Mang thai uống thuốc bắc được không và những lưu ý mẹ bầu cần biết

Mang thai uống thuốc bắc được không là gì?

Thuốc bắc là tên gọi dân gian chỉ các thang thuốc đông y có nguồn gốc từ thảo mộc, khoáng vật hoặc động vật theo y lý cổ truyền. Trong giai đoạn mang thai, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của phụ nữ tăng cao, dẫn đến mong muốn dùng các bài thuốc an thai, dưỡng huyết hoặc giảm chứng nghén nôn. Việc phân định ranh giới giữa tác dụng hỗ trợ và nguy cơ gây hại của thuốc bắc đối với phụ nữ có thai phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn gốc dược liệu, thành phần bài thuốc cũng như cơ địa thực tế của từng mẹ bầu qua từng tuần tuổi thai.

Quan niệm dùng thuốc bắc bồi bổ trong thai kỳ

Nhiều gia đình có thói quen cắt thuốc bắc để dưỡng thai, bồi bổ thể trạng hoặc giảm các triệu chứng ốm nghén cho thai phụ. Trong y học cổ truyền, một số vị thuốc thực sự có công năng bổ khí huyết, kiện tỳ, an thai. Tuy nhiên, việc áp dụng này chỉ an toàn khi người bệnh được thăm khám cẩn thận theo nguyên tắc biện chứng luận trị, bởi mỗi phụ nữ mang thai lại sở hữu một cơ địa và thể bệnh hoàn toàn khác nhau.

Quan niệm cho rằng thảo dược luôn lành tính và vô hại là hoàn toàn sai lầm. Thuốc y học cổ truyền khi đi vào cơ thể vẫn chuyển hóa qua gan và bài tiết qua thận. Một số hoạt chất tự nhiên có dược tính sinh học rất mạnh, nếu sử dụng không đúng đối tượng hoặc sai giai đoạn phát triển của thai kỳ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tuần hoàn bánh nhau và sức khỏe của cả mẹ lẫn con.

Những nguy cơ khi dùng thuốc bắc sai cách lúc mang thai

Giai đoạn tam cá nguyệt thứ nhất là thời điểm các cơ quan của thai nhi bắt đầu hình thành và hoàn thiện. Đây là giai đoạn vô cùng nhạy cảm với các yếu tố ngoại lai. Một số vị thuốc bắc có tác dụng hoạt huyết hóa ứ, phá khí hoặc tả hạ mạnh như xạ hương, hồng hoa, đào nhân, đại hoàng, ba đậu có thể kích thích tử cung tăng co bóp, dẫn tới tình trạng xuất huyết âm đạo hoặc dọa sảy thai.

Bên cạnh đó, việc sử dụng các vị thuốc có tính nhiệt quá mức hoặc hàn quá mức đều có thể làm xáo trộn cân bằng âm dương trong cơ thể mẹ bầu, gây khó tiêu, tiêu chảy hoặc tăng thân nhiệt. Những rối loạn này gián tiếp tác động tiêu cực đến sự bám dính và phát triển ổn định của phôi thai trong lòng tử cung.

Mối lo ngại về nguồn gốc và tồn dư hóa chất bảo quản dược liệu

Mối nguy hiểm lớn đối với thai phụ hiện nay là chất lượng dược liệu trôi nổi trên thị trường. Thuốc bắc kém chất lượng có thể bị xông lưu huỳnh quá mức để chống nấm mốc, tồn dư thuốc trừ sâu hoặc nhiễm độc kim loại nặng như chì, asen, thủy ngân trong quá trình thu hái và sơ chế.

Nếu người mẹ hấp thu các chất độc hại này trong thời gian dài, nguy cơ ngộ độc thai kỳ mạn tính, suy giảm chức năng gan thận hoặc dị tật bẩm sinh ở thai nhi sẽ tăng cao. Ngoài ra, việc dùng ấm đun kim loại không đạt chuẩn hoặc bảo quản nước sắc sai cách cũng có thể sinh độc tố vi nấm gây hại đường tiêu hóa của mẹ bầu.

Nguyên tắc an toàn khi sử dụng thuốc bắc cho mẹ bầu

Phụ nữ mang thai tuyệt đối không tự ý mua các thang thuốc bắc đóng gói sẵn hoặc nghe theo lời mách bảo truyền miệng để bồi bổ. Trước khi sử dụng bất kỳ bài thuốc đông y nào, mẹ bầu cần được bác sĩ chuyên khoa phụ sản và bác sĩ y học cổ truyền thăm khám toàn diện. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng bánh nhau, chỉ số huyết áp, men gan và chức năng thận trước khi đưa ra quyết định có cần can thiệp thuốc hay không.

Khi được kê đơn, người bệnh chỉ nên bốc thuốc tại các bệnh viện y học cổ truyền hoặc cơ sở y tế được cấp phép, có nguồn dược liệu được kiểm nghiệm rõ ràng. Quá trình sắc thuốc cần tuân thủ nghiêm ngặt theo hướng dẫn về thời gian, nhiệt độ và dụng cụ đun, không tự ý thêm bớt các vị thuốc hoặc uống chung với các loại trà, nước ép trái cây.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo y học thường thức, không thay thế cho chỉ định khám chữa bệnh trực tiếp. Phụ nữ mang thai không được tự ý bốc thuốc bắc, không kết hợp thuốc y học cổ truyền với thuốc tây y khi chưa có ý kiến của bác sĩ. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng từng cơn, ra máu âm đạo, hoa mắt, buồn nôn sau khi uống thuốc, cần ngưng dùng ngay và đến cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng thuốc bắc hay bất kỳ bài thuốc dân gian nào mà không có chỉ định chuyên môn. Việc phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ sản khoa và thầy thuốc y học cổ truyền uy tín là chìa khóa để đảm bảo an toàn tối đa cho mẹ và bé.