Cơn đau quặn thận: Nguyên nhân, triệu chứng và các phương pháp chẩn đoán

Tổng quan về cơn đau quặn thận

Cơn đau quặn thận không phải là một bệnh lý độc lập mà là một hội chứng lâm sàng biểu hiện cho tình trạng bít tắc cấp tính đường bài xuất nước tiểu phía trên, bao gồm đài thận, bể thận và niệu quản. Bình thường, nước tiểu được sản xuất liên tục từ nhu mô thận, sau đó thu thập tại đài bể thận và được các đợt co bóp nhu động nhịp nhàng của niệu quản đẩy dần xuống bàng quang. Khi có vật cản đột ngột làm tắc nghẽn lòng niệu quản, nước tiểu bị ứ trệ nhanh chóng, gây căng giãn áp lực bên trong đài bể thận.

Sự gia tăng áp lực lòng ống quá mức sẽ trực tiếp kích thích các đầu mút dây thần kinh cảm giác phân bố dày đặc tại bao thận, biểu mô bể thận và đoạn niệu quản trên, kích hoạt tín hiệu đau truyền về hệ thần kinh trung ương. Tình trạng bít tắc đường bài xuất nước tiểu có thể diễn ra dưới nhiều hình thái như tắc nghẽn cấp tính hoàn toàn, tắc nghẽn bán phần, tắc nghẽn từng đợt hoặc bít tắc mạn tính tiến triển âm thầm.

Trong các hình thái đó, bít tắc cấp tính là nguyên nhân trực tiếp kích phát cơn đau quặn thận rầm rộ, khiến người bệnh đau đớn dữ dội và thường phải nhập viện cấp cứu khẩn cấp. Mức độ đau đớn không chỉ phản ánh mức độ tắc nghẽn mà còn phụ thuộc vào tốc độ tăng áp lực trong hệ thống bài niệu. Do cấu trúc giải phẫu và đường dẫn truyền thần kinh thực vật chung của hệ niệu dục và tiêu hóa, cơn đau thường kèm theo phản xạ co thắt tạng rỗng, dẫn đến sự suy giảm rõ rệt về thể trạng của người bệnh trong đợt cấp.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân gây ra cơn đau quặn thận rất đa dạng, được phân chia theo vị trí tổn thương bao gồm các nguyên nhân trong lòng đường bài xuất, nguyên nhân tại thành đường dẫn niệu và nguyên nhân do cơ quan bên ngoài chèn ép vào.

Sỏi đường tiết niệu là nguyên nhân chiếm ưu thế hàng đầu, chiếm khoảng 80% đến 90% các trường hợp ghi nhận trên lâm sàng. Khi viên sỏi từ đài bể thận rơi xuống và mắc kẹt tại các vị trí hẹp sinh lý của niệu quản, nó sẽ chặn đứng dòng nước tiểu và gây co thắt cục bộ. Về thành phần hóa học, phần lớn sỏi gây tắc nghẽn là sỏi chứa canxi như canxi oxalat hoặc canxi phosphat, trong khi khoảng 20% còn lại bao gồm sỏi acid uric (urat), sỏi struvite liên quan đến nhiễm khuẩn hoặc sỏi cystine do rối loạn chuyển hóa bẩm sinh.

Khoảng 5% đến 10% các trường hợp còn lại xuất phát từ các bệnh lý khác bên trong hệ tiết niệu. Các nguyên nhân này bao gồm cục máu đông hình thành từ khối u thận, u bàng quang hoặc chấn thương hệ niệu di chuyển xuống làm bít tắc niệu quản; hoại tử nhú thận (gai thận) bong tróc trong bệnh thận đái tháo đường; tình trạng giảm trương lực và co bóp của đài bể thận do viêm nhiễm cấp tính; bệnh lao hệ tiết niệu gây tổn thương xơ sẹo; hoặc dị tật bẩm sinh như hội chứng hẹp khúc nối bể thận – niệu quản.

