Sốt xuất huyết Dengue: Dấu hiệu, mức độ nguy hiểm và cách xử trí

Tổng quan về sốt xuất huyết Dengue

Sốt xuất huyết Dengue là một bệnh truyền nhiễm toàn cầu do virus thuộc chi Flavivirus, họ Flaviviridae gây ra. Virus Dengue được chia thành bốn type huyết thanh riêng biệt gồm DENV-1, DENV-2, DENV-3 và DENV-4. Mỗi người sau khi mắc một type virus nhất định sẽ chỉ có miễn dịch bền vững suốt đời đối với đúng type huyết thanh đó, trong khi khả năng bảo vệ chéo chống lại các type còn lại chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn. Do đó, một người hoàn toàn có thể mắc sốt xuất huyết Dengue tái nhiễm nhiều lần trong đời, và các đợt nhiễm thứ phát thường tiềm ẩn nguy cơ đáp ứng miễn dịch quá mức dẫn đến thể bệnh nặng hơn.

Về mặt sinh lý bệnh học, sốt xuất huyết Dengue có ba đặc trưng cơ bản là sốt, rối loạn đông máu dẫn đến xuất huyết và tổn thương tính thấm thành mạch gây thoát huyết tương. Khi virus nhân lên trong hệ thống thực bào đơn nhân và các tế bào nội mô, phản ứng miễn dịch của cơ thể kích hoạt hàng loạt cytokine gây viêm. Hiện tượng tăng tính thấm mao mạch khiến huyết tương thoát ra khỏi lòng mạch, đi vào các khoang màng phổi, màng bụng, làm cô đặc máu và giảm thể tích tuần hoàn hữu dụng. Đây chính là cơ chế cốt lõi dẫn tới sốc sốt xuất huyết Dengue.

Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, từ trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ cho đến người trưởng thành và người cao tuổi. Bệnh cảnh lâm sàng rất đa dạng, biến chuyển từ các triệu chứng nhẹ tự hồi phục cho tới những biến chứng đe dọa tính mạng như sốc suy tuần hoàn, suy gan cấp, tổn thương thận cấp và xuất huyết nặng. Vì thời điểm nguy hiểm thường xuất hiện trùng với lúc người bệnh giảm sốt, việc hiểu rõ bản chất bệnh học giúp người bệnh và thân nhân tránh được tâm lý chủ quan, theo dõi sát sao diễn biến để phối hợp hiệu quả cùng các bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh sốt xuất huyết Dengue là sự xâm nhập của virus Dengue vào máu người. Virus này không thể tự lây truyền trực tiếp từ người sang người qua đường tiếp xúc thông thường, hơi thở hay dịch tiết hô hấp, mà bắt buộc phải thông qua vật chủ trung gian truyền bệnh là muỗi cái thuộc giống Aedes, chủ yếu là loài Aedes aegypti và thứ yếu là Aedes albopictus. Muỗi cái nhiễm virus sau khi hút máu người bệnh đang trong giai đoạn có virus huyết (thường từ trước khi sốt đến cuối giai đoạn sốt). Sau thời gian ủ bệnh bên trong cơ thể muỗi kéo dài khoảng tám đến mười hai ngày, virus sẽ cư trú tại tuyến nước bọt của muỗi và truyền sang người lành qua mỗi vết đốt trong suốt chu kỳ sống còn lại của nó.

Muỗi Aedes aegypti có đặc tính sinh học đặc trưng: thường sống gần con người, đẻ trứng vào các dụng cụ chứa nước sạch hoặc nước mưa đọng nhân tạo như chum, vại, bể chứa, lọ hoa, xô chậu, lốp xe phế thải và vỏ dừa. Muỗi vằn đốt người mạnh nhất vào sáng sớm và chiều tối trước khi mặt trời lặn. Do đó, các khu vực đông dân cư, điều kiện vệ sinh môi trường kém, mật độ lu chứa nước đọng cao và khí hậu nóng ẩm mưa nhiều là những ổ dịch lý tưởng để muỗi sinh sôi nảy nở, tạo điều kiện cho virus Dengue bùng phát thành dịch lớn theo mùa.

