Mẹ bầu bị đau mắt đỏ nên làm gì để đảm bảo an toàn cho thai nhi

Mẹ bầu bị đau mắt đỏ là gì?

Đau mắt đỏ, tên y khoa là viêm kết mạc, là tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng của nhãn cầu và mặt trong mi mắt. Tác nhân chủ yếu gây bệnh gồm virus, vi khuẩn hoặc các chất gây dị ứng từ môi trường sống. Ở phụ nữ mang thai, sự thay đổi nội tiết tố kết hợp với những thay đổi về tuần hoàn có thể khiến niêm mạc mắt khô hơn, nhạy cảm hơn và dễ bị viêm kết mạc tấn công khi thời tiết giao mùa hoặc khi có dịch bùng phát.

Bệnh thường biểu hiện qua các dấu hiệu như mắt đỏ rực, cảm giác cộm xốn như có cát bên trong, ngứa ngáy, tăng tiết nước mắt và nhiều gỉ mắt dính chặt mi vào buổi sáng. Đau mắt đỏ đa số là bệnh lý lành tính tại chỗ, tuy nhiên đối với thai phụ, việc can thiệp y tế đòi hỏi sự cẩn trọng cao độ để đảm bảo thuốc điều trị không đi vào tuần hoàn chung và gây ảnh hưởng bất lợi cho thai nhi.

Mức độ ảnh hưởng của đau mắt đỏ tới sức khỏe thai nhi

Đau mắt đỏ, hay viêm kết mạc, phần lớn do adenovirus hoặc các chủng virus đường hô hấp gây ra. Các tác nhân này thường khu trú tại niêm mạc mắt và không đi vào tuần hoàn máu để truyền qua nhau thai đến thai nhi. Do đó, tình trạng này hầu như không đe dọa trực tiếp sự phát triển của em bé trong bụng mẹ.

Mối nguy hiểm lớn nhất đối với thai nhi thực tế bắt nguồn từ việc người mẹ tự ý sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hoặc kháng sinh mạnh mà không có chỉ định y khoa. Một số hoạt chất khi hấp thu toàn thân có thể gây tác dụng phụ bất lợi cho thai kỳ. Bên cạnh đó, nếu mẹ bầu bị đau mắt đỏ do các tác nhân đặc biệt như vi khuẩn Chlamydia trachomatis hoặc lậu cầu lây qua đường sinh dục, nguy cơ lây truyền cho mắt trẻ sơ sinh trong quá trình chuyển dạ sinh thường là rất đáng lo ngại.

Các bước chăm sóc và vệ sinh mắt an toàn tại nhà

Khi xuất hiện các triệu chứng cộm, xốn, đỏ mắt và chảy nước mắt, mẹ bầu cần ưu tiên các biện pháp vệ sinh nhẹ nhàng tại nhà. Nước muối sinh lý natri clorid 0,9 phần trăm dạng đơn liều hoặc lọ nhỏ dùng riêng là giải pháp an toàn nhất để rửa sạch dử mắt và dịch tiết viêm kết mạc.

Mẹ bầu nên dùng gạc y tế tiệt trùng thấm nước muối lau nhẹ từ khóe mắt trong ra đuôi mắt ngoài, mỗi miếng gạc chỉ dùng cho một bên mắt và bỏ ngay sau khi lau. Chườm lạnh bên ngoài mi mắt bằng khăn sạch bọc đá cũng giúp giảm cảm giác sưng phù, ngứa rát và khó chịu đáng kể. Trong suốt thời gian bị viêm, thai phụ tuyệt đối không dụi mắt nhằm tránh làm xước giác mạc hoặc đưa thêm vi khuẩn từ tay vào mắt.

Nguyên tắc sử dụng thuốc nhỏ mắt đối với phụ nữ mang thai

Phụ nữ mang thai không được tự ý mua hoặc mượn đơn thuốc của người khác để sử dụng. Rất nhiều loại thuốc nhỏ mắt trên thị trường kết hợp chất kháng viêm nhóm corticosteroid như dexamethasone hoặc prednisolone, nếu dùng không đúng chỉ định có thể làm tăng nhãn áp, loét giác mạc và ảnh hưởng đến thai kỳ.

Khi bác sĩ chuyên khoa mắt thăm khám và chỉ định thuốc nhỏ mắt kháng sinh hoặc thuốc bôi mắt an toàn cho thai kỳ, mẹ bầu cần tuân thủ nghiêm ngặt liều lượng và thời gian. Một kỹ thuật hữu ích khi nhỏ mắt là dùng ngón tay ấn nhẹ vào góc trong của mắt, gần sống mũi, trong khoảng 1 đến 2 phút sau khi nhỏ. Thao tác này giúp bít tạm thời ống dẫn lệ, hạn chế thuốc chảy xuống mũi họng và giảm thiểu tối đa lượng thuốc hấp thu vào máu toàn thân.

Biện pháp ngăn ngừa lây nhiễm đau mắt đỏ trong gia đình

Đau mắt đỏ là bệnh lý có tính lây lan rất nhanh qua giọt bắn đường hô hấp hoặc qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mắt trên các vật dụng chung. Để bảo vệ những người xung quanh và tránh tình trạng tái nhiễm chéo, mẹ bầu cần thực hiện các biện pháp cách ly tiếp xúc hợp lý.

Thai phụ cần giặt riêng khăn mặt, vỏ gối và phơi dưới ánh nắng mặt trời hoặc sấy khô ở nhiệt độ cao. Không dùng chung chậu rửa mặt, kính mắt hay các vật dụng vệ sinh cá nhân với các thành viên khác trong gia đình. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong ít nhất 30 giây, đặc biệt là trước và sau khi chạm vào vùng mặt hoặc mắt. Ngoài ra, việc đeo khẩu trang khi tiếp xúc gần cũng giúp giảm thiểu nguy cơ phát tán mầm bệnh qua dịch tiết đường hô hấp.

Dấu hiệu bất thường cần đến bệnh viện thăm khám ngay

Mặc dù đau mắt đỏ thường lành tính, thai phụ cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo bất thường. Các triệu chứng cần chú ý gồm mắt đau nhức dữ dội, thị lực suy giảm đột ngột, nhìn mờ, nhìn thấy quầng sáng hoặc chói mắt nặng khi tiếp xúc với ánh sáng.

Bên cạnh đó, nếu tình trạng đỏ mắt kèm theo xuất hiện màng trắng giả mạc ở kết mạc mi, chảy mủ đặc màu vàng xanh kéo dài trên ba ngày không giảm, mẹ bầu cần được bác sĩ can thiệp bóc giả mạc hoặc đổi phác đồ điều trị phù hợp. Việc thăm khám sớm giúp phân biệt đau mắt đỏ thông thường với các bệnh lý nguy hiểm khác như viêm giác mạc, viêm màng bồ đào hoặc tăng nhãn áp cấp tính.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ. Phụ nữ mang thai tuyệt đối không tự ý dùng các bài thuốc dân gian như xông lá trầu không hay đắp lá vào mắt vì có thể gây bỏng và nhiễm khuẩn giác mạc nghiêm trọng. Luôn tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa mắt và bác sĩ sản khoa trước khi sử dụng bất kỳ loại dược phẩm nào.

Tóm tắt

Đau mắt đỏ trong thai kỳ thường không nguy hiểm đến thai nhi nếu được chăm sóc đúng cách và theo dõi y tế kịp thời. Việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, không tự ý dùng thuốc và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa mắt là biện pháp an toàn nhất để bảo vệ sức khỏe của cả mẹ lẫn bé.