Ngoài ra, hiện tượng tắc nghẽn và co thắt niệu quản thứ phát có thể do các bệnh lý ngoại sinh tác động từ bên ngoài. Các bệnh lý viêm nhiễm trong ổ bụng như viêm ruột thừa cấp, viêm túi thừa đại tràng, bệnh viêm ruột tự miễn Crohn có thể lan tỏa phản ứng viêm sang niệu quản kế cận. Các khối u phụ khoa như u xơ tử cung kích thước lớn, u nang buồng trứng, lạc nội mạc tử cung; các khối u sau phúc mạc hoặc u vùng tiểu khung; bất thường mạch máu như phình động mạch chủ bụng chèn ép hoặc dị tật niệu quản nằm sau tĩnh mạch chủ dưới; cũng như các biến chứng dính, chít hẹp do phẫu thuật vùng chậu trước đó đều có thể là căn nguyên gây ra hội chứng này.

Về mặt dịch tễ và nhóm đối tượng nguy cơ, những người có tiền sử từng mắc sỏi tiết niệu, người có người thân trong gia đình bị bệnh sỏi, người có thói quen uống ít nước, người làm việc trong môi trường nóng bức gây mất nước nhiều, người mắc các bệnh rối loạn chuyển hóa hoặc dị dạng đường dẫn niệu bẩm sinh đều có nguy cơ khởi phát cơn đau quặn thận cao hơn rõ rệt so với cộng đồng.

Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp

Biểu hiện lâm sàng của cơn đau quặn thận thường diễn ra rất rầm rộ và điển hình, nhưng trong một số trường hợp cũng có thể xuất hiện dưới dạng không điển hình gây khó khăn cho việc nhận biết.

Cơn đau điển hình thường khởi phát đột ngột sau một gắng sức, di chuyển nhiều hoặc xuất hiện tự nhiên vào ban đêm. Cảm giác đau có tính chất nhói buốt, quặn thắt từng cơn dữ dội, bắt đầu từ vùng hố thắt lưng hoặc góc giữa bờ dưới xương sườn 12 và cột sống. Cường độ đau tăng lên nhanh chóng tương ứng với mức độ tắc nghẽn cơ học và sự co thắt của niệu quản. Hướng lan của cơn đau phụ thuộc chặt chẽ vào vị trí bít tắc: nếu tổn thương ở niệu quản trên, đau lan xuống hố chậu và vùng bẹn; nếu tắc ở niệu quản giữa, hướng lan có thể chạy ra trước bụng trùng với điểm McBurney; còn khi vật cản nằm ở niệu quản dưới sát thành bàng quang, cơn đau sẽ lan mạnh xuống xương mu, bộ phận sinh dục ngoài như bìu, tinh hoàn ở nam giới hoặc âm môi ở nữ giới, đồng thời chạy xuống mặt trong đùi.

Trong cơn đau, người bệnh thường rơi vào trạng thái bứt rứt, hốt hoảng, đau đớn lăn lộn, rên rỉ, vã mồ hôi và mặt tái nhợt. Điểm đặc trưng là người bệnh không thể tìm được tư thế nào để làm dịu cơn đau hoàn toàn, ngoại trừ phản xạ thường thấy là dùng tay ôm chặt lấy hố thắt lưng bên đau. Đi kèm với cơn đau là các rối loạn tiểu tiện rõ rệt như cảm giác mót tiểu liên tục, tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có màu đỏ do tiểu máu vi thể hay đại thể, đôi khi người bệnh có thể tiểu tống xuất ra viên sỏi nhỏ. Do sự kích thích các đám rối thần kinh tự chủ sau phúc mạc, bệnh nhân thường có phản xạ tiêu hóa đi kèm như buồn nôn, nôn ói và chướng bụng táo bón.

Ngược lại, ở thể không điển hình, người bệnh chỉ cảm thấy đau tức âm ỉ, mơ hồ ở vùng thắt lưng hoặc vùng hông, cơn đau có thể thoáng qua và thiếu các dấu hiệu kích thích niệu dục rõ ràng. Dạng này rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý cơ xương khớp, đau dây thần kinh liên sườn hoặc đau bụng do rối loạn tiêu hóa.

Các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm bao gồm sốt cao kèm rét run, môi khô lưỡi bẩn, biểu hiện nhiễm độc toàn thân, tiểu ra mủ hoặc tình trạng thiểu niệu, vô niệu hoàn toàn. Đây là các tín hiệu báo động tình trạng nhiễm trùng đường niệu cấp tính đang tiến triển trên nền ứ trệ nước tiểu hoặc tắc nghẽn cả hai bên thận, đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được cấp cứu y tế khẩn cấp.

Chẩn đoán

Quy trình chẩn đoán cơn đau quặn thận đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa thăm khám lâm sàng tỉ mỉ của bác sĩ và việc chỉ định các xét nghiệm, kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu nhằm xác định chính xác nguyên nhân, vị trí bít tắc và đánh giá chức năng hệ tiết niệu.

