Tim đập nhanh 120 nhịp mỗi phút khi nghỉ ngơi và những điều cần biết

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Hiện tượng tim đập nhanh 120 nhịp mỗi phút là tình trạng khiến rất nhiều người hoang mang, lo lắng khi bất ngờ cảm nhận lồng ngực đập thình thịch liên hồi. Đối với một người trưởng thành khỏe mạnh, tần số tim khi nghỉ ngơi thường duy trì ổn định trong khoảng 60 đến 100 nhịp mỗi phút. Do đó, mức nhịp tim đạt đến 120 lần mỗi phút phản ánh hệ tuần hoàn đang chịu một kích thích mạnh mẽ hoặc đang làm việc quá tải.

Tình trạng này có thể chỉ là phản ứng tạm thời của cơ thể trước các tác động sinh lý quen thuộc như lo âu, vận động thể lực, uống nhiều đồ uống chứa caffeine hoặc thiếu ngủ. Tuy nhiên, nếu nhịp tim 120 nhịp mỗi phút xuất hiện một cách vô cớ ngay khi bạn đang ngồi yên hoặc nghỉ ngơi hoàn toàn, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo của những rối loạn nhịp tim hoặc các bệnh lý toàn thân tiềm ẩn. Việc nhận biết đúng tính chất của cơn nhịp nhanh sẽ giúp bạn có hướng xử trí bình tĩnh, khoa học và đi khám đúng lúc.

Tim đập nhanh 120 là gì?

Nhịp tim là thước đo số lần quả tim co bóp trong thời gian một phút nhằm đẩy máu giàu oxy và dưỡng chất đi nuôi khắp cơ thể. Ở trạng thái nghỉ ngơi bình thường, nhịp tim sinh lý của người lớn dao động trong khoảng 60 đến 100 nhịp mỗi phút, được điều hòa nhịp nhàng bởi nút xoang, hệ thần kinh tự chủ và nồng độ các hormone nội tiết. Khi tần số tim vượt mốc 100 nhịp mỗi phút ở trạng thái tĩnh, cơ thể được xác định là đang trong tình trạng nhịp tim nhanh. Hiện tượng tim đập nhanh 120 nhịp mỗi phút là mức tăng đáng kể, khiến người bệnh dễ dàng cảm nhận tiếng tim đập dồn dập trong lồng ngực, cảm giác hồi hộp, bồn chồn hoặc rung rinh nhẹ ở vùng cổ. Mức độ này đòi hỏi sự quan sát kỹ lưỡng để phân biệt giữa phản ứng sinh lý lành tính với các bệnh lý tim mạch thực thể.

Hiểu đúng về chỉ số nhịp tim 120 nhịp mỗi phút khi nghỉ ngơi

Ở trạng thái nghỉ ngơi bình thường, tim của một người trưởng thành đập nhịp nhàng từ 60 đến 100 lần mỗi phút. Khi tần số co bóp vượt quá 100 nhịp mỗi phút, thuật ngữ y khoa gọi đây là tình trạng nhịp tim nhanh. Mức 120 nhịp mỗi phút cho thấy cơ tim đang phải hoạt động gấp rưỡi so với mức trung bình. Nếu tình trạng này xảy ra sau khi bạn vừa chạy bộ, leo cầu thang hoặc mang vác vật nặng, đây là đáp ứng sinh lý bình thường nhằm cung cấp đủ oxy cho các mô cơ thể. Tuy nhiên, nếu bạn chỉ đang ngồi thư giãn, nằm nghỉ hoặc chuẩn bị đi ngủ mà tim vẫn đập nhanh 120 nhịp mỗi phút, đó là dấu hiệu bất thường phản ánh sự kích thích quá mức của hệ thống dẫn truyền thần kinh hoặc tiềm ẩn vấn đề sức khỏe.

Các yếu tố sinh lý và thói quen sinh hoạt gây tim đập nhanh

Có rất nhiều yếu tố hàng ngày có thể thúc đẩy nhịp tim tăng cao tạm thời mà không nhất thiết xuất phát từ tổn thương cơ tim. Về mặt tâm lý, cơn hoảng loạn, lo âu cấp tính, áp lực công việc hoặc sợ hãi kích thích tuyến thượng thận giải phóng nhiều hormone adrenaline, khiến mạch đập nhanh và mạnh. Về mặt sinh hoạt, việc sử dụng các chất kích thích như cà phê, trà đặc, nước tăng lực chứa hàm lượng caffeine cao, rượu bia và hút thuốc lá là nguyên nhân rất phổ biến. Ngoài ra, tình trạng cơ thể mất nước do tiêu chảy, nôn ói, vận động trong thời tiết nắng nóng hoặc thiếu hụt năng lượng do bỏ bữa cũng buộc tim phải đập nhanh hơn để duy trì áp lực tưới máu nuôi các cơ quan quan trọng.

