trên da. Nếu tổn thương mụn nước không bị nhiễm trùng thứ phát, các vết thâm này thường sẽ mờ dần theo thời gian mà không để lại sẹo lõm vĩnh viễn. Tuy nhiên, nếu người bệnh cào gãi làm bong vảy sớm hoặc để nốt mụn nước bị mưng mủ, nguy cơ hình thành sẹo lõm sẹo thâm sâu trên da mặt và cơ thể là rất cao.

Dấu hiệu bất thường của mụn nước thủy đậu cần lưu ý

Ở người trưởng thành, bệnh thủy đậu có thể tiến triển bất thường dẫn đến nhiều biến chứng y khoa nguy hiểm như viêm phổi do vi rút, viêm não, nhiễm trùng huyết hoặc bội nhiễm da nặng. Người bệnh và gia đình cần quan sát kỹ sự thay đổi của các mụn nước cũng như tình trạng sức khỏe tổng quát để phát hiện kịp thời các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Nếu mụn nước xuất hiện tình trạng sưng nóng, đỏ, chảy mủ đục kèm theo đau nhức gia tăng, đó là dấu hiệu gợi ý bội nhiễm vi khuẩn trên da. Ngoài ra, các biểu hiện toàn thân bất thường như sốt cao kéo dài không hạ, ho nhiều, khó thở, tức ngực, lơ mơ, nôn ói nhiều hoặc mụn nước xuất huyết chứa máu đều là những tình trạng cấp cứu y tế. Khi gặp các dấu hiệu này, người bệnh cần được đưa ngay đến cơ sở y tế có chuyên khoa truyền nhiễm hoặc da liễu để được bác sĩ đánh giá và can thiệp kịp thời.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa tổng quan và không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc bôi, thuốc kháng vi rút hay kháng sinh để tự điều trị tại nhà khi chưa có chỉ định y tế. Không sử dụng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng như đắp lá cây, tắm nước hạt mùi hay chích vỡ mụn nước vì có thể gây nhiễm trùng da nghiêm trọng và làm gia tăng nguy cơ biến chứng.

Tóm tắt

Hình ảnh mụn nước thủy đậu ở người lớn có sự thay đổi rõ rệt qua từng giai đoạn phát triển của bệnh. Việc chủ động nhận biết đúng các đặc điểm tổn thương da giúp người bệnh thực hiện tốt các biện pháp chăm sóc, hạn chế lây nhiễm và đi khám y tế kịp thời khi có dấu hiệu bội nhiễm hoặc biến chứng bất thường.