Đầu tiên, bác sĩ sẽ tiến hành khai thác bệnh sử chi tiết, bao gồm thời gian khởi phát cơn đau, tính chất và hướng lan của đau, các triệu chứng rối loạn tiểu tiện kèm theo, cũng như tiền căn bản thân từng có sỏi niệu hoặc các can thiệp ngoại khoa trước đó. Khi khám thực thể, bác sĩ kiểm tra các dấu hiệu sinh tồn, thực hiện các nghiệm pháp khám thận như vỗ hông lưng, ấn các điểm đau niệu quản trên và giữa để đánh giá phản ứng tại chỗ, đồng thời khám bụng toàn diện nhằm phân biệt và loại trừ các bệnh lý cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm khác như viêm ruột thừa, thủng tạng rỗng hay phình tách động mạch chủ bụng.

• Sau bước thăm khám ban đầu, các chỉ định cận lâm sàng sẽ được thực hiện:
• Xét nghiệm nước tiểu tổng quát giúp tìm kiếm sự hiện diện của hồng cầu (tiểu máu), bạch cầu và vi khuẩn, từ đó phát hiện sớm biến chứng nhiễm trùng đường tiết niệu đi kèm.
• Xét nghiệm máu nhằm đánh giá chức năng lọc của thận thông qua nồng độ ure, creatinin huyết thanh và kiểm tra mức độ viêm nhiễm qua số lượng bạch cầu, chỉ số CRP.
• Siêu âm hệ tiết niệu là phương tiện thăm dò ban đầu không xâm lấn, giúp đánh giá nhanh chóng mức độ giãn đài bể thận, tình trạng ứ nước của nhu mô thận và định vị các viên sỏi hoặc khối u bất thường.
• Chụp X-quang bụng không chuẩn bị giúp phát hiện hình ảnh sỏi cản quang nằm dọc theo đường đi của hệ bài niệu.
• Chụp cắt lớp vi tính hệ tiết niệu được xem là tiêu chuẩn vàng hiện nay, cho phép bác sĩ dựng hình chi tiết toàn bộ hệ tiết niệu, xác định chính xác kích thước, mật độ, vị trí sỏi cũng như phát hiện các tổn thương chèn ép phức tạp từ bên ngoài.

Người bệnh cần lưu ý rằng cơn đau quặn thận có nhiều biểu hiện dễ trùng lặp với các bệnh lý nguy hiểm khác trong ổ bụng. Việc tự ý chẩn đoán dựa trên cảm giác đau là hoàn toàn không thể và tiềm ẩn nhiều rủi ro, do đó người bệnh cần đến bệnh viện để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám toàn diện.

Mức độ nguy hiểm và các biến chứng của cơn đau quặn thận

Nếu không được chẩn đoán và can thiệp y tế kịp thời, tình trạng bít tắc đường bài xuất niệu kéo dài sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng đe dọa chức năng thận và tính mạng của người bệnh.

Biến chứng thường gặp đầu tiên là tình trạng ứ nước đài bể thận tiến triển, làm căng giãn và mỏng dần nhu mô thận. Sự chèn ép áp lực liên tục bên trong thận khiến các tế bào chức năng thận bị tổn thương không hồi phục, dẫn đến suy giảm chức năng thận cấp tính hoặc tiến triển thành suy thận mạn tính nếu tắc nghẽn kéo dài mà không được giải phóng.

Biến chứng nguy hiểm thứ hai là nhiễm trùng đường tiết niệu ngược dòng trên nền ứ trệ nước tiểu. Tình trạng này có thể nhanh chóng biến chứng thành viêm thận – bể thận cấp, ứ mủ thận hoặc hoại tử đài bể thận. Khi vi khuẩn và độc tố xâm nhập vào hệ tuần hoàn qua hàng rào mạch máu thận bị tổn thương, người bệnh có thể rơi vào tình trạng nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa tạng với tỷ lệ tử vong cao.