Bên cạnh tác nhân truyền nhiễm, nhiều yếu tố nguy cơ khiến một cá nhân dễ mắc bệnh hoặc tiến triển nặng hơn khi nhiễm virus Dengue. Yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến sốt xuất huyết Dengue nặng là tiền sử từng mắc bệnh trước đó. Do hiện tượng tăng cường miễn dịch phụ thuộc kháng thể (ADE), kháng thể của lần nhiễm trước không đủ để trung hòa type virus mới mà ngược lại còn hỗ trợ virus xâm nhập sâu hơn vào đại thực bào, làm bùng phát phản ứng viêm dữ dội.

Ngoài ra, các nhóm đối tượng có nguy cơ chuyển nặng cao bao gồm trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới năm tuổi do hệ mạch máu mong manh và phản xạ bù trừ tuần hoàn chưa hoàn thiện. Người cao tuổi, phụ nữ đang mang thai, người mắc các bệnh mạn tính phối hợp như đái tháo đường, tăng huyết áp, suy thận mạn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, béo phì hoặc người có tiền sử loét dạ dày tá tràng cũng có tiên lượng nặng hơn khi bị thoát huyết tương và rối loạn đông máu.

Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp

Biểu hiện lâm sàng của sốt xuất huyết Dengue diễn biến qua ba giai đoạn liên tiếp gồm giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục. Việc phân biệt rõ triệu chứng thông thường với các dấu hiệu cảnh báo chuyển nặng có ý nghĩa sống còn đối với người bệnh.

Trong giai đoạn sốt (thường kéo dài từ ngày thứ nhất đến ngày thứ ba, đôi khi tới ngày thứ bảy): Người bệnh khởi phát đột ngột với cơn sốt cao liên tục từ 39 đến 40 độ C, rất khó hạ dù đã dùng thuốc hạ sốt thông thường. Đi kèm với sốt là cảm giác đau đầu dữ dội vùng trán và hai bên thái dương, nhức nhối sâu sau hai hốc mắt khi cử động nhãn cầu, đau mỏi cơ toàn thân, đau các khớp xương và cảm giác đau nhức sâu trong xương (khiến bệnh từng được gọi là sốt gãy xương). Người bệnh có biểu hiện da xung huyết đỏ ửng ở mặt và cổ, cảm giác mệt mỏi rã rời, buồn nôn, chán ăn và có thể xuất hiện các chấm xuất huyết nhỏ li ti dưới da khi căng da không mất đi.

Trong giai đoạn nguy hiểm (thường diễn ra từ ngày thứ ba đến ngày thứ bảy của bệnh): Đây là thời điểm người bệnh có thể giảm sốt hoặc hoàn toàn hết sốt, khiến nhiều người lầm tưởng bệnh đã khỏi. Thực chất, đây lại là giai đoạn mao mạch giãn nở tối đa gây thoát huyết tương ra ngoài lòng mạch và số lượng tiểu cầu giảm sâu. Cần đặc biệt theo dõi các dấu hiệu cảnh báo chuyển nặng bao gồm: cảm giác vật vã, lừ đừ, li bì hoặc bứt rứt; đau bụng nhiều và liên tục, đặc biệt là đau tăng ở vùng hạ sườn phải tương ứng với vị trí gan lớn; nôn ói nhiều (từ ba lần trở lên trong hai mươi bốn giờ); xuất huyết niêm mạc như chảy máu cam liên tục, chảy máu chân răng khó cầm, xuất huyết tiêu hóa biểu hiện bằng nôn ra máu, đi ngoài phân đen như bã cà phê; và lượng nước tiểu giảm rõ rệt. Nếu huyết tương thoát ồ ạt, người bệnh sẽ rơi vào tình trạng sốc với biểu hiện chân tay lạnh ẩm, da tái lạnh, mạch nhanh nhỏ khó bắt và tụt huyết áp.

Trong giai đoạn hồi phục (sau ngày thứ bảy): Người bệnh hết sốt hoàn toàn, thể trạng tỉnh táo hơn, bắt đầu thèm ăn trở lại, nhịp tim có thể chậm sinh lý và tiểu nhiều. Trên da có thể xuất hiện các ban hồi phục dạng dát đỏ xen kẽ các đảo da lành màu trắng và kèm theo cảm giác ngứa ngáy dữ dội.

