Vắc xin thủy đậu tiêm mấy mũi và lịch tiêm chuẩn cho từng đối tượng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Vắc xin thủy đậu là biện pháp phòng bệnh chủ động và hiệu quả nhất hiện nay giúp ngăn ngừa sự xâm nhập của virus Varicella Zoster. Đối với thắc mắc vắc xin thủy đậu tiêm mấy mũi, các hướng dẫn y tế đều thống nhất rằng hầu hết các đối tượng từ trẻ em đến người lớn cần hoàn thành phác đồ 2 mũi tiêm để đạt mức độ bảo vệ tối đa.
Việc tiêm đúng và đủ số mũi theo đúng khoảng cách khuyến cáo không chỉ tạo ra miễn dịch bền vững cho bản thân mà còn góp phần ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng. Tùy thuộc vào độ tuổi và loại vắc xin được sử dụng, lịch tiêm cụ thể sẽ có những điểm khác biệt nhất định mà người dân cần lưu ý.
Vắc xin thủy đậu tiêm mấy mũi
Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra, rất dễ lây lan qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với các giọt bắn, dịch phỏng nước của người bệnh. Mặc dù là bệnh lành tính ở nhiều trẻ nhỏ, thủy đậu vẫn có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng da, viêm phổi, viêm não hoặc nhiễm trùng huyết, đặc biệt ở người lớn, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch. Tiêm vắc xin thủy đậu là phương pháp dự phòng hiệu quả giúp kích thích hệ miễn dịch sản sinh kháng thể đặc hiệu. Việc tuân thủ số mũi tiêm và khoảng cách giữa các mũi có ý nghĩa quyết định đối với khả năng bảo vệ của vắc xin. Người tiêm đủ liều có tỷ lệ phòng bệnh cao và nếu vô tình mắc bệnh thì các triệu chứng cũng nhẹ hơn rất nhiều so với người chưa tiêm phòng.
Lịch tiêm vắc xin thủy đậu cho trẻ em theo từng độ tuổi
Đối với trẻ em, phác đồ tiêm vắc xin thủy đậu được chia theo các mốc tuổi cụ thể nhằm bảo vệ trẻ sớm nhất có thể. Trẻ từ 9 tháng đến 12 tháng tuổi có thể bắt đầu tiêm vắc xin thủy đậu theo loại chỉ định từ 9 tháng tuổi, trong đó mũi 1 tiêm vào lần đầu tiên và mũi 2 tiêm cách mũi 1 tối thiểu 3 tháng. Với trẻ từ 12 tháng tuổi đến 12 tuổi, lịch tiêm khuyến cáo gồm 2 mũi. Mũi 1 tiêm khi trẻ đạt từ 12 tháng tuổi trở lên. Mũi 2 thường được tiêm nhắc lại sau mũi 1 khoảng 3 tháng hoặc tiêm vào lúc trẻ được 4 đến 6 tuổi để củng cố hệ miễn dịch trước khi bước vào lứa tuổi đi học. Việc tiêm đủ 2 mũi giúp trẻ đạt tỷ lệ bảo vệ chống lại bệnh thủy đậu lên đến trên 95%, ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng secondary hoặc lây nhiễm cho các bạn cùng lớp.
Lịch tiêm vắc xin thủy đậu cho thanh thiếu niên và người lớn
Người lớn và thanh thiếu niên từ 13 tuổi trở lên chưa từng mắc bệnh thủy đậu hoặc chưa từng tiêm phòng cũng cần được tiêm vắc xin để bảo vệ sức khỏe. Ở độ tuổi này, phác đồ chuẩn bao gồm 2 mũi tiêm. Mũi thứ nhất được tiêm vào thời điểm chỉ định. Mũi thứ hai được tiêm cách mũi thứ nhất tối thiểu 4 đến 8 tuần. Người lớn khi mắc bệnh thủy đậu thường có nguy cơ gặp phải các biến chứng nặng nề hơn so với trẻ em, chẳng hạn như viêm phổi do virus hoặc nhiễm trùng da diện rộng. Do đó, việc hoàn thành đủ 2 mũi tiêm đúng thời gian là vô cùng quan trọng đối với những người làm việc trong môi trường đông người, nhân viên y tế, giáo viên hoặc người sống chung gia đình với người có nguy cơ cao.