Thời điểm người bệnh cần đến cơ sở y tế khẩn cấp

Cơn đau quặn thận là một tình trạng cấp cứu niệu khoa cần được đánh giá trực tiếp bởi bác sĩ chuyên môn. Người bệnh tuyệt đối không nên tự chịu đựng hoặc tự ý dùng thuốc giảm đau tại nhà khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo sau:

• Cơn đau vùng thắt lưng hoặc hông xuất hiện đột ngột với cường độ dữ dội, đau quặn thắt liên tục khiến người bệnh không thể nằm yên hoặc không giảm sau khi nghỉ ngơi.
• Cơn đau kèm theo sốt cao, rét run, vã mồ hôi hoặc có biểu hiện rét run từng cơn, là dấu hiệu chỉ điểm của biến chứng nhiễm trùng đường niệu cấp tính đang lan rộng.
• Xuất hiện tình trạng buồn nôn dữ dội và nôn mửa liên tục khiến người bệnh mất nước, không thể uống thuốc hay ăn uống được.
• Rối loạn tiểu tiện nghiêm trọng như tiểu ra máu đỏ tươi, tiểu mủ đục có mùi hôi, cảm giác buốt rát dữ dội hoặc tình trạng bí tiểu, lượng nước tiểu giảm sút nghiêm trọng hay không thể đi tiểu được trong nhiều giờ.

Các bệnh liên quan và vấn đề chẩn đoán phân biệt

Cơn đau quặn thận có biểu hiện lâm sàng đau vùng thắt lưng và bụng dưới rất dễ trùng lặp hoặc đi kèm với nhiều bệnh lý phức tạp khác của hệ tiết niệu, tiêu hóa và mạch máu. Việc nhận diện các bệnh lý liên quan giúp bác sĩ đưa ra chẩn đoán chính xác và tránh nhầm lẫn trong quá trình cấp cứu.

Trong nhóm bệnh lý thận và mạch máu thận, tình trạng viêm ống thận cấp, viêm cầu thận hoặc hẹp động mạch thận có thể làm suy giảm nhanh chóng lưu lượng tưới máu và chức năng bài tiết của thận, làm gia tăng mức độ nghiêm trọng khi có tình trạng tắc nghẽn cơ học phối hợp. Bên cạnh đó, các rối loạn chuyển hóa bẩm sinh như hội chứng Liddle gây giữ muối nước và tăng huyết áp cũng có thể ảnh hưởng gián tiếp đến cân bằng điện giải và chức năng lọc của hệ tiết niệu.

Đối với hệ tiêu hóa và các tạng trong ổ bụng, các bệnh lý cấp tính như viêm ruột già, viêm đại tràng, viêm dạ dày cấp hoặc viêm ruột thừa thường có triệu chứng đau bụng, chướng bụng, buồn nôn tương tự cơn đau quặn thận. Ngoài ra, sự hiện diện của dịch cổ trướng hoặc tình trạng béo phì độ ba cũng gây áp lực lớn lên ổ bụng và đường tiết niệu, làm biến đổi tính chất triệu chứng và gây khó khăn hơn cho các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh. Do đó, người bệnh cần được thăm khám toàn diện bởi bác sĩ chuyên khoa để loại trừ các bệnh lý phối hợp và có phác đồ điều trị phù hợp.

Hướng xử trí và theo dõi y khoa

Mục tiêu hàng đầu trong xử trí cơn đau quặn thận là kiểm soát triệu chứng đau cấp tính, giải phóng nhanh chóng tình trạng tắc nghẽn đường tiết niệu, bảo tồn tối đa chức năng lọc của nhu mô thận và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm như nhiễm khuẩn huyết hay suy thận cấp. Quá trình xử trí đòi hỏi sự thăm khám và theo dõi sát sao từ đội ngũ nhân viên y tế chuyên khoa để đưa ra kế hoạch điều trị cá thể hóa, phù hợp với kích thước, vị trí vật cản cũng như thể trạng riêng của từng người bệnh.

Xử trí cơn đau cấp tính tại cơ sở y tế: Khi tiếp nhận người bệnh, bác sĩ sẽ đánh giá toàn diện mức độ đau, tình trạng huyết động và dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân. Các nhóm thuốc kiểm soát đau và chống co thắt cơ trơn đường niệu sẽ được chỉ định qua đường tiêm hoặc đường uống tùy theo mức độ nghiêm trọng và khả năng dung nạp của bệnh nhân. Bác sĩ cũng có thể chỉ định thêm các thuốc hỗ trợ như thuốc chống nôn, bù dịch đường tĩnh mạch để ổn định thể trạng và lập lại cân bằng nước điện giải cho người bệnh trong giai đoạn cấp.

