Trẻ sơ sinh bao nhiêu độ là sốt và cách theo dõi thân nhiệt chuẩn xác

Trẻ sơ sinh bao nhiêu độ là sốt là gì?

Sốt ở trẻ sơ sinh là phản ứng tự nhiên của cơ thể trước các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus, hoặc đôi khi do phản ứng sau tiêm chủng và ủ ấm quá kỹ. Tuy nhiên, khả năng điều hòa thân nhiệt của trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện, bề mặt da mỏng và diện tích tiếp xúc so với trọng lượng cơ thể lớn khiến trẻ rất dễ bị hạ thân nhiệt hoặc tăng nhiệt độ nhanh chóng.

Thân nhiệt của trẻ có thể thay đổi tùy thuộc vào thời điểm trong ngày, mức độ vận động và vị trí đo thân nhiệt. Khác với trẻ lớn và người trưởng thành, ngay cả mức sốt nhẹ ở trẻ sơ sinh dưới một tháng tuổi cũng cần được xem xét cẩn trọng. Phụ huynh không nên chỉ dựa vào cảm giác sờ tay lên trán hay má của bé để phán đoán sốt, mà cần sử dụng dụng cụ đo nhiệt độ chuyên dụng để có chỉ số chính xác nhất nhằm đưa ra hướng xử trí phù hợp.

Ngưỡng thân nhiệt xác định sốt ở trẻ sơ sinh theo từng vị trí đo

Nhiệt độ cơ thể của trẻ sơ sinh có sự chênh lệch tùy theo vị trí đo trên cơ thể. Đo nhiệt độ tại hậu môn được y khoa đánh giá là phương pháp phản ánh chính xác nhất nhiệt độ trung tâm của trẻ sơ sinh. Trẻ được xác định là bị sốt khi nhiệt độ đo ở hậu môn từ 38 độ C trở lên.

Nếu đo thân nhiệt tại nách, ngưỡng xác định sốt thường là từ 37,5 độ C trở lên. Thân nhiệt đo tại nách thường thấp hơn nhiệt độ hậu môn khoảng 0,5 độ C. Với các loại nhiệt kế đo trán hoặc đo màng nhĩ tai, mức nhiệt độ từ 38 độ C trở lên cũng được xem là dấu hiệu sốt. Tuy nhiên, đo màng nhĩ ít khi được khuyến cáo cho trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi vì ống tai của trẻ còn quá hẹp, dễ dẫn đến sai số. Việc nắm rõ sự khác biệt giữa các vị trí đo giúp phụ huynh đánh giá chính xác mức độ thân nhiệt của trẻ và không bị hoang mang hay chủ quan.

Hướng dẫn cách đo nhiệt độ chuẩn xác và an toàn cho trẻ sơ sinh

Để biết chính xác trẻ sơ sinh bao nhiêu độ là sốt, cha mẹ cần thực hiện thao tác đo thân nhiệt đúng kỹ thuật. Đối với đo nhiệt độ ở nách, phụ huynh nên dùng nhiệt kế điện tử, lau khô hõm nách của bé, đặt đầu dò nhiệt kế vào chính giữa nách rồi khép chặt cánh tay của bé sát vào thân mình trong suốt thời gian thiết bị hoạt động cho đến khi có tiếng chuông báo.

Nếu đo thân nhiệt ở hậu môn, hãy làm sạch đầu dò nhiệt kế bằng cồn y tế, bôi một lượng nhỏ chất bôi trơn tan trong nước, nhẹ nhàng đưa đầu nhiệt kế vào trực tràng khoảng một đến hai centimet. Giữ yên mông trẻ và giữ nhiệt kế cẩn thận cho đến khi có tín hiệu đo xong. Tuyệt đối không dùng lực mạnh để tránh tổn thương niêm mạc trực tràng của trẻ. Tránh đo thân nhiệt ngay sau khi bé vừa khóc to, vừa bú no hoặc vừa được ủ ấm trong chăn dày, vì những yếu tố này có thể làm thân nhiệt tạm thời tăng cao hơn bình thường.

Những dấu hiệu đi kèm cần chú ý khi trẻ sơ sinh bị sốt

Bên cạnh việc theo dõi chỉ số nhiệt kế, việc quan sát hành vi và tổng trạng của trẻ sơ sinh là yếu tố vô cùng quan trọng để đánh giá mức độ nghiêm trọng. Một số trẻ sơ sinh khi bị nhiễm trùng nặng thậm chí không sốt cao mà lại có biểu hiện hạ thân nhiệt xuống dưới 36,5 độ C.