Những bệnh lý tiềm ẩn làm tăng nhịp tim lên 120 nhịp mỗi phút

Bên cạnh các yếu tố lối sống, nhịp tim 120 nhịp mỗi phút khi nghỉ ngơi có thể là biểu hiện của một số bệnh lý nội khoa cần điều trị. Thường gặp nhất là các rối loạn nhịp tim như nhịp nhanh xoang không thích hợp, rung nhĩ, cuồng nhĩ hoặc nhịp nhanh kịch phát trên thất. Khi hệ thống phát xung điện học của tim gặp lỗi, nhịp tim có thể tăng đột ngột mà không báo trước. Bệnh lý tuyến giáp, điển hình là cường giáp, sản sinh quá mức hormone thyroxine làm gia tăng chuyển hóa toàn thân và thúc đẩy cơ tim co bóp nhanh liên tục. Tình trạng sốt cao do nhiễm trùng, thiếu máu mạn tính do thiếu sắt, hoặc tụt huyết áp cũng khiến tim phải tăng công suất bù trừ để giữ lưu lượng tuần hoàn ổn định.

Cách xử trí ban đầu an toàn khi gặp cơn tim đập nhanh

Khi nhận thấy tim đập thình thịch liên hồi, điều quan trọng đầu tiên là bạn cần giữ bình tĩnh để tránh làm tăng tiết adrenaline. Hãy dừng ngay mọi hoạt động thể lực, tìm một không gian thoáng mát, yên tĩnh để ngồi tựa lưng hoặc nằm nghỉ ngơi thoải mái. Nới lỏng trang phục như cổ áo, thắt lưng để việc hô hấp được thuận lợi. Bạn hãy thực hành kỹ thuật thở chậm: hít vào nhẹ nhàng bằng mũi trong 4 giây, giữ hơi lại khoảng 2 giây, rồi thở từ từ ra bằng miệng trong 6 giây. Uống từng ngụm nước lọc mát cũng giúp kích thích dây thần kinh phế vị, hỗ trợ làm chậm nhịp tim tự nhiên. Đồng thời, bạn nên dùng máy đo huyết áp điện tử tại nhà để ghi lại chính xác chỉ số nhịp tim và huyết áp tại thời điểm xảy ra cơn hồi hộp.

Các dấu hiệu cảnh báo cần đến cơ sở y tế ngay lập tức

Mặc dù nhiều trường hợp tim đập nhanh xuất phát từ nguyên nhân lành tính, người bệnh không được chủ quan trước các dấu hiệu nguy hiểm. Bạn cần nhanh chóng đến bệnh viện hoặc gọi cấp cứu y tế nếu cơn tim đập nhanh 120 nhịp mỗi phút đi kèm cảm giác đau tức ngực dữ dội, cảm giác đè nặng như bị bóp nghẹt vùng trước tim, khó thở tăng dần, thở hụt hơi. Các biểu hiện như hoa mắt, chóng mặt choáng váng, ngất xỉu hoặc vã mồ hôi lạnh toàn thân cho thấy lưu lượng máu lên não và nuôi dưỡng cơ tim đang bị đe dọa nghiêm trọng. Với những người có sẵn tiền sử nhồi máu cơ tim, suy tim, bệnh van tim hoặc bệnh mạch vành, bất kỳ cơn nhịp nhanh nào cũng cần được bác sĩ chuyên khoa tim mạch đánh giá ngay.

Lưu ý an toàn

Các thông tin cung cấp mang tính chất phổ biến kiến thức sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc chẹn beta, thuốc điều hòa nhịp tim hoặc thay đổi liều lượng thuốc đang dùng khi chưa có chỉ định y khoa. Khi xảy ra cơn tim đập nhanh kèm theo các triệu chứng nặng như đau ngực, khó thở hoặc ngất, cần liên hệ dịch vụ cấp cứu y tế ngay lập tức.

Tóm tắt

Nhịp tim 120 nhịp mỗi phút khi nghỉ ngơi là phản ánh sự xáo trộn hoạt động tim mạch cần được tìm hiểu nguyên nhân thấu đáo. Người bệnh không nên tự phán đoán bệnh hoặc chịu đựng cơn hồi hộp kéo dài. Việc chủ động đi khám tại các chuyên khoa tim mạch sẽ giúp đánh giá chính xác cấu trúc tim, phát hiện sớm các rối loạn nhịp và xây dựng kế hoạch bảo vệ sức khỏe tim mạch hiệu quả.