Theo dõi và điều trị nội khoa tống xuất: Đối với những trường hợp sỏi niệu quản có kích thước nhỏ, bờ nhẵn, chưa gây giãn đài bể thận nghiêm trọng và không kèm theo nhiễm trùng, bác sĩ có thể áp dụng chiến lược theo dõi tích cực kết hợp điều trị nội khoa tống xuất sỏi. Người bệnh được hướng dẫn uống đủ nước, vận động phù hợp và sử dụng các nhóm thuốc giúp thư giãn cơ trơn niệu quản theo đơn của bác sĩ. Trong suốt quá trình này, bệnh nhân cần được tái khám định kỳ, siêu âm và xét nghiệm nước tiểu thường xuyên để theo dõi sự di chuyển của sỏi và phát hiện sớm tình trạng tắc nghẽn tăng dần.

Can thiệp ngoại khoa và thủ thuật giải phóng bít tắc: Khi điều trị nội khoa không mang lại hiệu quả, cơn đau tái diễn dữ dội không đáp ứng với thuốc, hoặc khi phát hiện sỏi kích thước lớn, sỏi gây tắc nghẽn hoàn toàn, có biến chứng nhiễm khuẩn hay suy giảm chức năng thận, bác sĩ chuyên khoa Tiết niệu sẽ chỉ định các can thiệp ngoại khoa thích hợp. Các phương pháp can thiệp hiện đại bao gồm tán sỏi ngoài cơ thể bằng sóng xung kích, nội soi niệu quản ngược dòng tán sỏi bằng laser, tán sỏi qua da đường hầm nhỏ hoặc phẫu thuật nội soi lấy sỏi. Trong trường hợp cấp cứu có ứ mủ thận kèm nhiễm khuẩn nặng, việc đặt ống thông niệu quản (JJ) hoặc mở bể thận qua da dẫn lưu nước tiểu là ưu tiên sống còn nhằm hạ áp lực đài bể thận trước khi xử trí triệt để nguyên nhân.

Phòng ngừa và giảm nguy cơ

Phòng ngừa cơn đau quặn thận tập trung chủ yếu vào việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ gây hình thành và tái phát sỏi tiết niệu, cũng như duy trì sự thông thoáng của đường bài xuất nước tiểu.

Duy trì lượng nước uống đầy đủ mỗi ngày là biện pháp quan trọng nhất nhằm tác động trực tiếp lên cơ chế cô đặc nước tiểu. Việc bổ sung từ 2 đến 2,5 lít nước mỗi ngày giúp làm loãng nồng độ các chất hòa tan như canxi, oxalat và acid uric, từ đó ngăn chặn quá trình kết tinh và bồi tụ thành sỏi mới. Người làm việc ngoài trời hoặc vận động nhiều cần tăng lượng nước tương ứng để bù đắp lượng mồ hôi thất thoát.

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp can thiệp vào các rối loạn chuyển hóa khoáng chất. Người có nguy cơ cao cần giảm lượng muối ăn hàng ngày dưới 5 gam để hạn chế đào thải canxi qua nước tiểu, giảm tiêu thụ đạm động vật như thịt đỏ và nội tạng để hạ nồng độ acid uric huyết thanh và nước tiểu, đồng thời hạn chế các thực phẩm giàu oxalat như sô cô la, rau bina, trà đặc và các loại hạt. Cần duy trì lượng canxi từ thực phẩm tự nhiên ở mức vừa đủ, tránh kiêng khem quá mức vì có thể làm tăng hấp thu oxalat tại ruột.

Kiểm soát các bệnh lý nền và nhiễm trùng mạn tính giúp loại bỏ môi trường thuận lợi cho sỏi phát triển. Việc điều trị triệt để các đợt nhiễm trùng đường tiết niệu giúp ngăn ngừa hình thành sỏi struvite do vi khuẩn phân giải ure. Người mắc các bệnh chuyển hóa như đái tháo đường, gout hoặc cường tuyến cận giáp cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ để ổn định nồng độ các chất chuyển hóa trong máu.

Duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh như tăng cường vận động thể chất giúp giảm nguy cơ lắng đọng tinh thể, tránh nhịn tiểu kéo dài để ngăn ứ trệ dòng nước tiểu và đi khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm sỏi nhỏ trước khi gây tắc nghẽn cấp tính.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Người bệnh cần phân biệt rõ giữa các triệu chứng cần đi khám sớm tại phòng khám chuyên khoa và các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm đòi hỏi phải đến ngay cơ sở y tế có khoa cấp cứu để được can thiệp kịp thời.

