Mắc sốt xuất huyết có bị ngứa không và cách phòng ngừa

Sốt xuất huyết có bị ngứa không?

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua vết đốt của muỗi vằn Aedes aegypti mang mầm bệnh. Bệnh diễn tiến qua ba giai đoạn gồm giai đoạn sốt cao, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục. Trong những ngày đầu, người bệnh phải đối mặt với các cơn sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, nhức mỏi hốc mắt và đau cơ khớp. Khi bước vào giai đoạn nguy hiểm, tình trạng thoát huyết tương và giảm tiểu cầu có thể xuất hiện, đòi hỏi sự theo dõi sát sao từ nhân viên y tế.

Sau khi vượt qua giai đoạn căng thẳng, người bệnh tiến vào pha hồi phục. Ở thời điểm này, phần lớn bệnh nhân cảm thấy khoan khoái hơn, bắt đầu thèm ăn trở lại, nhưng lại xuất hiện cảm giác ngứa ran khó chịu khắp cơ thể. Nắm bắt bản chất của hiện tượng này sẽ giúp người bệnh giải tỏa tâm lý lo âu và có cách xử trí đúng đắn.

Cơ chế gây ngứa trong giai đoạn hồi phục sốt xuất huyết

Người bệnh sốt xuất huyết Dengue hoàn toàn có thể bị ngứa, và triệu chứng này điển hình nhất ở giai đoạn hồi phục, tức là khoảng ngày thứ sáu đến ngày thứ tám sau khi khởi phát sốt. Trong giai đoạn nguy hiểm trước đó, huyết tương có xu hướng thoát ra khỏi lòng mạch vào khoang gian bào. Khi bước sang giai đoạn phục hồi, cơ thể bắt đầu tái hấp thu lượng dịch ngoại bào này trở lại hệ tuần hoàn, đồng thời các mao mạch dưới da cũng trong quá trình tái tạo và hồi phục chức năng.

Sự biến đổi vi tuần hoàn kết hợp với phản ứng miễn dịch đào thải kháng nguyên và giải phóng histamine nội sinh sẽ kích thích trực tiếp các đầu mút thần kinh cảm giác dưới da. Điều này tạo ra cảm giác ngứa ngáy dữ dội, bứt rứt, châm chích, đặc biệt tập trung ở lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc rải rác khắp cơ thể. Triệu chứng ngứa thường đi kèm hiện tượng phát ban hồi phục với hình ảnh các chấm trắng nhỏ li ti xen lẫn trên nền da đỏ sẫm. Dù gây nhiều phiền toái, hiện tượng này là tín hiệu tích cực cho thấy tình trạng nguy hiểm đã qua và cơ thể đang trên đà bình phục.

Cách chăm sóc và làm dịu cơn ngứa an toàn tại nhà

Để làm dịu cơn ngứa mà không làm tổn thương da hay gia tăng nguy cơ nhiễm trùng, người bệnh cần thực hiện chăm sóc cơ thể đúng cách. Tuyệt đối không dùng móng tay chà xát hay cào gãi mạnh, bởi vì làn da lúc này đang mỏng manh và hệ thống mao mạch dưới da rất dễ vỡ, việc gãi mạnh có thể gây trầy xước, chảy máu cục bộ hoặc dẫn tới viêm da bội nhiễm vi khuẩn.

Thay vào đó, người bệnh có thể dùng khăn bông mềm thấm nước mát để chườm nhẹ lên vùng da bị ngứa nhiều nhằm làm dịu kích ứng thần kinh tạm thời. Nên tắm hoặc lau người bằng nước ấm sạch ở nơi kín gió, không ngâm nước quá lâu và thấm khô nhẹ nhàng bằng khăn mềm. Ưu tiên trang phục rộng rãi, thoáng mát, làm từ chất liệu cotton tự nhiên để giảm ma sát lên da. Duy trì uống nhiều nước lọc, nước oresol hoặc nước ép trái cây để hỗ trợ bài tiết và thanh lọc cơ thể. Trường hợp ngứa quá mức làm mất ngủ nghiêm trọng, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được hướng dẫn dùng thuốc chống dị ứng đường uống thích hợp, không tự ý dùng các loại thuốc bôi trôi nổi.

Biện pháp phòng ngừa sốt xuất huyết chủ động cho gia đình

Bệnh sốt xuất huyết Dengue hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu diệt virus, do đó phòng chống muỗi đốt và kiểm soát véc-tơ truyền bệnh là biện pháp căn cơ hàng đầu. Muỗi vằn Aedes aegypti là thủ phạm chính truyền virus Dengue, thường có tập tính sinh sản trong các dụng cụ chứa nước sạch và đốt người vào ban ngày, nhiều nhất vào lúc sáng sớm và chiều tối.

Mỗi gia đình cần chủ động triệt phá nơi sinh sản của muỗi bằng cách thường xuyên cọ rửa và đậy nắp kín các bể nước, chum vại chứa nước sinh hoạt, lật úp các vật dụng phế thải đọng nước mưa quanh khuôn viên nhà như vỏ dừa, lốp xe cũ, mảnh chai vỡ. Thả cá nhỏ ăn bọ gậy vào dụng cụ chứa nước lớn và thay nước bình cắm hoa định kỳ ít nhất mỗi tuần một lần. Để phòng ngừa muỗi đốt, hãy duy trì thói quen ngủ trong màn kể cả ban ngày, mặc áo quần dài tay sáng màu và sử dụng rèm chắn côn trùng hoặc kem xua muỗi an toàn. Đồng thời, chủ động phối hợp với trạm y tế địa phương trong các đợt phun hóa chất diệt muỗi khi có ổ dịch xuất hiện trong khu dân cư.

Lưu ý an toàn

Nội dung trong bài viết cung cấp kiến thức y khoa thường thức và không thay thế cho chỉ định của bác sĩ điều trị. Sốt xuất huyết là bệnh lý có diễn biến phức tạp, tuyệt đối không tự ý truyền dịch tại nhà hoặc tự dùng các thuốc giảm đau hạ sốt như aspirin hay ibuprofen do nguy cơ gây xuất huyết tiêu hóa nghiêm trọng. Khi người bệnh có các biểu hiện bất thường như đau bụng dữ dội, nôn liên tục, chảy máu niêm mạc hoặc mệt lả li bì, cần đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Hiện tượng ngứa trong sốt xuất huyết thường là dấu hiệu lành tính báo hiệu giai đoạn hồi phục đang diễn ra thuận lợi. Người bệnh cần giữ tinh thần thoải mái, chăm sóc da đúng cách và tuân thủ các hướng dẫn y tế chuyên khoa. Chủ động tiêu diệt lăng quăng, bọ gậy và phòng tránh muỗi đốt là giải pháp bền vững nhất để bảo vệ bản thân và cộng đồng.