Điểm dễ nhầm lẫn trong thực tế là người bệnh thường nhầm giai đoạn khởi phát của sốt xuất huyết Dengue với bệnh cảm cúm, sốt phát ban do virus thông thường, sởi hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên. Tuy nhiên, sốt xuất huyết Dengue thường không đi kèm hắt hơi, sổ mũi nhiều hay ho đờm đặc, và cơn đau sau hốc mắt cùng tình trạng xuất huyết da niêm là những nét khu trú đặc hiệu hơn.

Chẩn đoán

Chẩn đoán sốt xuất huyết Dengue đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa khai thác bệnh sử lâm sàng, yếu tố dịch tễ học và các xét nghiệm cận lâm sàng chuyên biệt. Bác sĩ sẽ tìm hiểu thời gian bắt đầu sốt, sự hiện diện của muỗi vằn hoặc các ca bệnh lân cận tại nơi sinh sống, làm việc, cùng các dấu hiệu đau nhức hốc mắt hay xuất huyết niêm mạc.

Về cận lâm sàng, các xét nghiệm được lựa chọn tùy thuộc vào từng mốc thời gian của bệnh:

• Trong một đến năm ngày đầu kể từ khi khởi sốt, xét nghiệm tìm kháng nguyên NS1 (Non-structural protein 1) của virus Dengue trong huyết thanh là phương pháp nhanh, có giá trị chẩn đoán xác định sớm sự hiện diện của virus. Bên cạnh đó, kỹ thuật RT-PCR khuếch đại chuỗi gen virus có thể được chỉ định tại các phòng xét nghiệm chuyên sâu nhằm định danh chính xác type huyết thanh gây bệnh (DENV-1, 2, 3 hoặc 4).

Từ ngày thứ năm trở đi, khi nồng độ virus trong máu giảm dần và hệ miễn dịch bắt đầu phản ứng, xét nghiệm huyết thanh học ELISA tìm kháng thể IgM và IgG chống virus Dengue sẽ được ưu tiên thực hiện. Kháng thể IgM xuất hiện sớm và tăng cao chỉ điểm cho đợt nhiễm cấp tính, trong khi hiệu giá kháng thể IgG tăng vọt ngay từ những ngày đầu gợi ý người bệnh đang tái nhiễm type virus Dengue thứ phát.

Song song với việc tìm căn nguyên, xét nghiệm công thức máu toàn phần (CBC) là công cụ bắt buộc phải theo dõi định kỳ mỗi ngày hoặc nhiều lần trong ngày ở giai đoạn nguy hiểm. Hai chỉ số huyết học có tính chất quyết định là dung tích hồng cầu (Hematocrit – HCT) và số lượng tiểu cầu (Platelets). Hiện tượng cô đặc máu được xác định khi chỉ số Hematocrit tăng trên hai mươi phần trăm so với giá trị ban đầu của người bệnh, phản ánh tình trạng thoát huyết tương qua thành mạch. Đồng thời, số lượng tiểu cầu thường giảm dần và tụt mạnh dưới một trăm nghìn tế bào trên mỗi microlit máu. Các bác sĩ cũng có thể chỉ định siêu âm ổ bụng để phát hiện dịch màng phổi, tràn dịch màng bụng, phù nề thành túi mật hoặc thực hiện xét nghiệm men gan, chức năng thận và đông máu để đánh giá toàn diện mức độ tổn thương các cơ quan nội tạng.

Các biến chứng nghiêm trọng của sốt xuất huyết Dengue

Khi bệnh tiến triển sang thể sốt xuất huyết Dengue nặng, người bệnh có thể đối mặt với hàng loạt biến chứng đe dọa tính mạng. Biến chứng thường gặp và nguy hiểm nhất là sốc sốt xuất huyết do hiện tượng thoát huyết tương nghiêm trọng gây sụt giảm thể tích tuần hoàn hữu dụng. Tình trạng tụt huyết áp kéo dài khiến các mô và cơ quan trong cơ thể bị thiếu oxy nuôi dưỡng, nhanh chóng dẫn đến toan chuyển hóa và suy đa cơ quan.