Dấu hiệu cần đến cơ sở y tế để thăm khám sớm bao gồm: Cảm giác đau tức hoặc căng tức âm ỉ vùng hông lưng kéo dài nhiều ngày không thuyên giảm; tiểu buốt nhẹ, tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có cặn lắng bất thường; từng có tiền sử sỏi tiết niệu và nhận thấy các triệu chứng đau lưng tái phát nhẹ sau khi lao động nặng hoặc vận động mạnh. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ xác định vị trí sỏi, đánh giá lưu lượng dòng tiểu và can thiệp trước khi thận bị tổn thương nặng nề.

Dấu hiệu nguy hiểm cần gọi cấp cứu hoặc đến bệnh viện ngay lập tức bao gồm: Cơn đau vùng hông lưng xuất hiện đột ngột với cường độ dữ dội, quặn thắt từng cơn khiến người bệnh không thể nằm yên hay tìm được tư thế giảm đau; đau dữ dội kèm theo sốt cao trên 38,5 độ C, rét run và vã mồ hôi; nôn mửa liên tục dẫn đến kiệt sức và mất nước nặng; nước tiểu có màu đỏ tươi hoặc đỏ sẫm lẫn nhiều cục máu đông; tình trạng tiểu khó dữ dội, bí tiểu hoàn toàn hoặc lượng nước tiểu giảm sút nghiêm trọng trong suốt 24 giờ. Đây là các biểu hiện của tình trạng tắc nghẽn niệu quản cấp tính kèm nhiễm trùng huyết hoặc suy thận cấp, đe dọa trực tiếp tính mạng nếu chậm trễ điều trị.

Lưu ý an toàn

Cơn đau quặn thận là một hội chứng cấp cứu phản ánh tình trạng tổn thương và tắc nghẽn cơ học bên trong hệ tiết niệu, tuyệt đối không được xem nhẹ hoặc tự xử trí tại nhà.

Người bệnh không được tự ý mua và sử dụng các loại thuốc giảm đau liều cao, đặc biệt là nhóm thuốc kháng viêm không steroid hoặc thuốc giảm đau gây nghiện, khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc lạm dụng thuốc giảm đau không chỉ che lấp các triệu chứng cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm như viêm ruột thừa, thủng tạng rỗng mà còn có nguy cơ gây độc trực tiếp cho thận đang bị tắc nghẽn, dẫn đến suy giảm chức năng thận cấp.

Không áp dụng các bài thuốc dân gian truyền miệng, thuốc nam không rõ nguồn gốc hoặc tự ý uống các loại thảo dược bài sỏi khi chưa có chẩn đoán hình ảnh xác định kích thước và vị trí của sỏi. Một số viên sỏi kích thước lớn hoặc có gai nhọn nếu bị kích thích di chuyển đột ngột có thể làm rách, thủng niệu quản hoặc gây tắc nghẽn nghẹt hoàn toàn.

Người bệnh cũng không được tự ý chườm nóng vùng bụng hoặc lưng khi chưa loại trừ các bệnh lý ngoại khoa nhiễm trùng, đồng thời cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch hẹn tái khám của bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo viên sỏi đã được loại bỏ hoàn toàn và chức năng thận đã hồi phục.

Kết luận

Cơn đau quặn thận là một tình trạng cấp cứu niệu khoa phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được chẩn đoán và điều trị đúng cách. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự bít tắc cấp tính đường tiết niệu do sỏi, làm gia tăng áp lực đài bể thận và kích hoạt những cơn đau dữ dội vùng hông lưng.

Việc thăm khám kịp thời tại các cơ sở y tế chuyên khoa đóng vai trò quyết định giúp xác định chính xác vị trí, kích thước nguyên nhân tắc nghẽn và đưa ra hướng xử trí an toàn, hiệu quả. Người bệnh tuyệt đối không nên tự ý dùng thuốc giảm đau hay áp dụng các biện pháp truyền miệng chưa được kiểm chứng. Bên cạnh đó, việc chủ động thay đổi lối sống, uống đủ nước mỗi ngày, ăn uống khoa học và khám sức khỏe định kỳ là chìa khóa then chốt giúp phòng ngừa bệnh tái phát và bảo vệ chức năng thận lâu dài.