Mẹ bỉm sữa nên làm gì khi sau sinh bị đau mắt đỏ
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Sau khi vượt cạn, cơ thể người phụ nữ thường mệt mỏi và suy giảm sức đề kháng do thiếu ngủ kéo dài. Đây là điều kiện thuận lợi để các tác nhân gây viêm kết mạc tấn công, khiến mắt đỏ rực, cộm rát và đổ nhiều ghèn. Nhiều mẹ bỉm sữa lo lắng bệnh sẽ ảnh hưởng xấu đến chất lượng sữa hoặc lây truyền sang con nhỏ.
Trên thực tế, đau mắt đỏ không lây qua dòng sữa mẹ mà lây chủ yếu qua dịch tiết mắt và bàn tay nhiễm khuẩn. Người mẹ hoàn toàn có thể tiếp tục cho con bú nếu tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa. Việc rửa mắt bằng nước muối sinh lý vô khuẩn và đến cơ sở y tế thăm khám sớm sẽ giúp mẹ nhanh chóng hồi phục mà vẫn bảo đảm an toàn cho bé sơ sinh.
Sau sinh bị đau mắt đỏ là gì?
Đau mắt đỏ, hay viêm kết mạc, là tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao bọc mặt trong mí mắt và tròng trắng nhãn cầu. Ở phụ nữ sau sinh, sự biến đổi nội tiết tố kết hợp thể trạng mệt mỏi khiến niêm mạc mắt trở nên nhạy cảm hơn trước virus, vi khuẩn hoặc các tác nhân dị ứng. Bệnh thường khởi phát với cảm giác cộm xốn như có cát, mi mắt sưng nhẹ, kết mạc đỏ ửng và tiết nhiều dịch mủ hoặc nước mắt. Đa số các trường hợp đau mắt đỏ diễn tiến lành tính nhưng lại có tốc độ lây lan rất nhanh trong sinh hoạt gia đình. Nhận biết đúng bản chất bệnh lý giúp sản phụ bình tĩnh xử trí, chăm sóc mắt an toàn và chủ động phòng ngừa lây nhiễm cho trẻ nhỏ.
Vệ sinh mắt an toàn bằng nước muối sinh lý cho mẹ sau sinh
Vệ sinh mắt đúng cách giúp loại bỏ dịch tiết và giảm cảm giác khó chịu mà không làm tổn thương nhãn cầu. Mẹ nên dùng dung dịch natri clorid 0,9% chuyên dụng cho mắt để rửa từ ba đến bốn lần mỗi ngày. Khi thao tác, mẹ sử dụng gạc y tế vô trùng riêng cho từng bên mắt, lau nhẹ từ góc trong khóe mắt ra đuôi mắt rồi vứt bỏ gạc ngay. Tuyệt đối không dùng chung một miếng gạc cho cả hai mắt nhằm tránh lây chéo mầm bệnh. Mẹ cần rửa tay kỹ bằng xà phòng trước và sau khi chạm vào mắt. Đặc biệt, sản phụ không được xông lá trầu không hay đắp lá dân gian lên mắt vì hơi nóng và vi khuẩn rất dễ làm bỏng rát giác mạc.
Cách cho bé bú an toàn khi mẹ bỉm sữa bị đau mắt đỏ
Mầm bệnh gây đau mắt đỏ không truyền qua sữa mẹ, do đó sản phụ vẫn nên duy trì việc cho con bú bình thường để cung cấp dưỡng chất và kháng thể quý giá cho trẻ sơ sinh. Để bảo vệ bé khỏi nguy cơ lây nhiễm từ dịch tiết, người mẹ cần đeo khẩu trang y tế che kín mũi miệng trong suốt thời gian bế ẵm và cho con bú. Mẹ phải sát khuẩn tay cẩn thận bằng xà phòng trước khi chạm vào bé, bình sữa hoặc đồ dùng sơ sinh. Trong giai đoạn này, mẹ nên tránh thơm má, ghé sát mặt vào con hoặc nằm ngủ đối diện quá gần hơi thở của bé. Nếu mẹ cảm thấy quá mệt mỏi, việc vắt sữa ra bình sạch để người thân hỗ trợ cho bé bú cũng là một giải pháp an toàn.
Thận trọng khi sử dụng thuốc nhỏ mắt đối với phụ nữ cho con bú
Phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ tuyệt đối không được tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Lạm dụng corticoid không đúng nguyên nhân có thể gây ra biến chứng nguy hiểm như tăng nhãn áp hoặc loét biểu mô giác mạc. Khi được bác sĩ chuyên khoa mắt kê đơn thuốc điều trị, mẹ nên thực hiện thao tác ấn nhẹ vào khóe mắt trong gần sống mũi khoảng một đến hai phút sau khi nhỏ thuốc. Kỹ thuật đơn giản này giúp giữ thuốc tại chỗ, hạn chế tối đa hoạt chất chảy xuống ống lệ mũi rồi hấp thu vào tuần hoàn toàn thân, từ đó bảo đảm an toàn cho nguồn sữa mẹ và sức khỏe của trẻ.
