Triệu chứng sốt xuất huyết ngày thứ 5 và giải đáp sốt 5 ngày đã khỏi chưa
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Ngày thứ 5 của bệnh sốt xuất huyết Dengue thường là thời điểm khiến nhiều người bệnh và gia đình chủ quan nhất. Sau 3 đến 4 ngày sốt cao liên tục kèm đau mỏi người, nhiệt độ cơ thể người bệnh có xu hướng giảm dần hoặc cắt sốt hoàn toàn vào ngày thứ 5, khiến không ít người tin rằng bệnh đã sắp khỏi và chuẩn bị hồi phục.

Tuy nhiên, theo quy luật diễn tiến lâm sàng của bệnh sốt xuất huyết, ngày thứ 4 đến ngày thứ 7 lại chính là giai đoạn nguy hiểm nhất của bệnh chứ chưa phải giai đoạn hồi phục. Việc nhiệt độ hạ xuống không đồng nghĩa với virus đã bị đào thải hay cơ thể đã an toàn, mà ngược lại, đây là thời điểm các biến chứng nặng như thoát huyết tương, cô đặc máu, giảm tiểu cầu và xuất huyết bắt đầu bùng phát rõ rệt.
Sốt xuất huyết ngày thứ 5 là gì?
Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi vằn Aedes aegypti. Diễn tiến thông thường của bệnh trải qua 3 giai đoạn liên tiếp gồm giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục. Giai đoạn sốt thường kéo dài từ ngày thứ nhất đến ngày thứ ba, đặc trưng bởi tình trạng sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, đau hốc mắt và đau nhức cơ khớp. Ngày thứ 5 nằm trọn trong giai đoạn nguy hiểm kéo dài từ ngày thứ 4 đến ngày thứ 7 của bệnh. Trong giai đoạn này, nồng độ virus trong máu giảm dần làm nhiệt độ hạ xuống, nhưng các phản ứng miễn dịch phức tạp lại làm tăng tính thấm thành mạch, dẫn tới hiện tượng thoát huyết tương ra khỏi lòng mạch. Tình trạng này có thể làm giảm thể tích tuần hoàn, cô đặc máu, giảm tiểu cầu nặng và làm tăng nguy cơ tụt huyết áp hoặc sốc nếu không được bù dịch đúng cách.
Các triệu chứng sốt xuất huyết thường gặp trong ngày thứ 5
Bước sang ngày thứ 5, người bệnh thường nhận thấy thân nhiệt giảm dần về mức sốt nhẹ khoảng 37,5 đến 38 độ C hoặc thậm chí trở về nhiệt độ bình thường. Dù không còn sốt cao rét run như những ngày đầu, người bệnh lại bắt đầu xuất hiện những biểu hiện mệt mỏi li bì, chán ăn, đắng miệng và buồn nôn do rối loạn tiêu hóa nhẹ.
Bên cạnh đó, các dấu hiệu xuất huyết dưới da bắt đầu lộ diện rõ rệt hơn, biểu hiện dưới dạng các chấm xuất huyết nhỏ li ti màu đỏ hoặc tím ở cẳng tay, cẳng chân, bụng, không biến mất khi căng da. Một số người có thể bị chảy máu chân răng khi đánh răng, chảy máu cam từng đợt hoặc phụ nữ xuất hiện tình trạng rong kinh bất thường. Cảm giác đau âm ỉ vùng hạ sườn phải do gan to nhẹ cũng là triệu chứng thường gặp khi bác sĩ thăm khám trong ngày này.
Giải đáp thắc mắc bị sốt xuất huyết 5 ngày đã sắp khỏi chưa
Câu trả lời khẳng định từ các chuyên gia truyền nhiễm là người bệnh sốt xuất huyết ở ngày thứ 5 chưa thể coi là sắp khỏi. Thực tế lâm sàng cho thấy, sự thuyên giảm của cơn sốt trong ngày này thường tạo ra cảm giác an tâm giả tạo, khiến nhiều người bệnh tự ý quay trở lại làm việc hoặc ngừng theo dõi y tế.
Tuy nhiên, giai đoạn nguy hiểm chỉ thực sự kết thúc sau ngày thứ 7 kể từ khi phát sốt đầu tiên. Từ ngày thứ 5 đến ngày thứ 7, các biến cố nghiêm trọng như tràn dịch màng phổi, tràn dịch màng bụng, xuất huyết đường tiêu hóa và tụt huyết áp kẹt có tỷ lệ xảy ra cao nhất. Chỉ khi bước sang ngày thứ 7 hoặc ngày thứ 8, người bệnh mới tiến vào giai đoạn hồi phục thật sự, biểu hiện qua việc thèm ăn trở lại, tiểu nhiều, nhịp tim ổn định và các chỉ số xét nghiệm huyết học bắt đầu cải thiện bền vững.
Các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm trong ngày thứ 5 cần nhập viện cấp cứu
Trong ngày thứ 5, gia đình và người bệnh cần theo dõi sát sao các dấu hiệu cảnh báo chuyển nặng của sốt xuất huyết Dengue theo phân loại y tế. Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, người bệnh cần được chuyển ngay đến cơ sở y tế có khoa hồi sức cấp cứu mà không được chần chừ tại nhà.
Các dấu hiệu nguy hiểm bao gồm đau bụng nhiều và liên tục, đặc biệt đau tức vùng gan hạ sườn phải; nôn ói nhiều lần trong ngày, nôn liên tục không giữ được thức ăn hay nước uống; mệt lả, li bì, ngủ gà, bứt rứt hoặc lơ mơ; chảy máu niêm mạc dữ dội như nôn ra máu, đi ngoài phân đen sệt như bã cà phê, tiểu ra máu hoặc chảy máu mũi khó cầm. Ngoài ra, biểu hiện chân tay lạnh toát, da tái nhợt, vã mồ hôi, tiểu tiện rất ít trong suốt 6 giờ liền là tín hiệu cảnh báo tụt huyết áp hoặc sốc sốt xuất huyết đe dọa tính mạng.
