Những hiểu lầm phổ biến về bệnh cúm mùa cần tránh
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Bệnh cúm mùa thường bị nhầm lẫn với cảm thông thường, dẫn đến việc nhiều người chủ quan hoặc tự ý điều trị sai cách. Những hiểu lầm như cúm không gây nguy hiểm, dùng kháng sinh để trị virus cúm hay tiêm vắc xin làm nhiễm bệnh là những sai sót khá phổ biến trong cộng đồng.
Việc nhận biết rõ bản chất của virus cúm, các nguy cơ biến chứng tiềm ẩn và vai trò của vắc xin ngừa cúm sẽ giúp mỗi người chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe đường hô hấp. Bài viết dưới đây tổng hợp các nhận thức sai lệch thường gặp về bệnh cúm và cung cấp giải pháp phòng ngừa chuẩn xác.
Hiểu lầm về bệnh cúm là gì?
Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do các chủng virus cúm gây ra. Bệnh có khả năng lây lan nhanh qua các giọt bắn khi người bệnh ho, nói chuyện hoặc xì mũi. Mặc dù cúm mùa xuất hiện rất phổ biến hằng năm, nhiều người vẫn duy trì những quan niệm sai lầm về bản chất của bệnh, cách điều trị cũng như biện pháp phòng ngừa. Việc hiểu sai về bệnh cúm có thể dẫn đến tâm lý chủ quan, xử trí không đúng cách, tự ý dùng thuốc gây hại cho cơ thể hoặc làm gia tăng nguy cơ gặp biến chứng nguy hiểm. Nhận diện đúng các hiểu lầm thường gặp giúp người dân có phương pháp bảo vệ bản thân và gia đình một cách chủ động và an toàn hơn.
Nhầm lẫn giữa bệnh cúm mùa và cảm lạnh thông thường
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là coi bệnh cúm mùa và cảm lạnh thông thường là một. Mặc dù cả hai đều là bệnh đường hô hấp do virus gây ra, cúm mùa có mức độ nghiêm trọng hơn nhiều. Cảm lạnh thường diễn tiến nhẹ với các triệu chứng như nghẹt mũi, chảy nước mũi và sốt nhẹ. Trong khi đó, bệnh cúm xuất hiện đột ngột với sốt cao, ớn lạnh, đau mỏi toàn thân, đau đầu nặng và kiệt sức rõ rệt. Việc đánh đồng hai bệnh này khiến người mắc cúm không nghỉ ngơi hợp lý, dễ làm bệnh tiến triển nặng hơn và lây lan rộng ra cộng đồng xung quanh.
Cho rằng người khỏe mạnh không thể gặp biến chứng do virus cúm
Nhiều người trẻ tuổi có sức đề kháng tốt thường chủ quan cho rằng bản thân không bị ảnh hưởng nặng khi nhiễm virus cúm. Tuy nhiên, virus cúm có khả năng gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm phế quản, viêm cơ tim hoặc làm trầm trọng thêm các bệnh lý mãn tính sẵn có. Mặc dù nhóm người cao tuổi, trẻ nhỏ và người có bệnh nền có nguy cơ biến chứng cao hơn, người khỏe mạnh vẫn có thể gặp phải các biến cố sức khỏe nặng nếu nhiễm chủng virus có độc lực cao hoặc không được chăm sóc tốt trong đợt bệnh.
Tự ý sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị bệnh cúm
Sử dụng thuốc kháng sinh khi bị cảm cúm là thói quen nguy hại khá phổ biến. Thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt hoặc kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn, hoàn toàn không có hiệu lực đối với các chủng virus gây bệnh cúm. Việc tự ý mua và dùng kháng sinh không những không giúp giảm nhẹ triệu chứng cúm mà còn làm gia tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ, gây ra tình trạng kháng thuốc kháng sinh nguy hiểm cho bản thân và cộng đồng. Ngay cả khi có nghi ngờ nhiễm khuẩn thứ phát, người bệnh cũng cần được bác sĩ chuyên khoa khám và chỉ định điều trị.