Cách ly vật dụng cá nhân để ngăn ngừa lây lan trong gia đình
Bệnh đau mắt đỏ lây lan rất nhanh qua các vật dụng sinh hoạt chung trong gia đình, đặc biệt là trong môi trường có trẻ nhỏ. Sản phụ cần sử dụng riêng toàn bộ đồ dùng cá nhân như khăn mặt, khăn tắm, gối nằm, chăn đắp và cốc uống nước. Vỏ gối và khăn mặt của mẹ nên được giặt sạch hàng ngày bằng xà phòng, sau đó phơi dưới ánh nắng mặt trời để tiêu diệt mầm bệnh. Mẹ nên ngủ riêng giường hoặc giữ khoảng cách an toàn trong những ngày bệnh đang tiết nhiều dịch. Các bề mặt thường xuyên tiếp xúc như tay nắm cửa, vòi nước và bàn ăn cần được lau khử khuẩn định kỳ. Các thành viên khác trong gia đình cũng cần chủ động rửa tay thường xuyên và không đưa tay lên dụi mắt.
Dấu hiệu cảnh báo mẹ bỉm sữa cần đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt
Phần lớn các ca đau mắt đỏ sẽ tự thuyên giảm, tuy nhiên sản phụ cần đến cơ sở y tế thăm khám ngay nếu nhận thấy các biểu hiện bất thường. Mẹ cần đi khám bác sĩ mắt khi mắt nhìn mờ, giảm thị lực đột ngột, sợ ánh sáng chói hoặc có cảm giác đau nhức buốt sâu trong hốc mắt. Những dấu hiệu như mí mắt sưng húp kèm xuất huyết dưới kết mạc hay ghèn mắt đặc kéo dài trên một tuần cũng cần được kiểm tra kỹ. Ngoài ra, nếu phát hiện mắt của em bé sơ sinh có dấu hiệu sưng đỏ, chảy nước mắt sống liên tục hoặc đổ nhiều ghèn vàng dính mí, gia đình phải đưa bé đi khám chuyên khoa mắt ngay lập tức để được chăm sóc y tế kịp thời.
Lưu ý an toàn
Nội dung bài viết mang tính tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên môn. Phụ nữ sau sinh đang nuôi con bằng sữa mẹ tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid hoặc kháng sinh khi chưa được kiểm tra mắt toàn diện. Mẹ không áp dụng các phương pháp dân gian như nhỏ sữa mẹ hay xông lá trầu vào mắt vì dễ gây bội nhiễm nghiêm trọng. Khi có biểu hiện nhìn mờ hoặc đau buốt mắt, sản phụ cần đến ngay bệnh viện để được thăm khám.
Tóm tắt
Đau mắt đỏ sau sinh tuy gây nhiều phiền toái nhưng mẹ hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu giữ gìn vệ sinh cẩn thận. Việc làm sạch mắt bằng nước muối sinh lý, đeo khẩu trang khi cho con bú và tuân thủ hướng dẫn điều trị từ bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ giúp sản phụ nhanh chóng hồi phục thị lực, bảo đảm nguồn sữa trong lành và bảo vệ trọn vẹn sức khỏe cho bé sơ sinh.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Mẹ bị đau mắt đỏ có nên tiếp tục cho con bú trực tiếp không?
Mẹ vẫn cho con bú bình thường vì mầm bệnh không lây qua sữa mẹ. Tuy nhiên, mẹ cần đeo khẩu trang che kín mũi miệng và rửa tay kỹ bằng xà phòng trước khi bế hoặc chăm sóc em bé.
Nhỏ sữa mẹ vào mắt có chữa được bệnh đau mắt đỏ không?
Nhỏ sữa mẹ vào mắt là mẹo dân gian nguy hiểm. Sữa mẹ giàu dưỡng chất sẽ tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nặng và gây tổn thương biểu mô giác mạc.
Phụ nữ sau sinh có được tự ý mua thuốc nhỏ mắt kháng sinh không?
Mẹ không nên tự mua thuốc kháng sinh nhỏ mắt. Một số hoạt chất có thể gây tác dụng phụ hoặc ảnh hưởng tới trẻ sơ sinh, vì vậy mẹ chỉ nên dùng thuốc sau khi được bác sĩ chuyên khoa mắt chỉ định.
Sau sinh bị đau mắt đỏ thường mất bao lâu thì khỏi hẳn?
Bệnh thường thuyên giảm và khỏi sau khoảng bảy đến mười ngày nếu được vệ sinh sạch sẽ và chăm sóc đúng cách. Nếu triệu chứng kéo dài quá hai tuần hoặc nặng hơn, sản phụ cần đi tái khám chuyên khoa ngay.
Dấu hiệu nào cho thấy trẻ sơ sinh bị lây đau mắt đỏ từ mẹ?
Trẻ sơ sinh bị lây bệnh thường có biểu hiện mí mắt sưng mọng, kết mạc đỏ ửng, chảy nước mắt sống liên tục và ghèn vàng dính chặt hai mí mắt, đặc biệt là vào buổi sáng sau khi ngủ dậy.