Hướng dẫn chăm sóc và theo dõi người bệnh sốt xuất huyết ngày thứ 5
Chăm sóc người bệnh trong ngày thứ 5 đòi hỏi sự cẩn trọng tối đa về chế độ dinh dưỡng, bù nước và theo dõi lâm sàng. Người bệnh cần duy trì nghỉ ngơi tuyệt đối tại giường, tránh vận động gắng sức vì vận động mạnh có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết nội tạng hoặc gây choáng váng do hạ huyết áp tư thế.
Về bù dịch, việc uống dung dịch oresol pha đúng tỷ lệ, nước hoa quả tươi giàu vitamin C, nước dừa hoặc nước canh luộc là giải pháp tốt nhất để bổ sung điện giải tự nhiên. Tuyệt đối không tự ý gọi dịch vụ truyền dịch tại nhà vì việc truyền dịch không đúng chỉ định trong giai đoạn thoát mạch có thể dẫn đến quá tải tuần hoàn, phù phổi cấp hoặc suy hô hấp. Đồng thời, người bệnh cần được đưa đến bệnh viện thực hiện xét nghiệm công thức máu hàng ngày để bác sĩ theo dõi sát chỉ số dung tích hồng cầu hematocrit và số lượng tiểu cầu nhằm can thiệp kịp thời.
Lưu ý an toàn
Tuyệt đối không sử dụng các loại thuốc hạ sốt giảm đau thuộc nhóm kháng viêm không steroid như aspirin, ibuprofen hoặc naproxen vì các hoạt chất này ức chế kết tập tiểu cầu và làm trầm trọng thêm nguy cơ xuất huyết tiêu hóa. Người bệnh chỉ được dùng paracetamol đơn chất đúng hướng dẫn của nhân viên y tế nếu còn sốt cao, không uống quá liều để bảo vệ chức năng gan. Không áp dụng các biện pháp dân gian như cạo gió, chích lể, giật gió vì dễ gây tụ máu bầm và nhiễm trùng da diện rộng.
Tóm tắt
Sốt xuất huyết ngày thứ 5 là mốc thời gian chuyển tiếp quan trọng, đánh dấu thời điểm bước vào giai đoạn nguy hiểm chứ chưa phải đã sắp khỏi bệnh. Việc nhận thức đúng quy luật diễn tiến của bệnh, chủ động theo dõi các triệu chứng bất thường và xét nghiệm máu định kỳ theo chỉ định của bác sĩ là chìa khóa then chốt giúp phòng ngừa biến chứng nặng và bảo vệ an toàn sức khỏe cho người bệnh.
Nguồn tham khảo
- Lontara Journal of Health Science and Technology: Occurrences of Dengue Fever, Dengue Hemorrhagic Fever, Dengue Shock Syndrome, Severe Dengue, Dengue Warning Signs in Bandung City: An Spatial Study Based on Moran Index
- Cureus: The Efficacy of Montelukast in Reducing the Risk of Warning Signs and Subsequent Dengue Shock Syndrome in Adult Dengue Fever Patients
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Sốt xuất huyết ngày thứ 5 hết sốt có cần đi xét nghiệm máu lại không?
Người bệnh rất cần đi xét nghiệm máu lại vào ngày thứ 5. Dù đã hết sốt, đây là thời điểm chỉ số tiểu cầu thường giảm sâu nhất và dung tích hồng cầu hematocrit có thể tăng cao do thoát huyết tương, đòi hỏi bác sĩ đánh giá để xử trí kịp thời.
Người bệnh sốt xuất huyết ngày thứ 5 nên ăn uống những thực phẩm gì?
Người bệnh nên ăn các món ăn mềm lỏng, dễ tiêu như cháo súp dinh dưỡng, uống nhiều nước đun sôi để nguội, nước oresol pha đúng chuẩn, nước dừa hoặc nước cam tươi. Cần tránh các thực phẩm cứng, đồ cay nóng và các món có màu đỏ đen sẫm để dễ nhận biết dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa.
Vì sao sốt xuất huyết ngày thứ 5 lại dễ bị chảy máu cam hoặc chảy máu chân răng?
Hiện tượng chảy máu niêm mạc trong ngày thứ 5 xuất hiện do số lượng tiểu cầu trong máu bị suy giảm mạnh cùng với tổn thương thành mạch do phản ứng viêm của cơ thể. Tình trạng này khiến khả năng đông máu tự nhiên bị suy giảm, dễ dẫn tới xuất huyết ở các mao mạch nhỏ.
Sốt xuất huyết bao nhiêu ngày thì bước vào giai đoạn hồi phục an toàn?
Bệnh sốt xuất huyết thường bước vào giai đoạn hồi phục từ ngày thứ 7 đến ngày thứ 8 tính từ khi khởi phát sốt. Khi đó, cơ thể bắt đầu tái hấp thu dịch thừa, người bệnh tỉnh táo, ăn ngon miệng hơn, tiểu tiện nhiều và các chỉ số huyết học dần ổn định trở lại.
Ngày thứ 5 người bệnh có được tự ý truyền nước biển tại nhà để bù dịch không?
Người bệnh tuyệt đối không được tự ý truyền dịch hay nước biển tại nhà vào ngày thứ 5. Việc truyền dịch sai tốc độ và sai thời điểm trong giai đoạn thoát mạch có nguy cơ gây ứ dịch màng phổi, phù phổi cấp tính và suy tim đe dọa tính mạng người bệnh.