Phụ huynh cần quan sát các biểu hiện bất thường như trẻ bú kém, bỏ bú, ngủ li bì khó đánh thức, quấy khóc không dỗ được, hoặc phản xạ yếu ớt. Trẻ có thể thở nhanh hơn bình thường, thở rên, co rút lồng ngực khi hít thở, hoặc da xuất hiện vân tím, tái nhợt và lạnh ở các đầu chi. Khi nhận thấy bất kỳ biểu hiện thay đổi nào về hành vi, nhịp thở hay màu sắc da kèm theo sốt, phụ huynh không nên chậm trễ mà cần tìm kiếm sự hỗ trợ y tế ngay lập tức từ bác sĩ chuyên khoa nhi.

Các bước chăm sóc ban đầu tại nhà khi trẻ sơ sinh có biểu hiện sốt

Khi phát hiện trẻ sơ sinh có dấu hiệu sốt, điều đầu tiên phụ huynh cần làm là nới lỏng quần áo và cho trẻ mặc đồ thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt. Không nên quấn nhiều lớp tã lót hay ủ ấm quá kín vì sẽ khiến thân nhiệt tích tụ và tăng cao hơn. Phòng ngủ của trẻ cần giữ nhiệt độ dễ chịu, thông thoáng và tránh gió lùa trực tiếp.

Cho trẻ bú mẹ nhiều lần hơn để cung cấp đủ nước, năng lượng và các kháng thể cần thiết nhằm hỗ trợ hệ miễn dịch. Nếu thân nhiệt của trẻ cao, phụ huynh có thể dùng khăn mềm thấm nước ấm vắt ráo rồi lau nhẹ nhàng tại các vị trí có mạch máu lớn đi qua như hai hõm nách, vùng bẹn và lau khắp người. Nhiệt độ của nước lau nên thấp hơn thân nhiệt hiện tại của trẻ khoảng hai độ C. Tuyệt đối không dùng nước đá lạnh hoặc cồn để lau người cho trẻ sơ sinh vì có thể gây hạ thân nhiệt đột ngột hoặc ngộ độc qua da.

Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đưa trẻ sơ sinh đến cơ sở y tế ngay lập tức

Trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi bị sốt luôn được xếp vào nhóm đối tượng cần được thăm khám y tế khẩn cấp, bất kể mức độ sốt cao hay nhẹ. Nguyên nhân là do hàng rào bảo vệ cơ thể của trẻ chưa hoàn thiện, các bệnh lý nhiễm khuẩn có thể tiến triển rất nhanh thành nhiễm trùng huyết hoặc viêm màng não.

Phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu trẻ sốt từ 38 độ C trở lên hoặc thân nhiệt giảm xuống dưới 36 độ C kèm theo các dấu hiệu cấp cứu như co giật, tím tái vùng môi và mặt, thở khò khè kèm tiếng rên, thóp trên đầu phồng lên, nôn trớ liên tục hoặc xuất hiện các nốt ban đỏ, chấm xuất huyết trên da. Trong những tình huống này, việc tự ý theo dõi tại nhà hoặc trì hoãn đưa trẻ đi khám có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm khó lường cho sức khỏe của trẻ sơ sinh.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị y khoa. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua và cho trẻ sơ sinh uống thuốc hạ sốt như paracetamol hay ibuprofen khi chưa có sự hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa nhi. Không áp dụng các biện pháp dân gian chưa được kiểm chứng như chườm đá lạnh, đắp lá cây hay xoa rượu cồn lên da trẻ. Luôn liên hệ ngay với cơ sở y tế hoặc bác sĩ nhi khoa khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về thân nhiệt của trẻ sơ sinh.

Tóm tắt

Hiểu rõ trẻ sơ sinh bao nhiêu độ là sốt và kỹ thuật đo thân nhiệt chuẩn xác là nền tảng quan trọng giúp cha mẹ chăm sóc con an toàn trong những tháng đầu đời. Đối với trẻ sơ sinh, mọi cơn sốt đều cần được nhìn nhận nghiêm túc và theo dõi sát sao. Khi trẻ có biểu hiện tăng hoặc giảm thân nhiệt bất thường, phụ huynh hãy nhanh chóng đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được kiểm tra và hỗ trợ kịp thời.