Mẹ bị đau mắt đỏ có nên cho con bú không và cách phòng lây cho bé

Mẹ bị đau mắt đỏ có nên cho con bú không là gì?

Đau mắt đỏ là tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng của nhãn cầu và mặt trong mí mắt, thường biểu hiện qua các dấu hiệu như đỏ mắt, cộm rát, ngứa, chảy nước mắt và tiết nhiều dử mắt màu trắng hoặc vàng xanh. Ở phụ nữ sau sinh, sự suy giảm sức đề kháng cùng với việc thiếu ngủ kéo dài khi chăm sóc bé khiến cơ thể dễ bị tấn công bởi các chủng virus như adenovirus hoặc vi khuẩn gây bệnh theo mùa.

Vấn đề mẹ bị đau mắt đỏ có nên cho con bú không nhận được sự quan tâm lớn từ các bà mẹ bỉm sữa. Theo khuyến cáo của các chuyên gia sản nhi và nhãn khoa, đau mắt đỏ không phải là bệnh truyền nhiễm qua đường máu hay qua nguồn sữa mẹ. Do đó, việc duy trì nuôi con bằng sữa mẹ vẫn được khuyến khích mạnh mẽ, đi kèm điều kiện người mẹ phải kiểm soát chặt chẽ vệ sinh bề mặt và các cử chỉ tiếp xúc gần gũi với con.

Cơ chế lây truyền của đau mắt đỏ và sự an toàn của sữa mẹ

Bệnh đau mắt đỏ hay còn gọi là viêm kết mạc thường khởi phát do nhiễm adenovirus, enterovirus hoặc các loại vi khuẩn thông thường. Cơ chế lây truyền chủ yếu của các tác nhân này là qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt người bệnh, hoặc tiếp xúc gián tiếp qua bàn tay, khăn mặt, vỏ gối và các bề mặt bị vấy bẩn dịch tiết. Mầm bệnh chỉ khu trú tại niêm mạc mắt và đường hô hấp trên, hoàn toàn không xâm nhập vào hệ tuần hoàn để bài tiết vào sữa mẹ.

Chính vì vậy, dòng sữa mẹ không hề chứa virus hay vi khuẩn gây đau mắt đỏ. Trẻ bú mẹ hoàn toàn không có nguy cơ bị lây bệnh qua đường tiêu hóa từ việc bú sữa. Nguy cơ lây nhiễm duy nhất đối với em bé xuất phát từ việc tiếp xúc vật lý cự ly gần trong quá trình người mẹ chăm sóc, bế bồng, khi tay mẹ vô tình chạm vào mắt rồi chạm vào mặt hoặc đồ chơi của con.

Lợi ích miễn dịch khi tiếp tục cho con bú trong thời gian mắc bệnh

Việc đột ngột ngưng cho con bú khi mẹ mắc bệnh là quyết định không cần thiết và có thể gây thiệt thòi lớn cho sức đề kháng của trẻ. Khi cơ thể người mẹ bị nhiễm vi sinh vật gây bệnh, hệ miễn dịch của mẹ sẽ nhanh chóng sản xuất ra các kháng thể đặc hiệu, đặc biệt là kháng thể bài tiết IgA. Những kháng thể quý giá này được vận chuyển trực tiếp vào dòng sữa mẹ.

Khi em bé bú sữa mẹ trong giai đoạn này, bé sẽ nhận được lượng kháng thể thụ động vô cùng dồi dào, giúp hệ miễn dịch non nớt của trẻ tăng cường khả năng chống đỡ lại chính mầm bệnh đang có trong môi trường sống gia đình. Do đó, duy trì nguồn sữa mẹ không chỉ an toàn về mặt dinh dưỡng mà còn tạo ra tấm lá chắn sinh học tự nhiên, hỗ trợ phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng cho bé một cách hiệu quả.

Biện pháp chăm sóc phòng tránh lây nhiễm từ mẹ sang bé

Để bảo vệ bé an toàn trong thời gian mẹ bị đau mắt đỏ, nguyên tắc cốt lõi là kiểm soát lây nhiễm qua đường tiếp xúc. Người mẹ cần rửa tay thật kỹ bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trước và sau mỗi lần bế bé, cho bé bú hoặc chạm vào vật dụng của con. Tuyệt đối không đưa tay lên dụi mắt khi đang ở cạnh bé.

Trong quá trình cho con bú trực tiếp, mẹ nên đeo khẩu trang y tế che kín mũi miệng và tránh nói chuyện, thơm hay hôn lên mặt em bé. Sử dụng khăn giấy dùng một lần để thấm dịch mắt rồi bỏ ngay vào thùng rác kín, không dùng chung khăn mặt, gối hoặc chăn với bé. Nếu mắt mẹ tiết quá nhiều dử và chảy nước mắt liên tục, giải pháp vắt sữa mẹ ra bình vô trùng để người thân trong gia đình cho bé bú sẽ giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ tiếp xúc cự ly gần.

Nguyên tắc dùng thuốc nhỏ mắt an toàn cho phụ nữ nuôi con bú

Khi gặp triệu chứng cộm rát, đỏ mắt, mẹ cần thăm khám tại cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân, phân biệt giữa viêm kết mạc do virus, vi khuẩn hay dị ứng. Người mẹ đang trong giai đoạn cho con bú tuyệt đối không được tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp chứa hoạt chất corticoid hoặc kháng sinh phổ rộng khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Hầu hết các loại thuốc nhỏ mắt tác dụng tại chỗ có mức độ hấp thu vào máu rất thấp nên lượng bài tiết vào sữa mẹ thường không đáng kể. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tối đa, sau khi nhỏ mắt mẹ nên dùng ngón tay sạch ấn nhẹ vào góc trong của mắt gần khóe mũi trong khoảng 1 đến 2 phút. Động tác đơn giản này giúp ngăn chặn thuốc chảy xuống ống lệ mũi và giảm thiểu sự hấp thu toàn thân vào cơ thể mẹ. Ngoài ra, việc nhỏ rửa mắt đều đặn bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9% cũng giúp làm sạch dịch tiết một cách dịu nhẹ và an toàn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chỉ định y khoa trực tiếp. Phụ nữ đang cho con bú tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng chưa được kiểm chứng như đắp lá trầu không, xông hơi mắt bằng các loại thảo dược hay nhỏ sữa mẹ vào mắt. Khi mắt xuất hiện triệu chứng đau nhức dữ dội, sợ ánh sáng chói, nhìn mờ hoặc mi mắt sưng nề nghiêm trọng, mẹ cần đến ngay bệnh viện mắt để được bác sĩ thăm khám và kê đơn phù hợp.

Tóm tắt

Người mẹ bị đau mắt đỏ hoàn toàn có thể tiếp tục duy trì nuôi con bằng sữa mẹ nếu tuân thủ tốt các nguyên tắc phòng ngừa lây nhiễm tiếp xúc. Việc rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi bế bé và đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt để được hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn sẽ giúp bảo vệ đôi mắt của mẹ nhanh hồi phục mà vẫn đảm bảo trọn vẹn nguồn dinh dưỡng kháng thể quý giá cho bé yêu.