Trẻ sơ sinh bị đau mắt đỏ: Cách chăm sóc an toàn và thời điểm cần đi khám

Trẻ sơ sinh bị đau mắt đỏ là gì?

Đau mắt đỏ ở trẻ sơ sinh, còn được gọi trong y khoa là viêm kết mạc sơ sinh, là tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng của mắt và mặt trong mi mắt. Tình trạng này có thể xuất hiện trong vòng 28 ngày đầu đời của trẻ với các biểu hiện điển hình như tròng trắng mắt ửng đỏ, mi mắt sưng húp, chảy nhiều nước mắt và tiết dịch nhầy hoặc mủ.

Nguyên nhân gây đau mắt đỏ ở lứa tuổi này rất đa dạng, bao gồm phản ứng kích ứng nhẹ với thuốc nhỏ mắt dự phòng sau sinh, tắc tuyến lệ bẩm sinh dẫn đến ứ đọng dịch và nhiễm khuẩn thứ phát, hoặc do lây nhiễm các loại vi khuẩn, virus từ đường sinh dục của mẹ khi chuyển dạ. Do hệ miễn dịch và cấu trúc mắt của trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện, bất kỳ tình trạng viêm nhiễm nào ở mắt cũng tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến giác mạc nếu không được nhận biết và chăm sóc đúng cách.

Các bước vệ sinh mắt an toàn cho trẻ sơ sinh hàng ngày

Vệ sinh mắt là bước cơ bản và quan trọng nhất khi chăm sóc trẻ sơ sinh bị đau mắt đỏ. Trước khi thực hiện, người chăm sóc cần rửa sạch tay bằng xà phòng và nước sạch hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh. Chuẩn bị gạc y tế vô trùng hoặc bông gòn sạch và dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9 phần trăm dành riêng cho mắt trẻ nhỏ.

Dùng gạc thấm nước muối sinh lý, nhẹ nhàng lau từ góc trong của mắt gần sống mũi ra phía đuôi mắt bên ngoài. Lưu ý mỗi miếng gạc chỉ dùng cho một lần lau trên một mắt, tuyệt đối không dùng chung một miếng gạc cho cả hai mắt để tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn từ mắt bệnh sang mắt lành. Nếu rỉ mắt bị khô và dính chặt vào mi mắt, hãy đắp miếng gạc ẩm lên mắt bé trong vài chục giây để làm mềm chất tiết trước khi lau, tránh chà xát mạnh gây trầy xước kết mạc và mi mắt non nớt. Thực hiện vệ sinh khoảng ba đến bốn lần mỗi ngày hoặc bất cứ khi nào thấy dịch tiết đọng nhiều ở mắt.

Những sai lầm nguy hiểm cần tránh khi chăm sóc mắt trẻ

Nhiều thói quen dân gian truyền miệng có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho đôi mắt của trẻ sơ sinh. Một trong những sai lầm phổ biến nhất là nhỏ sữa mẹ vào mắt bé với hy vọng kháng thể trong sữa sẽ giúp mắt nhanh khỏi. Trên thực tế, sữa mẹ là môi trường giàu đạm và đường, tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, khiến tình trạng nhiễm trùng mắt chuyển biến nặng hơn rất nhiều.

Bên cạnh đó, việc xông các loại lá cây, đắp bã trầu hoặc đắp lá trầu không lên mắt trẻ cũng tiềm ẩn nguy cơ gây bỏng giác mạc, kích ứng do tinh dầu và nhiễm nấm mắt. Cha mẹ cũng không được tự ý ra hiệu thuốc mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh mạnh, hoạt chất co mạch hay corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt hoặc bác sĩ nhi khoa. Việc lạm dụng corticoid có thể gây loét giác mạc khó hồi phục và tăng nhãn áp ở trẻ sơ sinh.

Dấu hiệu cảnh báo đau mắt đỏ ở trẻ sơ sinh cần đi khám ngay

Đau mắt đỏ ở trẻ sơ sinh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như kích ứng, tắc tuyến lệ, viêm kết mạc do virus, hoặc nguy hiểm hơn là viêm kết mạc do vi khuẩn lậu cầu hay chlamydia lây truyền từ mẹ trong quá trình sinh ngả âm đạo. Vì vậy, cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường.

Những triệu chứng cảnh báo bao gồm mi mắt sưng nề nhiều, đỏ tấy và trẻ khó mở mắt; mắt chảy mủ đặc màu vàng hoặc xanh với lượng dịch tiết trào ra liên tục; lòng đen của mắt có dấu hiệu mờ đục hoặc xuất hiện đốm trắng. Ngoài ra, nếu bé quấy khóc liên tục, bỏ bú, sốt, mắt xuất hiện nốt bọng nước xung quanh mi hoặc tình trạng đỏ mắt không thuyên giảm sau hai ngày chăm sóc tại nhà, trẻ cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám ngay để xác định nguyên nhân và can thiệp kịp thời.

Biện pháp phòng ngừa lây lan và hỗ trợ hồi phục tại nhà

Để giúp trẻ sơ sinh nhanh hồi phục và ngăn chặn nguồn lây trong gia đình, môi trường sống xung quanh bé cần được giữ sạch sẽ và thông thoáng. Khăn mặt, khăn xô lau mặt và chăn gối của trẻ cần được giặt riêng bằng xà phòng dịu nhẹ, phơi dưới ánh nắng mặt trời hoặc sấy khô ở nhiệt độ cao để tiêu diệt mầm bệnh. Không để người lớn hoặc trẻ khác trong nhà dùng chung đồ dùng cá nhân với bé.

Người chăm sóc trực tiếp cho bé cần tạo thói quen rửa tay thường xuyên trước và sau khi bế bồng, thay tã hoặc vệ sinh mắt cho trẻ. Cắt ngắn móng tay của trẻ hoặc cho bé đeo bao tay mềm để tránh việc trẻ đưa tay lên dụi mắt gây trầy xước kết mạc. Nếu trẻ được bác sĩ kê đơn thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ, hãy tuân thủ đúng liều lượng, cách tra thuốc và tái khám đúng hẹn để đảm bảo mắt bé lành hoàn toàn.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục và tham khảo sức khỏe chung, không thể thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa mắt hoặc bác sĩ nhi khoa. Mắt của trẻ sơ sinh cực kỳ nhạy cảm trước mọi tổn thương cơ học và hóa chất. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý nhỏ bất kỳ loại thuốc nào khi chưa có đơn của bác sĩ, không tự nặn mủ mi mắt và cần đưa trẻ đi khám ngay khi có biểu hiện bất thường.

Tóm tắt

Đau mắt đỏ ở trẻ sơ sinh là tình trạng nhạy cảm cần được theo dõi sát sao và xử trí cẩn trọng. Việc giữ vệ sinh mắt đúng cách cùng sự phối hợp chặt chẽ với bác sĩ chuyên khoa mắt hoặc nhi khoa sẽ giúp bảo vệ thị lực non nớt của trẻ, giúp bé hồi phục an toàn mà không để lại di chứng.