Lịch tiêm vắc xin thủy đậu cho phụ nữ chuẩn bị mang thai
Phụ nữ có kế hoạch sinh con cần đặc biệt chú ý đến việc chủ động tiêm phòng thủy đậu trước khi thai kỳ bắt đầu. Mắc thủy đậu trong thời kỳ mang thai, đặc biệt là trong 3 tháng đầu hoặc vài ngày trước và sau sinh, có thể gây biến chứng thủy đậu bẩm sinh cho thai nhi hoặc biến chứng nặng cho người mẹ. Phác đồ tiêm cho nữ giới chuẩn bị mang thai gồm 2 mũi tiêm tương tự như người lớn, trong đó mũi 2 cách mũi 1 từ 1 đến 2 tháng. Điều quan trọng là chị em phụ nữ cần hoàn thành mũi tiêm cuối cùng trước khi thụ thai tối thiểu 1 tháng, tốt nhất là 3 tháng. Trong suốt quá trình tiêm vắc xin, cần chủ động sử dụng các biện pháp tránh thai an toàn để đảm bảo vắc xin sống giảm độc lực không ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
Ý nghĩa của việc tiêm đủ 2 mũi vắc xin thủy đậu
Nhiều người thắc mắc liệu chỉ tiêm 1 mũi vắc xin thủy đậu có đủ khả năng bảo vệ cơ thể hay không. Các nghiên cứu lâm sàng chỉ ra rằng 1 mũi vắc xin có thể tạo ra đáp ứng miễn dịch ban đầu nhưng hiệu quả bảo vệ giảm dần theo thời gian và vẫn có khoảng 10 đến 15% trường hợp mắc thủy đậu đột phá sau đó. Việc tiêm mũi thứ 2 đóng vai trò như một liều củng cố, giúp kích thích tế bào nhớ của hệ miễn dịch sản sinh thêm lượng kháng thể mạnh mẽ. Mũi tiêm thứ 2 nâng cao hiệu quả phòng ngừa bệnh lên mức tối đa, đồng thời ngăn chặn gần như hoàn toàn các thể bệnh nặng và biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, người dân nên kiểm tra lại sổ tiêm chủng để đảm bảo đã nhận đủ phác đồ 2 mũi theo đúng hướng dẫn.
Lưu ý an toàn
Vắc xin thủy đậu là vắc xin sống giảm độc lực, do đó chống chỉ định tuyệt đối cho phụ nữ đang mang thai và những người có tình trạng suy giảm miễn dịch nặng. Trước khi thực hiện tiêm chủng, người khám cần thông báo rõ với bác sĩ về tiền sử dị ứng, các bệnh lý cấp tính đang mắc hoặc các loại thuốc đang sử dụng. Sau khi tiêm, người được tiêm nên ở lại cơ sở y tế theo dõi ít nhất 30 phút và tiếp tục tự theo dõi tại nhà trong 24 đến 48 giờ để kịp thời phát hiện các phản ứng bất thường nếu có.
Tóm tắt
Tóm lại, vắc xin thủy đậu tiêm 2 mũi là phác đồ chuẩn giúp bảo vệ hiệu quả cho cả trẻ em và người lớn trước nguy cơ mắc bệnh và biến chứng. Việc tìm hiểu lịch tiêm chủng phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe cá nhân sẽ giúp bạn chủ động lập kế hoạch phòng bệnh an toàn. Hãy trao đổi với bác sĩ tại trung tâm tiêm chủng để được tư vấn và chỉ định phác đồ tối ưu.
Nguồn tham khảo
- PsycEXTRA Dataset: State of Alaska epidemiology bulletin: Varicella (chickenpox) vaccine shortage ends – Return to routine schedule
- Archivos Argentinos de Pediatria: Clinical and epidemiological impact of varicella infection in children prior to the introduction of the varicella vaccine in the national immunization schedule of Argentina
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đã từng mắc thủy đậu rồi có cần tiêm vắc xin thủy đậu nữa không?
Người đã từng mắc bệnh thủy đậu thông thường sẽ có miễn dịch tự nhiên bền vững suốt đời và không cần tiêm vắc xin nữa. Tuy nhiên, nếu bạn không chắc chắn về tiền sử mắc bệnh của mình, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn kiểm tra kháng thể hoặc chỉ định tiêm phòng an toàn.
Nếu bỏ lỡ mũi 2 vắc xin thủy đậu thì có phải tiêm lại từ đầu không?
Nếu bạn quên hoặc bị trễ lịch tiêm mũi 2 vắc xin thủy đậu, bạn không cần phải tiêm lại từ mũi 1. Bạn chỉ cần đến cơ sở tiêm chủng để tiêm bổ sung mũi 2 càng sớm càng tốt nhằm hoàn thành đủ phác đồ bảo vệ.
Phụ nữ lỡ tiêm vắc xin thủy đậu khi đang mang thai thì phải làm sao?
Vắc xin thủy đậu là vắc xin sống giảm độc lực nên không tiêm cho phụ nữ mang thai. Nếu vô tình tiêm vắc xin khi chưa biết mình mang thai, bạn cần đến gặp bác sĩ sản khoa để được theo dõi sức khỏe thai kỳ chặt chẽ và nhận tư vấn chuyên môn phù hợp.
Sau khi tiêm vắc xin thủy đậu có thể gặp phải phản ứng phụ nào?
Sau khi tiêm vắc xin thủy đậu, bạn có thể gặp các phản ứng nhẹ và thoáng qua như đau, sưng đỏ tại vị trí tiêm, sốt nhẹ hoặc phát ban nhẹ. Các triệu chứng này thường tự hết sau vài ngày mà không để lại di chứng.
Người lớn tiêm vắc xin thủy đậu bao lâu thì có tác dụng bảo vệ?
Sau khi tiêm mũi 1 vắc xin thủy đậu khoảng 2 đến 3 tuần, cơ thể bắt đầu hình thành kháng thể bảo vệ. Tuy nhiên, hiệu quả miễn dịch tối ưu và bền vững chỉ đạt được sau khi hoàn thành đủ 2 mũi tiêm theo đúng phác đồ khuyến cáo.