Bên cạnh đó, biến chứng xuất huyết nội tạng nặng có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm với sốc, biểu hiện qua tình trạng nôn ra máu khối lượng lớn, đại tiện ra máu tươi hoặc phân đen, xuất huyết phổi và xuất huyết não. Ngoài ra, virus Dengue và phản ứng viêm toàn thân còn có thể gây tổn thương gan cấp tính dẫn đến suy gan, viêm cơ tim, phù phổi cấp hoặc tổn thương thận cấp, làm tăng nguy cơ tử vong nếu không được điều trị hồi sức chuyên sâu.

So sánh đặc điểm sốt xuất huyết Dengue giữa người lớn và trẻ em

Mặc dù cùng do virus Dengue gây ra, biểu hiện lâm sàng và nguy cơ biến chứng của bệnh có sự khác biệt nhất định giữa các nhóm tuổi. Ở người lớn, thời gian sốt thường có xu hướng kéo dài hơn, đôi khi kéo dài từ bảy ngày trở lên. Người trưởng thành cũng thường gặp các biểu hiện xuất huyết niêm mạc rõ nét và kéo dài hơn như chảy máu cam, chảy máu chân răng, rong kinh ở phụ nữ hoặc xuất huyết tiêu hóa. Tuy nhiên, tỷ lệ xảy ra sốc tuần hoàn và tái sốc ở người lớn nhìn chung thấp hơn so với nhóm bệnh nhi.

Ngược lại, ở trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới năm tuổi, bệnh thường khởi phát với các triệu chứng tiêu hóa hoặc hô hấp dễ nhầm lẫn như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy hoặc đau họng. Do hệ mao mạch của trẻ còn rất mỏng manh và khả năng bù trừ thể tích tuần hoàn chưa hoàn thiện, trẻ rất dễ rơi vào tình trạng sốc sốt xuất huyết diễn tiến âm thầm nhưng rất nhanh. Vì vậy, việc nhận diện sớm tình trạng mệt lả, li bì, tay chân lạnh ở trẻ nhỏ là vô cùng cấp thiết.

Hướng xử trí và theo dõi y khoa

Hiện nay, y học thế giới chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu để điều trị dứt điểm virus Dengue. Do đó, nguyên tắc quản lý và điều trị cốt lõi là điều trị hỗ trợ triệu chứng, bù dịch kịp thời, theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn và phát hiện sớm các biến chứng nặng để can thiệp hồi sức tích cực tại bệnh viện. Việc quyết định chăm sóc người bệnh tại nhà hay nhập viện theo dõi nội trú hoàn toàn do bác sĩ đánh giá dựa trên giai đoạn bệnh, các dấu hiệu cảnh báo và cơ địa của từng bệnh nhân.

Đối với người bệnh thể nhẹ chưa xuất hiện dấu hiệu cảnh báo và được bác sĩ cho phép theo dõi ngoại trú tại nhà: Người bệnh cần được nghỉ ngơi tuyệt đối tại giường trong phòng thoáng khí, tránh vận động gắng sức. Việc hạ sốt cần được thực hiện thận trọng bằng cách chườm ấm các vùng nách, bẹn, trán và lau mát toàn thân bằng nước ấm. Thuốc hạ sốt được ưu tiên lựa chọn là paracetamol đơn chất theo đúng hướng dẫn và chỉ dẫn cụ thể của nhân viên y tế về khoảng cách an toàn giữa các lần dùng. Bệnh nhân và gia đình tuyệt đối không được tự ý sử dụng các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) như aspirin hay ibuprofen, vì các hoạt chất này ức chế kết tập tiểu cầu và kích ứng niêm mạc dạ dày, làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa ồ ạt dẫn đến tử vong.

Bù nước và điện giải qua đường uống là biện pháp hỗ trợ then chốt nhất trong suốt quá trình chăm sóc tại nhà. Người bệnh nên uống nhiều nước lọc, dung dịch oresol được pha đúng tỷ lệ hướng dẫn của nhà sản xuất, nước ép trái cây giàu vitamin tự nhiên hoặc nước canh, cháo loãng. Cần chia nhỏ lượng nước uống thành nhiều lần trong ngày, uống từng ngụm nhỏ để cơ thể hấp thu tối ưu và tránh gây nôn ói. Chế độ dinh dưỡng nên ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu hóa, lỏng và ấm, tránh các thực phẩm hoặc đồ uống có màu sẫm đỏ, đen hoặc nâu để không gây nhầm lẫn với dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa khi nôn ói.

