Hiện tượng ra máu khi mang thai cảnh báo điều gì và những lưu ý quan trọng

Ra máu khi mang thai là gì?

Ra máu khi mang thai là tình trạng xuất huyết từ đường sinh dục nữ trong bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ, từ những tuần đầu tiên sau khi thụ thai cho đến trước thời điểm chuyển dạ. Biểu hiện này có thể dao động từ một vài đốm máu nhỏ dính trên quần lót, dịch tiết màu nâu nhạt cho đến dòng máu đỏ tươi chảy liên tục kèm theo các cục máu đông.

Về mặt y khoa, hiện tượng xuất huyết có thể bắt nguồn từ các biến đổi sinh lý tự nhiên như quá trình phôi làm tổ hoặc sự nhạy cảm của các mao mạch tại cổ tử cung. Tuy nhiên, tình trạng này cũng có thể liên quan mật thiết đến các bệnh lý sản khoa phức tạp như thai ngoài tử cung, dọa sảy thai, rau tiền đạo hay rau bong non. Do tính chất đa dạng và nguy cơ tiềm ẩn, bất kỳ dấu hiệu ra máu âm đạo nào trong thai kỳ cũng cần được theo dõi cẩn thận và đánh giá chuyên môn bởi bác sĩ sản phụ khoa.

Nguyên nhân ra máu trong ba tháng đầu thai kỳ

Trong ba tháng đầu của thai kỳ, hiện tượng ra máu âm đạo xảy ra khá phổ biến. Nguyên nhân lành tính thường gặp nhất là máu báo thai, xuất hiện khi phôi thai di chuyển vào buồng tử cung và bắt đầu làm tổ tại lớp niêm mạc, gây tổn thương nhẹ các vi mạch máu. Ngoài ra, sự thay đổi nồng độ nội tiết tố đột ngột hoặc tình trạng tăng sinh mạch máu ở cổ tử cung cũng có thể dẫn đến việc xuất hiện vài giọt máu hồng hoặc dịch màu nâu nhạt sau khi thăm khám phụ khoa hoặc quan hệ tình dục.

Tuy nhiên, mẹ bầu cần đặc biệt cảnh giác với các nguyên nhân bệnh lý trong giai đoạn này. Ra máu kèm theo đau bụng dưới quặn thắt một bên có thể là dấu hiệu cảnh báo thai ngoài tử cung, một tình trạng cấp cứu sản khoa cần can thiệp sớm để tránh nguy cơ vỡ vòi trứng gây chảy máu ồ ạt trong ổ bụng đe dọa tính mạng. Bên cạnh đó, dọa sảy thai hoặc sảy thai sớm cũng thường biểu hiện qua tình trạng máu đỏ tươi kèm theo cục máu đông và cơn co thắt tử cung tăng dần. Tụ dịch màng nuôi hay tụ dịch dưới màng đệm cũng là nguyên nhân phổ biến được phát hiện qua siêu âm đầu dò, đòi hỏi thai phụ phải nghỉ ngơi theo hướng dẫn của bác sĩ.

Nguyên nhân ra máu trong ba tháng giữa và ba tháng cuối thai kỳ

Bước sang tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba, hiện tượng xuất huyết âm đạo thường ít gặp hơn nhưng mức độ cảnh báo bệnh lý lại nghiêm trọng hơn rất nhiều. Một trong những nguyên nhân hàng đầu là rau tiền đạo, tình trạng bánh rau bám thấp ở đoạn dưới tử cung hoặc che lấp một phần hay toàn bộ lỗ trong cổ tử cung. Biểu hiện điển hình của rau tiền đạo là chảy máu tươi tái phát nhiều lần, không kèm theo đau bụng, thường xuất hiện đột ngột vào ban đêm hoặc sau khi vận động.

Một tình trạng cấp cứu sản khoa nguy hiểm khác là rau bong non, khi bánh rau bị tách sớm khỏi thành tử cung trước khi chuyển dạ. Hiện tượng này thường gây đau bụng dữ dội, bụng cứng như gỗ kèm theo xuất huyết âm đạo màu đỏ sẫm. Ngoài ra, các bất thường như hở eo cổ tử cung, viêm lộ tuyến cổ tử cung tiến triển, nhiễm trùng âm đạo hoặc dấu hiệu chuyển dạ sinh non cũng có thể gây rỉ máu âm đạo. Vào những tuần cuối thai kỳ, việc ra dịch nhầy màu hồng có thể chỉ là hiện tượng bong nút nhầy cổ tử cung báo hiệu quá trình chuyển dạ tự nhiên sắp bắt đầu.