E ngại tiêm vắc xin cúm vì sợ mắc bệnh hoặc cho rằng vắc xin không có tác dụng
Một số người tin rằng vắc xin phòng cúm có thể gây ra bệnh cúm hoặc vắc xin không hiệu quả vì họ vẫn bị ốm sau khi tiêm. Trên thực tế, vắc xin cúm chứa virus đã bất hoạt hoặc các thành phần tái tổ hợp, hoàn toàn không thể gây ra bệnh cúm. Việc bị sốt nhẹ hay đau tại chỗ tiêm chỉ là phản ứng miễn dịch bình thường của cơ thể. Ngoài ra, do các chủng virus cúm liên tục biến đổi, việc tiêm vắc xin cúm hằng năm giúp cập nhật khả năng bảo vệ, giảm đáng kể tỷ lệ nhập viện và biến chứng nặng.
Quan niệm đã mắc cúm một lần thì cơ thể sẽ miễn dịch trọn đời
Nhiều người cho rằng khi đã nhiễm bệnh cúm một lần thì cơ thể sẽ tạo ra miễn dịch bền vững và không bao giờ bị lại. Đây là hiểu lầm nghiêm trọng vì virus cúm có nhiều chủng khác nhau như chủng cúm A, cúm B và chúng liên tục đột biến gen để tạo ra các biến thể mới. Miễn dịch có được sau khi nhiễm bệnh hoặc sau tiêm vắc xin cũng giảm dần theo thời gian. Do đó, một người hoàn toàn có thể tái nhiễm virus cúm nhiều lần trong đời nếu tiếp xúc với các chủng virus mới.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục và tham khảo kiến thức y học phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa chuyên nghiệp. Người bệnh không được tự ý mua thuốc điều trị, tự điều chỉnh liều lượng hoặc áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh cúm kéo dài hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường như khó thở, sốt cao không hạ, đau ngực, cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn xử trí kịp thời.
Tóm tắt
Bệnh cúm mùa là bệnh lý đường hô hấp phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và phòng ngừa hiệu quả nếu người dân trang bị kiến thức đúng đắn. Việc loại bỏ những hiểu lầm thường gặp giúp phòng tránh các biến chứng nguy hiểm và bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Người bị bệnh cúm mùa nên chăm sóc sức khỏe tại nhà như thế nào?
Người mắc cúm cần dành thời gian nghỉ ngơi đầy đủ, uống nhiều nước ấm, bổ sung dinh dưỡng hợp lý để tăng cường sức đề kháng. Ngoài ra, cần giữ ấm cơ thể, đeo khẩu trang và hạn chế tiếp xúc với người khác để tránh lây nhiễm.
Thời điểm nào trong năm thích hợp nhất để tiêm vắc xin phòng cúm?
Nên tiêm vắc xin phòng cúm trước khi bước vào mùa dịch khoảng hai đến bốn tuần để cơ thể kịp tạo ra kháng thể bảo vệ. Tại Việt Nam, dịch cúm có thể xuất hiện quanh năm nhưng thường gia tăng vào thời điểm giao mùa.
Bệnh cúm mùa lây lan qua những con đường nào?
Virus cúm lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi giọt bắn của người bệnh phát tán trong không khí lúc ho, hắt hơi. Ngoài ra, việc chạm tay vào các bề mặt dính virus rồi đưa lên mắt, mũi, miệng cũng gây lây nhiễm.
Phụ nữ mang thai có nên tiêm vắc xin phòng bệnh cúm không?
Phụ nữ mang thai thuộc nhóm nguy cơ cao dễ gặp biến chứng nặng do virus cúm. Việc tiêm vắc xin ngừa cúm được các tổ chức y tế khuyến cáo an toàn cho thai phụ, giúp bảo vệ sức khỏe cả mẹ và bé.
Khi bị cúm mùa thì sau bao lâu người bệnh có thể hồi phục?
Hầu hết các trường hợp mắc bệnh cúm mùa nhẹ sẽ tự hồi phục sau khoảng 5 đến 7 ngày nếu được chăm sóc tốt. Tuy nhiên, cảm giác mệt mỏi và ho có thể kéo dài thêm vài tuần tùy thuộc vào thể trạng từng người.