Đối với những trường hợp xuất hiện dấu hiệu cảnh báo hoặc rơi vào giai đoạn sốt xuất huyết Dengue nặng: Bệnh nhân bắt buộc phải nhập viện theo dõi tại các khoa truyền nhiễm hoặc khoa hồi sức cấp cứu. Bác sĩ sẽ thiết lập đường truyền tĩnh mạch để bù dịch bằng các dung dịch điện giải đẳng trương theo phác đồ kiểm soát thể tích dịch nghiêm ngặt, nhằm phục hồi thể tích tuần hoàn hữu dụng mà không gây quá tải tuần hoàn dẫn đến phù phổi cấp. Trong những trường hợp có tụt huyết áp kéo dài, sốc trơ với dung dịch tinh thể, xuất huyết nghiêm trọng hoặc rối loạn đông máu nặng, nhân viên y tế sẽ xem xét chỉ định truyền dịch cao phân tử, truyền khối tiểu cầu, huyết tương tươi đông lạnh hoặc các chế phẩm máu phù hợp.

Phòng ngừa và giảm nguy cơ

Phòng ngừa sốt xuất huyết Dengue đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa biện pháp ngăn ngừa muỗi đốt, tiêu diệt vật trung gian truyền bệnh và tiêm chủng phòng bệnh chủ động theo khuyến cáo y tế. Do muỗi vằn sống ngay trong môi trường sinh hoạt của con người, kiểm soát nguồn sinh sản của muỗi là giải pháp nền tảng mang lại hiệu quả bền vững nhất.

Biện pháp kiểm soát ổ bọ gậy và lăng quăng: Cần thường xuyên kiểm tra, vệ sinh và đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước sinh hoạt như bể, chum, vại, xô chậu để muỗi cái không thể xâm nhập đẻ trứng. Thả các loài cá nhỏ ăn bọ gậy như cá bảy màu, cá sóc vào các bể nước lớn, hòn non bộ hoặc bể cảnh. Thay nước bình hoa, khay nước thải máy điều hòa, khay tủ lạnh ít nhất mỗi tuần một lần; cho muối hoặc hóa chất diệt bọ gậy vào bát kê chân chạn. Thu gom, lật úp và tiêu hủy các vật dụng phế thải đọng nước quanh nhà như lốp xe cũ, mảnh chai lọ, vỏ dừa, hộp nhựa để loại bỏ triệt để nơi sinh sản của muỗi theo đúng khẩu hiệu không có bọ gậy thì không có sốt xuất huyết.

Biện pháp phòng tránh muỗi đốt cá nhân: Luôn duy trì thói quen ngủ trong màn kể cả ban ngày lẫn ban đêm, bởi vì muỗi Aedes hoạt động mạnh nhất vào buổi sáng sớm và chiều tà. Sử dụng rèm lưới chống muỗi ở cửa sổ và cửa ra vào để ngăn muỗi bay vào nhà. Khuyến khích mặc quần áo dài tay, màu sáng cho trẻ em và người lớn khi ra ngoài trời hoặc ở nơi có mật độ muỗi cao. Có thể dùng các sản phẩm xịt xua muỗi, kem chống muỗi an toàn thoa lên vùng da hở, hoặc sử dụng vợt bắt muỗi điện tử và bình xịt côn trùng gia dụng theo đúng hướng dẫn an toàn.

Biện pháp y tế cộng đồng và vắc xin: Các gia đình cần chủ động hợp tác với cán bộ y tế địa phương trong các đợt phun hóa chất diệt muỗi phòng chống dịch bệnh theo mùa. Ngoài ra, việc tìm hiểu và tiếp cận các loại vắc xin phòng ngừa sốt xuất huyết Dengue thế hệ mới đã được cấp phép lưu hành theo tư vấn của bác sĩ chuyên khoa tiêm chủng sẽ giúp gia tăng hàng rào bảo vệ miễn dịch cho bản thân và cộng đồng.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Bất kỳ ai khi xuất hiện cơn sốt cao đột ngột kèm đau đầu, đau mỏi hốc mắt và đau cơ trong mùa lưu hành dịch sốt xuất huyết Dengue đều cần đến cơ sở y tế để được khám, làm xét nghiệm máu và nhận chỉ dẫn theo dõi từ bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý trì hoãn thăm khám hoặc tự truyền dịch tại nhà vì nguy cơ biến chứng có thể tiến triển rất âm thầm.