Các dấu hiệu nguy hiểm cần đến bệnh viện kiểm tra ngay lập tức

Dù lượng máu xuất hiện ít hay nhiều, thai phụ tuyệt đối không được chủ quan hoặc giữ tâm lý chờ đợi xem máu có tự cầm hay không. Cần lập tức đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa sản phụ khoa hoặc phòng cấp cứu khi nhận thấy máu chảy ồ ạt, máu có màu đỏ tươi làm ướt đẫm băng vệ sinh trong vòng một đến hai giờ.

Bên cạnh đó, các dấu hiệu toàn thân đi kèm cũng là chỉ báo nguy hiểm cần được xử trí y tế khẩn cấp. Mẹ bầu cần đi cấp cứu ngay nếu ra máu kèm theo đau bụng dữ dội, đau quặn từng cơn, sốt cao, ớn lạnh, tiết dịch âm đạo có mùi hôi khó chịu, hoặc xuất hiện triệu chứng hoa mắt, chóng mặt, ngất xỉu. Đối với thai kỳ ở nửa sau, nếu tình trạng ra máu đi kèm với cảm giác bụng gò cứng liên tục hoặc nhận thấy cử động thai máy giảm rõ rệt, thai phụ cần được nhập viện ngay để bác sĩ theo dõi tim thai và thực hiện các can thiệp kịp thời bảo vệ tính mạng cho mẹ và bé.

Những việc mẹ bầu cần làm và cần tránh khi phát hiện ra máu

Khi phát hiện ra máu âm đạo, điều quan trọng đầu tiên là thai phụ cần giữ bình tĩnh, tránh hoảng loạn tinh thần gây ảnh hưởng tiêu cực đến thai nhi. Hãy sử dụng một miếng băng vệ sinh mỏng để quan sát chính xác lượng máu mất đi, màu sắc dịch tiết là màu hồng, nâu hay đỏ tươi, cũng như kiểm tra xem có lẫn cục máu đông hay mô bất thường hay không. Những thông tin mô tả chi tiết này sẽ giúp bác sĩ sản khoa định hướng nguyên nhân nhanh chóng và chính xác hơn.

Mẹ bầu cần nằm nghỉ ngơi tại giường, hạn chế tối đa việc đứng lâu, đi lại hoặc mang vác vật nặng. Tuyệt đối không sử dụng băng vệ sinh dạng đặt tampon, không tự ý thụt rửa sâu bên trong âm đạo và tạm ngưng toàn bộ các hoạt động quan hệ tình dục. Đặc biệt, thai phụ không được tự ý mua thuốc cầm máu, thuốc nội tiết giữ thai hay các loại thảo dược truyền miệng khi chưa có kết quả thăm khám và đơn thuốc cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa sản. Việc tự ý can thiệp sai cách có thể che lấp triệu chứng bệnh học thực sự và gây nguy hiểm cho sức khỏe của cả mẹ lẫn thai nhi.

Lưu ý an toàn

Toàn bộ thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe cộng đồng và không thể thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp. Mỗi thai kỳ đều có đặc điểm thể trạng và diễn tiến bệnh học riêng biệt. Khi gặp hiện tượng ra máu âm đạo, thai phụ tuyệt đối không được tự ý chẩn đoán, không dùng thuốc truyền miệng hay tự điều trị tại nhà mà cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa phụ sản để được bác sĩ thăm khám và siêu âm kiểm tra kịp thời.

Tóm tắt

Hiện tượng xuất huyết âm đạo trong thai kỳ có thể chỉ là thay đổi sinh lý nhẹ nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro sản khoa nghiêm trọng. Mẹ bầu không nên tự chẩn đoán hay chủ quan chờ đợi triệu chứng tự khỏi. Khi phát hiện ra máu, hãy chủ động liên hệ hoặc đến cơ sở sản phụ khoa uy tín để được bác sĩ thăm khám, xác định nguyên nhân và có hướng theo dõi an toàn nhất cho cả mẹ và thai nhi.