Phụ nữ đang cho con bú uống thuốc say xe được không và những lưu ý

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Say tàu xe là trở ngại lớn đối với nhiều người khi di chuyển, đặc biệt là các bà mẹ đang trong thời kỳ nuôi con bằng sữa mẹ. Câu hỏi phụ nữ đang cho con bú uống thuốc say xe được không là nỗi băn khoăn của rất nhiều gia đình trước mỗi chuyến đi công tác hay du lịch. Về mặt y khoa, phụ nữ cho con bú vẫn có thể sử dụng một số loại thuốc say xe nhất định, tuy nhiên việc này phải hết sức thận trọng và cần tuân thủ hướng dẫn chuyên môn để tránh gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe của em bé cũng như nguồn sữa mẹ.

Việc tự ý mua và sử dụng thuốc say xe không theo chỉ dẫn có thể tiềm ẩn những rủi ro không mong muốn, bởi hầu hết các hoạt chất chống nôn và kháng histamin đều có khả năng đi qua hàng rào mạch máu để vào sữa mẹ. Hiểu rõ cơ chế tác động, mức độ an toàn của từng nhóm thuốc và áp dụng các biện pháp hỗ trợ tự nhiên sẽ giúp mẹ bỉm có được chuyến hành trình thuận lợi mà vẫn bảo đảm an toàn tuyệt đối cho con yêu.

Phụ nữ cho con bú uống thuốc say xe là gì?

Tình trạng say tàu xe xuất hiện khi có sự mâu thuẫn giữa các tín hiệu thần kinh cảm nhận chuyển động được truyền về não bộ từ tai trong, mắt và các thụ thể cảm giác bản thể ở cơ bắp, khớp xương. Khi các tín hiệu này không đồng nhất, hệ thần kinh trung ương sẽ kích hoạt phản xạ nôn nao, chóng mặt, tiết nhiều nước bọt và mệt mỏi. Đối với phụ nữ sau sinh và đang cho con bú, cơ thể thường nhạy cảm hơn do sự thay đổi nội tiết tố, tình trạng thiếu ngủ và thể trạng chưa phục hồi hoàn toàn. Việc điều trị say xe thông thường dựa vào các thuốc ức chế thần kinh trung ương hoặc làm giảm phản xạ tiền đình, nhưng ở phụ nữ cho con bú, mỗi can thiệp dùng thuốc đều đòi hỏi phải cân nhắc giữa lợi ích của người mẹ và nguy cơ phơi nhiễm của trẻ qua dòng sữa mẹ.

Mức độ an toàn của các nhóm thuốc say xe thông dụng đối với người nuôi con bú

Hầu hết các loại thuốc chống say tàu xe phổ biến trên thị trường hiện nay thuộc nhóm kháng histamin thế hệ một như Dimenhydrinate, Diphenhydramine, Meclizine hoặc nhóm kháng cholinergic như Scopolamine dạng miếng dán. Về mặt dược lý, phần lớn các hoạt chất này có thể bài tiết qua sữa mẹ với nồng độ khác nhau. Nhìn chung, việc sử dụng đơn liều hoặc ngắn hạn một số loại thuốc như Dimenhydrinate hay Meclizine thường được xem là tương đối chấp nhận được khi có chỉ định y tế, nhưng việc dùng kéo dài hoặc tự ý tăng liều không được khuyến cáo cho bà mẹ đang cho con bú. Miếng dán chứa Scopolamine tuy tiện lợi nhưng lại có khả năng hấp thu toàn thân kéo dài và có thể gây ức chế thần kinh trung ương cũng như giảm tiết dịch, vì vậy đòi hỏi sự cân nhắc hết sức chặt chẽ từ bác sĩ chuyên khoa trước khi áp dụng cho phụ nữ đang nuôi con bú.

