Tại sao bệnh cúm có thể gây tử vong và các biến chứng nguy hiểm

Tại sao bệnh cúm có thể gây tử vong?

Bệnh cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính đường hô hấp do các chủng vi rút cúm gây ra, phổ biến nhất là cúm A và cúm B. Bệnh lây truyền nhanh qua các giọt bắn khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Ở đa số trường hợp, người bệnh có các biểu hiện như sốt cao, đau đầu, đau mỏi cơ thể, ho và mệt mỏi kéo dài.

Mặc dù phần lớn bệnh nhân phục hồi sau một đến hai tuần, vi rút cúm vẫn có sức tấn công mạnh mẽ lên hệ miễn dịch và các cơ quan nội tạng. Sự nguy hiểm của bệnh cúm không chỉ nằm ở bản thân vi rút mà còn xuất phát từ các phản ứng viêm hệ thống, sự suy giảm sức đề kháng và nguy cơ bội nhiễm các tác nhân vi khuẩn nguy hiểm khác.

Biến chứng viêm phổi nặng và suy hô hấp cấp

Sự xâm nhập và nhân lên của vi rút cúm tại đường hô hấp dưới có thể gây ra tổn thương trực tiếp lên các phế nang. Tình trạng này dẫn đến viêm phổi do vi rút cúm, làm phá hủy cấu trúc nhu mô phổi và giảm nghiêm trọng khả năng trao đổi khí.

Khi tổn thương tiến triển nhanh, người bệnh có nguy cơ rơi vào hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển. Lúc này, nồng độ ô xxy trong máu giảm sâu, các cơ quan thiếu ô xxy nuôi dưỡng, dẫn đến tình trạng nguy kịch. Nếu không được hỗ trợ hô hấp chuyên sâu và can thiệp y tế kịp thời tại bệnh viện, nguy cơ tử vong ở nhóm bệnh nhân này là rất cao.

Bội nhiễm vi khuẩn thứ phát sau nhiễm virus cúm

Vi rút cúm khi tấn công vào niêm mạc đường hô hấp sẽ làm tổn thương lớp tế bào biểu mô và làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Tình trạng này tạo điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn thường trú hoặc vi khuẩn xâm nhập từ bên ngoài phát triển mạnh mẽ.

Các tác nhân vi khuẩn gây bội nhiễm phổ biến sau cúm bao gồm phế cầu khuẩn và tụ cầu vàng. Sự kết hợp giữa tổn thương do vi rút và độc tố vi khuẩn làm cho tình trạng viêm phổi trở nên vô cùng dữ dội, dễ gây áp xe phổi, nhiễm trùng huyết và sốc nhiễm trùng. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong muộn ở những bệnh nhân nhiễm cúm.

Bùng phát biến chứng tim mạch và viêm cơ tim

Nhiễm vi rút cúm kích thích một phản ứng viêm mạnh mẽ trên toàn cơ thể. Phản ứng viêm hệ thống này có thể làm mất ổn định các mảng xơ vữa trong lòng động mạch, thúc đẩy hình thành cục máu đông và gia tăng nguy cơ xảy ra nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ cấp trong thời gian nhiễm bệnh.

Bên cạnh đó, vi rút cúm còn có thể tấn công trực tiếp vào cơ tim gây viêm cơ tim cấp hoặc viêm màng ngoài tim. Tình trạng viêm làm suy giảm chức năng co bóp của tim, dẫn đến rối loạn nhịp tim nặng, suy tim cấp và trụy tim mạch đột ngột. Biến chứng tim mạch do cúm có thể diễn tiến rất nhanh và đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.

Làm trầm trọng thêm các bệnh lý mạn tính sẵn có

Ở những người có sẵn các bệnh lý mạn tính như bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường hay bệnh thận mạn, việc mắc cúm sẽ tạo ra một gánh nặng rất lớn lên thể trạng. Phản ứng đáp ứng miễn dịch căng thẳng kết hợp với sốt cao làm tăng nhu cầu chuyển hóa và tiêu thụ ô xxy của cơ thể.

Sự đợt cấp của các bệnh nền dưới tác động của vi rút cúm dễ dẫn đến suy sụp chức năng tạng nhanh chóng. Người bệnh đái tháo đường dễ gặp biến chứng rối loạn đường huyết nghiêm trọng, trong khi người có bệnh phổi mạn tính dễ bị đợt cấp suy hô hấp. Việc kiểm soát đồng thời bệnh cúm và đợt cấp bệnh nền đòi hỏi theo dõi y tế sát sao.

Hội chứng suy đa cơ quan và phản ứng viêm toàn thân

Trong một số trường hợp nặng, hệ miễn dịch của cơ thể phản ứng quá mức với vi rút cúm, phản ứng này giải phóng hàng loạt các chất trung gian gây viêm vào máu. Hiện tượng này tạo nên cơn bão cytokine, gây tổn thương diện rộng lên hệ thống mạch máu và các cơ quan trong cơ thể.

Phản ứng viêm toàn thân không kiểm soát có thể dẫn đến tổn thương thận cấp, suy gan, rối loạn đông máu toàn thân và sốc độc tố. Tình trạng suy đa cơ quan khiến các chức năng sống bị đe dọa nghiêm trọng và đòi hỏi phải điều trị hồi sức tích cực phức tạp, kéo theo tỷ lệ tử vong cao.

Lưu ý an toàn

Thông tin về bệnh cúm và các biến chứng được cung cấp nhằm mục đích nâng cao nhận thức y khoa cộng đồng. Mỗi cá thể có mức độ đáp ứng miễn dịch và nguy cơ tiến triển bệnh khác nhau. Khi nghi ngờ mắc cúm hoặc có biểu hiện sốt cao, người bệnh không nên tự ý mua thuốc kháng sinh hay thuốc kháng vi rút khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc thăm khám trực tiếp tại cơ sở y tế là cần thiết để đánh giá đúng tình trạng bệnh và nhận hướng dẫn chăm sóc an toàn.

Tóm tắt

Bệnh cúm tuy phổ biến nhưng không nên chủ quan vì tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm có thể dẫn đến tử vong. Việc chủ động tiêm vắc xin cúm hàng năm, giữ gìn vệ sinh cá nhân và đi khám y tế kịp thời khi có dấu hiệu bất thường là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình trước các rủi ro do cúm gây ra.