Vắc xin viêm não Nhật Bản có mấy loại và nên tiêm ở đâu
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Vắc xin viêm não Nhật Bản là giải pháp y tế hiệu quả giúp ngăn ngừa nguy cơ nhiễm vi rút gây tổn thương thần kinh trung ương nghiêm trọng. Bệnh viêm não Nhật Bản có thể để lại nhiều di chứng thần kinh lâu dài hoặc đe dọa tính mạng, đặc biệt đối với trẻ nhỏ. Vì vậy, việc chủ động tiêm phòng đúng lịch đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe cộng đồng. Hiện nay tại Việt Nam có hai dòng vắc xin viêm não Nhật Bản phổ biến là vắc xin bất hoạt sản xuất trong nước và vắc xin sống giảm độc lực tái tổ hợp nhập khẩu. Tùy theo độ tuổi và nhu cầu, người dân có thể lựa chọn loại vắc xin phù hợp tại các cơ sở tiêm chủng đạt chuẩn.

Vắc xin viêm não Nhật Bản là gì?
Viêm não Nhật Bản là bệnh nhiễm trùng cấp tính ở hệ thần kinh trung ương do vi rút viêm não Nhật Bản gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi cu-lex hút máu từ động vật mang vi rút rồi truyền sang người. Bệnh có thể xuất hiện quanh năm nhưng thường gia tăng vào mùa hè. Do chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với vi rút này, tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản được đánh giá là biện pháp chủ động và hiệu quả nhất nhằm tạo miễn dịch bảo vệ cơ thể. Việc hiểu rõ về các loại vắc xin viêm não Nhật Bản hiện có, độ tuổi bắt đầu tiêm, khoảng cách giữa các mũi tiêm cũng như tiêu chí lựa chọn cơ sở tiêm chủng uy tín sẽ giúp người dân an tâm trong quá trình chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho bản thân cùng gia đình.
Các loại vắc xin viêm não Nhật Bản lưu hành hiện nay
Hiện nay tại các trung tâm tiêm chủng có hai loại vắc xin viêm não Nhật Bản chính với công nghệ sản xuất và phác đồ tiêm khác nhau.
Dòng thứ nhất là vắc xin Jevax, đây là vắc xin bất hoạt được sản xuất trong nước trên tế bào thận chuột. Vắc xin này chỉ định cho trẻ từ đủ 12 tháng tuổi trở lên. Phác đồ cơ bản của Jevax bao gồm ba mũi: mũi hai sau mũi một từ một đến hai tuần, mũi ba sau mũi một một năm. Sau đó, trẻ cần tiêm nhắc lại mỗi ba đến năm năm một lần cho tới khi đủ 15 tuổi để duy trì kháng thể.
Dòng thứ hai là vắc xin Imojev, đây là vắc xin sống giảm độc lực tái tổ hợp do tập đoàn dược phẩm quốc tế sản xuất trên tế bào Vero. Vắc xin này tiêm cho trẻ từ đủ 9 tháng tuổi và người lớn. Trẻ em từ 9 tháng đến dưới 18 tuổi tiêm hai mũi cách nhau một năm. Người từ 18 tuổi trở lên chỉ cần tiêm một mũi duy nhất.
Lịch tiêm và đối tượng nên tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản
Tất cả trẻ em từ 9 tháng tuổi trở lên và người lớn chưa có miễn dịch phòng bệnh đều thuộc đối tượng nên tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản, đặc biệt là người sống trong vùng dịch tễ hoặc di chuyển đến nơi có nguy cơ cao.
Đối với trẻ em, tuân thủ đúng độ tuổi khởi đầu và khoảng cách các mũi tiêm giúp cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch tối ưu. Trẻ nhỏ từ 9 tháng tuổi có thể chọn loại vắc xin sống giảm độc lực tái tổ hợp. Nếu dùng vắc xin bất hoạt truyền thống, trẻ cần chờ đủ 12 tháng tuổi để khởi đầu mũi thứ nhất.
Đối với người lớn chưa từng tiêm hoặc không rõ lịch sử tiêm chủng, việc tư vấn bác sĩ để chọn loại vắc xin phù hợp là cần thiết. Người lớn có thể tiêm một mũi vắc xin tái tổ hợp hoặc hoàn thành phác đồ vắc xin bất hoạt theo hướng dẫn y tế.
Tiêu chí lựa chọn địa điểm tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản an toàn
Việc lựa chọn địa điểm tiêm phòng đóng vai trò quan trọng đảm bảo an toàn và hiệu quả của vắc xin. Người dân nên đến các cơ sở y tế đáp ứng đầy đủ quy định tiêm chủng.