Ảnh hưởng của thuốc say xe đến em bé và nguồn sữa mẹ

Mối bận tâm hàng đầu khi phụ nữ cho con bú uống thuốc say xe là tác động của thuốc đối với sức khỏe của trẻ nhỏ và khả năng duy trì nguồn sữa mẹ. Các thuốc kháng histamin thế hệ một có đặc tính an thần, do đó khi bài tiết qua sữa mẹ, chúng có thể khiến trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ rơi vào trạng thái ngủ li bì, lơ mơ, giảm trương lực cơ hoặc bỏ bú. Một số trẻ nhạy cảm có thể gặp phản ứng nghịch thường như kích thích, khó ngủ và quấy khóc liên tục. Bên cạnh đó, các thuốc kháng histamin còn có hoạt tính kháng cholinergic, có khả năng ức chế giải phóng hormone prolactin từ tuyến yên. Prolactin là hormone then chốt kích thích sản xuất sữa mẹ, do đó việc dùng các thuốc này, đặc biệt trong những tuần đầu sau sinh hoặc dùng liên tục nhiều ngày, có nguy cơ làm giảm lượng sữa mẹ đáng kể.

Các giải pháp tự nhiên và phi dược phẩm giúp giảm say xe an toàn

Để bảo vệ tối đa sức khỏe của trẻ nhỏ mà vẫn kiểm soát được cảm giác nôn nao khi di chuyển, phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ nên ưu tiên tối đa các phương pháp can thiệp không dùng thuốc. Sử dụng gừng tươi dưới dạng trà ấm ngâm lát gừng, kẹo gừng hoặc ngậm mứt gừng là liệu pháp dân gian an toàn và đã được y học công nhận có hiệu quả làm dịu dạ dày và giảm triệu chứng buồn nôn rõ rệt. Phương pháp bấm huyệt Nội quan nằm ở mặt trong cổ tay, cách lằn chỉ cổ tay khoảng ba khoát ngón tay, hoặc đeo vòng bấm huyệt chống nôn cũng giúp giảm nhẹ cảm giác say xe hiệu quả. Ngoài ra, việc lựa chọn vị trí ngồi thông thoáng như ghế đầu xe hoặc gần cửa sổ, tránh đọc sách báo hay nhìn màn hình điện thoại, giữ mắt nhìn thẳng về phía chân trời và chuẩn bị bữa ăn nhẹ trước giờ khởi hành sẽ giúp mẹ bỉm di chuyển êm dịu hơn rất nhiều.

Nguyên tắc cần tuân thủ khi mẹ bỉm bắt buộc phải sử dụng thuốc say xe

Trong những chuyến đi dài ngày khi các giải pháp tự nhiên không mang lại hiệu quả mong muốn và việc dùng thuốc là điều bất khả kháng, mẹ cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc dùng thuốc an toàn. Nguyên tắc đầu tiên là phải tham vấn ý kiến của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên khoa để được tư vấn hoạt chất an toàn nhất và liều lượng tối thiểu có tác dụng. Về thời điểm sử dụng, mẹ nên cho bé bú no hoặc chủ động vắt sẵn sữa mẹ trữ lại trước khi uống thuốc. Khoảng thời gian ngay sau khi cho con bú xong là thời điểm thích hợp nhất để dùng thuốc, nhằm giúp nồng độ hoạt chất trong máu và sữa mẹ giảm bớt trước cữ bú tiếp theo. Trong suốt thời gian dùng thuốc, người mẹ cần theo dõi sát sao mọi biểu hiện của em bé như độ tỉnh táo, nhịp thở, phản xạ bú và lượng phân nước tiểu để kịp thời xử trí nếu trẻ có phản ứng bất lợi.

Lưu ý an toàn

Thông tin y khoa trong bài viết mang tính chất tham khảo phổ quát, không thay thế cho lời khuyên chẩn đoán hay phác đồ điều trị của cán bộ y tế. Phụ nữ đang cho con bú tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc say xe dạng viên uống hoặc miếng dán để sử dụng mà chưa hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn. Tuyệt đối không tự ý phối hợp nhiều loại thuốc chống say xe cùng lúc hoặc dùng chung với các loại thuốc an thần, thuốc dị ứng khác vì nguy cơ tăng độc tính và ức chế thần kinh nghiêm trọng ở trẻ sơ sinh bú mẹ.

Tóm tắt

Phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn có thể tìm được giải pháp phù hợp để đối phó với tình trạng say tàu xe nếu có sự chuẩn bị chu đáo. Việc ưu tiên các biện pháp phi dược phẩm giúp bảo đảm sự an toàn tối đa cho trẻ. Trong trường hợp cần dùng thuốc hỗ trợ, mẹ hãy chủ động trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn để lựa chọn hoạt chất phù hợp, giúp chuyến đi diễn ra nhẹ nhàng mà không làm gián đoạn việc chăm sóc bé yêu.