Lịch tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản và các mũi tiêm nhắc cho trẻ

Lịch tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản

Viêm não Nhật Bản lây nhiễm mạnh qua muỗi Culex, thường bùng phát vào mùa hè. Khi vi rút xâm nhập vào cơ thể, chúng tấn công mô nào gây sốt cao, co giật, rối loạn ý thức và di chứng lâu dài. Vắc xin viêm não Nhật Bản giúp hệ miễn dịch của trẻ tạo ra kháng thể đặc hiệu để trung hòa vi rút. Hiện nay tại Việt Nam có hai loại vắc xin chính đang được lưu hành là vắc xin bất hoạt (như Jevax) và vắc xin sống giảm độc lực tái tổ hợp (như Imojev). Mỗi loại vắc xin có độ tuổi bắt đầu tiêm và khoảng cách giữa các mũi tiêm khác nhau. Phụ huynh cần tìm hiểu kỹ đặc điểm của từng loại để đưa trẻ đi tiêm đúng lịch, tránh ngắt quãng làm giảm hiệu quả phòng bệnh.

Lịch tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản bất hoạt Jevax

Vắc xin Jevax là loại vắc xin bất hoạt được sử dụng phổ biến trong chương trình tiêm chủng. Lịch tiêm khởi đầu của vắc xin này bao gồm 3 mũi cơ bản dành cho trẻ từ đủ 12 tháng tuổi trở lên. Mũi thứ nhất được tiêm khi trẻ đủ 1 tuổi. Mũi thứ hai tiêm sau mũi thứ nhất từ 1 đến 2 tuần. Mũi thứ ba tiêm sau mũi thứ hai đúng 1 năm.

Sau khi hoàn thành 3 mũi cơ bản, lượng kháng thể duy trì đủ mạnh trong một khoảng thời gian nhất định. Để tiếp tục duy trì khả năng bảo vệ, phụ huynh cần đưa trẻ đi tiêm nhắc lại mỗi 3 đến 5 năm một lần cho đến khi trẻ đủ 15 tuổi. Việc bỏ quên các mũi tiêm nhắc sau 3 năm sẽ khiến hàm lượng kháng thể bảo vệ giảm sút đáng kể, làm tăng nguy cơ mắc bệnh khi trẻ tiếp xúc với nguồn lây nhiễm trong tự nhiên.

Lịch tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản thế hệ mới Imojev

Vắc xin Imojev là vắc xin sống giảm độc lực tái tổ hợp có thể bắt đầu tiêm sớm hơn cho trẻ từ đủ 9 tháng tuổi trở lên. Loại vắc xin này có ưu điểm là số lần tiêm ít hơn và khả năng tạo miễn dịch kéo dài.

Lịch tiêm Imojev cho trẻ em dưới 18 tuổi gồm 2 mũi. Mũi thứ nhất tiêm từ khi trẻ đủ 9 tháng tuổi. Mũi thứ hai là mũi tiêm nhắc, được thực hiện sau mũi thứ nhất 1 năm (khoảng 12 đến 24 tháng sau mũi 1). Đối với người từ 18 tuổi trở lên, vắc xin Imojev chỉ yêu cầu tiêm 1 liều duy nhất mà không cần tiêm nhắc. Nếu trẻ đã từng tiêm vắc xin Jevax trước đó, phụ huynh có thể trao đổi với bác sĩ tiêm chủng để chuyển đổi sang vắc xin Imojev theo đúng hướng dẫn chuyên môn.

Hậu quả khi trẻ không được tiêm các mũi vắc xin nhắc lại

Nhiều cha mẹ nhầm tưởng rằng chỉ cần tiêm 1 hoặc 2 mũi vắc xin đầu tiên là trẻ đã có đủ miễn dịch bảo vệ suốt đời. Thực tế y khoa cho thấy hiệu quả bảo vệ của vắc xin bất hoạt giảm dần sau khoảng 3 năm. Nếu không tiêm nhắc đúng thời điểm, nồng độ kháng thể trong máu trẻ sẽ hạ thấp xuống dưới ngưỡng bảo vệ.

Khi lượng kháng thể không còn đủ mạnh, trẻ vẫn có nguy cơ nhiễm vi rút viêm não Nhật Bản nếu bị muỗi mang vi rút đốt. Bệnh viêm não có tỷ lệ tử vong cao và để lại di chứng thần kinh vĩnh viễn như liệt, động kinh, chậm phát triển trí tuệ. Vì vậy, việc theo dõi sổ tiêm chủng và thực hiện đúng các mũi tiêm nhắc là điều quan trọng để duy trì lá chắn miễn dịch liên tục cho trẻ.

Xử trí khi trẻ bị trễ lịch tiêm nhắc vắc xin viêm não Nhật Bản

Trường hợp trẻ bị trễ lịch tiêm nhắc do ốm đau, quên lịch hoặc các lý do khách quan khác, phụ huynh không nên quá lo lắng và không cần phải cho trẻ tiêm lại từ mũi đầu tiên. Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng càng sớm càng tốt để bác sĩ kiểm tra tiền sử tiêm và chỉ định tiêm mũi tiếp theo.

Bác sĩ tiêm chủng sẽ căn cứ vào loại vắc xin đã sử dụng trước đó, độ tuổi hiện tại của trẻ và khoảng cách thời gian từ mũi tiêm gần nhất để đưa ra phác đồ bổ sung phù hợp. Phụ huynh nên mang theo sổ tiêm chủng cá nhân của trẻ để cán bộ y tế đối chiếu thông tin chính xác, đảm bảo hiệu lực và sự an toàn khi tiêm vắc xin.

Lưu ý an toàn

Trước khi đưa trẻ đi tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản, cha mẹ cần thông báo cho bác sĩ về tình trạng sức khỏe hiện tại của trẻ, tiền sử dị ứng hoặc các vắc xin mới tiêm gần đây. Sau khi tiêm, trẻ cần được theo dõi tại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút và tiếp tục theo dõi tại nhà trong 24 đến 48 giờ. Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao liên tục, co giật, khó thở, lơ mơ hoặc quấy khóc kéo dài, cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản đầy đủ và đúng lịch, đặc biệt là các mũi tiêm nhắc lại, là phương pháp hiệu quả nhất để bảo vệ trẻ khỏi biến chứng nguy hiểm của bệnh. Cha mẹ nên lưu giữ sổ tiêm chủng cẩn thận và chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ tiêm chủng để đảm bảo trẻ được tiêm đúng phác đồ.