Đặc biệt, người bệnh và người nhà phải đến ngay bệnh viện hoặc phòng cấp cứu gần nhất nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm nào sau đây, đặc biệt là khi cơn sốt vừa có dấu hiệu thuyên giảm từ ngày thứ ba đến ngày thứ bảy:

• Đau bụng dữ dội, đau liên tục hoặc ấn đau nhói tại vùng bụng trên bên phải vị trí của gan.
• Nôn ói liên tục, nôn trên ba lần trong ngày hoặc không thể giữ lại được nước và thức ăn trong dạ dày.
• Cơ thể mệt lả, bứt rứt không yên, li bì, ngủ gà hoặc lú lẫn khó đánh thức.
• Xuất hiện hiện tượng chảy máu niêm mạc như chảy máu chân răng tự nhiên, chảy máu mũi lượng nhiều không cầm được, phụ nữ có kinh nguyệt bất thường kéo dài ngoài chu kỳ.
• Nôn ra máu đỏ tươi hoặc dịch màu nâu đen, đi đại tiện phân đen sệt như nhựa đường hoặc có máu tươi trong phân.
• Chân tay lạnh buốt, ẩm ướt, da nổi vân tím, tím tái đầu chi kèm theo cảm giác hoa mắt, chóng mặt khi đứng lên.
• Giảm số lượng nước tiểu đáng kể hoặc người bệnh không đi tiểu trong suốt sáu đến tám giờ liên tục.

Đây là những tín hiệu khẩn cấp cảnh báo hiện tượng thoát huyết tương nặng dẫn tới sốc giảm thể tích tuần hoàn và xuất huyết nội tạng, cần được hồi sức y tế khẩn cấp để ngăn chặn nguy cơ tử vong.

Lưu ý an toàn

Thông tin y tế về sốt xuất huyết Dengue trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức giáo dục sức khỏe tổng quan, không thay thế cho quá trình thăm khám, chẩn đoán xác định và chỉ định điều trị chuyên môn từ bác sĩ. Diễn tiến bệnh sốt xuất huyết ở mỗi cá nhân là hoàn toàn khác biệt tùy thuộc vào type virus mắc phải, tiền sử nhiễm trước đó, độ tuổi và các bệnh lý nền đi kèm.

Người bệnh và người chăm sóc tuyệt đối không được tự ý mua hoặc sử dụng các loại thuốc hạ sốt giảm đau thuộc nhóm kháng viêm không steroid như aspirin, ibuprofen, ketoprofen hoặc thuốc hạ sốt kết hợp naproxen. Những loại thuốc này gây tổn hại niêm mạc tiêu hóa và ức chế đông máu, có thể gây xuất huyết dạ dày tá tràng dữ dội rất khó kiểm soát trên nền bệnh nhân đang giảm tiểu cầu.

Bên cạnh đó, tuyệt đối không được tự ý gọi dịch vụ truyền dịch hay tiêm thuốc bổ tại nhà mà không có chỉ định và giám sát trực tiếp của bác sĩ tại cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị cấp cứu. Việc truyền dịch sai thời điểm hoặc truyền quá mức thể tích trong sốt xuất huyết Dengue có thể gây biến chứng quá tải tuần hoàn, phù phổi cấp và suy tim cấp đe dọa tính mạng nhanh chóng.

Kết luận

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm lưu hành rộng rãi với tốc độ lây lan nhanh và khả năng gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời. Nhận thức đúng đắn rằng thời điểm sốt bắt đầu hạ cũng chính là lúc bước vào giai đoạn nguy hiểm nhất sẽ giúp người bệnh chủ động theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo của cơ thể. Việc chẩn đoán sớm thông qua xét nghiệm huyết học và tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị, bù dịch theo chỉ dẫn của nhân viên y tế là nền tảng để bảo đảm an toàn tính mạng. Bên cạnh đó, mỗi gia đình và cộng đồng cần tích cực triệt phá nơi sinh sản của lăng quăng, bọ gậy và phòng tránh muỗi đốt mỗi ngày nhằm kiểm soát nguồn lây dịch bệnh một cách triệt để và hiệu quả.