Dùng que thử thai có chính xác không và các lưu ý để kết quả chuẩn xác

Dùng que thử thai có chính xác không là gì?

Que thử thai tại nhà là một công cụ xét nghiệm định tính nhanh hoạt động dựa trên cơ chế phản ứng miễn dịch sắc ký. Khi phụ nữ mang thai, hợp tử làm tổ trong niêm mạc tử cung sẽ kích thích các tế bào nhau thai sản sinh ra một loại hormone đặc hiệu mang tên human chorionic gonadotropin, viết tắt là hCG. Hormone này xuất hiện đầu tiên trong máu và sau đó được đào thải dần qua đường nước tiểu.

Cơ chế của que thử thai sử dụng các kháng thể chuyên biệt gắn trên dải thử để tìm kiếm và liên kết với phân tử hCG. Khi nồng độ hormone này trong nước tiểu đạt hoặc vượt qua ngưỡng phát hiện của thiết bị, phản ứng hóa học sẽ làm đổi màu dải thử, hiển thị vạch thứ hai bên cạnh vạch chứng kiểm soát tiêu chuẩn. Độ nhạy của phần lớn que thử thai hiện nay thường nằm trong khoảng từ 20 đến 25 mIU/mL, cho phép phát hiện sự có mặt của hormone này từ rất sớm.

Thời điểm sử dụng que thử thai để đạt độ chính xác cao nhất

Thời điểm thử là yếu tố quyết định hàng đầu đến độ tin cậy của kết quả. Sau khi thụ tinh thành công, hợp tử cần di chuyển vào buồng tử cung để làm tổ, sau đó nhau thai mới bắt đầu tiết ra hormone hCG vào máu và bài tiết qua nước tiểu. Quá trình này thường mất khoảng 7 đến 10 ngày sau thời điểm thụ thai.

Nếu thử que quá sớm khi nồng độ hCG chưa đạt ngưỡng phát hiện tối thiểu của que thử, kết quả sẽ hiển thị một vạch dù bạn đã thụ thai. Thời điểm thích hợp nhất để kiểm tra là sau khi bị chậm kinh ít nhất 1 tuần đối với người có chu kỳ đều, hoặc tối thiểu 14 ngày sau ngày quan hệ không được bảo vệ. Ngoài ra, việc lấy mẫu nước tiểu đầu tiên vào buổi sáng sẽ mang lại kết quả đáng tin cậy hơn vì lúc này nước tiểu không bị pha loãng bởi lượng nước uống trong ngày.

Những nguyên nhân phổ biến gây ra kết quả âm tính giả

Kết quả âm tính giả xảy ra khi người phụ nữ thực sự mang thai nhưng que thử chỉ hiển thị một vạch. Tình trạng này phổ biến nhất do người dùng thử thai quá sớm, khi hàm lượng hormone hCG trong nước tiểu còn quá thấp để que thử có thể kích hoạt phản ứng hiển thị vạch màu thứ hai.

Một nguyên nhân thường gặp khác là uống quá nhiều nước trước khi lấy mẫu, khiến nước tiểu bị loãng và làm giảm nồng độ hCG tức thời dưới ngưỡng cảm ứng. Việc đọc kết quả quá nhanh trước thời gian khuyến cáo trên tờ hướng dẫn cũng dẫn đến việc bỏ sót vạch thứ hai đang hình thành mờ nhạt. Ngoài ra, que thử thai hết hạn sử dụng, bao bì bị rách hở làm ẩm dải thử, hoặc người có chu kỳ kinh nguyệt không đều dẫn đến tính sai ngày rụng trứng cũng là những yếu tố gây ra kết quả âm tính giả.

Các yếu tố có thể dẫn đến kết quả que thử thai dương tính giả

Dương tính giả là trường hợp que hiển thị hai vạch nhưng thực tế người phụ nữ không có thai trong buồng tử cung. Tình huống này ít gặp hơn so với âm tính giả nhưng vẫn có thể xảy ra trong một số bối cảnh y khoa cụ thể. Điển hình nhất là ở những người đang tiếp nhận các phác đồ hỗ trợ sinh sản có sử dụng thuốc tiêm chứa hormone hCG, khiến lượng hormone ngoại sinh này vẫn còn tồn dư trong cơ thể tại thời điểm kiểm tra.

Một số vấn đề sức khỏe như sảy thai sớm, mang thai ngoài tử cung, thai lưu gần đây hoặc bệnh lý tế bào nuôi cũng có thể duy trì lượng hCG trong máu và nước tiểu một thời gian. Bên cạnh đó, việc để que thử quá lâu ngoài không khí vượt quá khung giờ đọc kết quả chuẩn có thể tạo ra vạch bốc hơi màu xám hoặc nhạt màu, dễ gây hiểu lầm thành que hai vạch.

Hướng dẫn các bước sử dụng que thử thai đúng quy trình tại nhà

Để đạt được kết quả chính xác nhất, người sử dụng cần thực hiện đúng theo các bước kỹ thuật ghi trên bao bì của từng loại que thử. Trước hết, cần kiểm tra hạn sử dụng và tính nguyên vẹn của túi nhôm chứa que. Mẫu nước tiểu nên được lấy vào cốc nhựa sạch, khô ráo đi kèm trong hộp, ưu tiên lấy nước tiểu giữa dòng vào sáng sớm.

Khi nhúng que thử vào cốc, cần giữ que theo chiều thẳng đứng với đầu mũi tên chỉ xuống dưới, tuyệt đối không để mặt nước tiểu ngập quá vạch giới hạn có chữ Stop hoặc mũi tên đánh dấu. Giữ que trong nước tiểu khoảng 10 đến 15 giây tùy loại, sau đó đặt que nằm ngang trên một bề mặt khô, phẳng và sạch. Chờ khoảng 3 đến 5 phút để đọc kết quả, không nên đọc kết quả sau 10 đến 15 phút vì các phản ứng bốc hơi tự nhiên có thể làm sai lệch nhận định.

Lưu ý an toàn

Que thử thai chỉ là công cụ sàng lọc ban đầu và không thể thay thế cho chẩn đoán y khoa chính thức từ bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa. Que thử không thể xác định được vị trí thai làm tổ hay tình trạng phát triển bình thường của phôi thai. Nếu xuất hiện triệu chứng đau bụng dưới dữ dội, ra máu âm đạo bất thường hoặc chóng mặt ngất xỉu, bạn cần đến ngay bệnh viện để được siêu âm và loại trừ nguy cơ thai ngoài tử cung.

Tóm tắt

Dùng que thử thai là phương pháp tầm soát thai kỳ sớm đơn giản, tiện lợi với độ tin cậy rất cao khi thực hiện đúng cách. Khi thấy kết quả không trùng khớp với các biểu hiện của cơ thể hoặc có dấu hiệu bất thường, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, xét nghiệm máu và siêu âm xác định tình trạng thai kỳ chính xác.