Một cơ sở tiêm chủng uy tín phải có giấy phép hoạt động hợp pháp và trang bị hệ thống dây chuyền lạnh đạt tiêu chuẩn bảo quản vắc xin ở nhiệt độ chuẩn từ 2 đến 8 độ C. Điều này giúp giữ nguyên chất lượng và hiệu lực của vắc xin. Đội ngũ nhân viên y tế cần có chứng chỉ an toàn tiêm chủng, thực hiện khám phân loại cẩn thận trước tiêm.
Bên cạnh đó, cơ sở tiêm chủng cần bố trí khu vực theo dõi sau tiêm và có sẵn thiết bị cấp cứu ban đầu. Bạn có thể tiêm tại các trung tâm y tế dự phòng, trạm y tế xã phường, bệnh viện đa khoa hoặc các trung tâm tiêm chủng dịch vụ uy tín.
Những lưu ý quan trọng trước và sau khi tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản
Trước khi tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản, người tiêm hoặc phụ huynh cần cung cấp đầy đủ thông tin về tình trạng sức khỏe, tiền sử dị ứng và các vắc xin đã tiêm gần đây. Trẻ đang sốt cao hoặc mắc bệnh nhiễm trùng cấp tính nên hoãn tiêm cho đến khi hồi phục.
Sau khi tiêm, người tiêm cần ở lại cơ sở y tế tối thiểu 30 phút để nhân viên y tế theo dõi các phản ứng tức thì. Khi về nhà, gia đình tiếp tục theo dõi sức khỏe trong 24 đến 48 giờ. Các tác dụng phụ nhẹ có thể gặp gồm sưng đau chỗ tiêm, sốt nhẹ hoặc mệt mỏi, thường tự hết sau vài ngày.
Nếu xuất hiện dấu hiệu nghiêm trọng như sốt cao không hạ, khó thở, co giật hoặc phát ban toàn thân, cần đưa người tiêm đến ngay cơ sở y tế gần nhất.
Lưu ý an toàn
Vắc xin viêm não Nhật Bản được đánh giá cao về độ an toàn nhưng vẫn có một số chống chỉ định đối với phụ nữ mang thai hoặc người suy giảm miễn dịch tùy theo loại vắc xin. Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y học phổ thông và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ. Người dân nên thăm khám trực tiếp tại cơ sở y tế để được tư vấn phác đồ tiêm phù hợp nhất.
Tóm tắt
Tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản là giải pháp phòng bệnh hiệu quả giúp bảo vệ bản thân và gia đình trước nguy cơ nhiễm vi rút nguy hiểm. Lựa chọn vắc xin phù hợp và tiêm chủng tại địa điểm uy tín sẽ đảm bảo an toàn tối đa.
Nguồn tham khảo
- The Journal of Infectious Diseases: Chimeric Live, Attenuated Vaccine against Japanese Encephalitis (ChimeriVax‐JE): Phase 2 Clinical Trials for Safety and Immunogenicity, Effect of Vaccine Dose and Schedule, and Memory Response to Challenge with Inactivated Japanese Encephalitis Antigen
- Encephalitis: Development of Japanese Encephalitis Attenuated Live Vaccine Virus SA14-14-2 and its Charcteristics
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Vắc xin viêm não Nhật Bản có mấy loại đang được sử dụng?
Hiện nay có hai loại chính là vắc xin bất hoạt Jevax sản xuất trong nước tiêm cho trẻ từ 12 tháng và vắc xin sống giảm độc lực Imojev nhập khẩu tiêm cho trẻ từ 9 tháng và người lớn.
Tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản ở đâu an toàn?
Bạn có thể tiêm tại các trung tâm tiêm chủng uy tín, trạm y tế địa phương hoặc khoa tiêm chủng của các bệnh viện đa khoa có đầy đủ trang thiết bị và dây chuyền bảo quản đạt chuẩn.
Người lớn có cần tiêm nhắc lại vắc xin viêm não Nhật Bản không?
Nếu sử dụng vắc xin sống giảm độc lực Imojev, người lớn chỉ cần tiêm một mũi duy nhất. Nếu tiêm vắc xin bất hoạt Jevax, cần tuân thủ lịch tiêm nhắc theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
Phản ứng thường gặp sau khi tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản là gì?
Các phản ứng thường gặp bao gồm đau nhẹ tại chỗ tiêm, sốt nhẹ hoặc mệt mỏi. Đây là các phản ứng bình thường của cơ thể và thường tự giảm dần sau một đến hai ngày.
Trẻ đang bị ho sốt nhẹ có tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản được không?
Nếu trẻ chỉ bị hắt hơi hoặc ho nhẹ không kèm sốt, bác sĩ khám phân loại sẽ quyết định. Trường hợp trẻ bị sốt cao hoặc nhiễm trùng cấp tính, nên tạm hoãn tiêm cho đến khi khỏe lại.
