Đối tượng dễ biến chứng nặng khi mắc cúm và nhóm cần tiêm vắc xin phòng bệnh
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cúm mùa do vi rút cúm gây ra là bệnh lý truyền nhiễm đường hô hấp rất phổ biến. Mặc dù đa số người mắc cúm có thể tự hồi phục sau vài ngày, bệnh vẫn có khả năng tiến triển thành các biến chứng nặng như viêm phổi hoặc suy hô hấp.

Nhóm người có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện hoặc suy giảm, cùng người mắc bệnh mạn tính, là những đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Tiêm vắc xin cúm hàng năm là biện pháp dự phòng chủ động giúp giảm nguy cơ nhập viện và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.
Nguy cơ biến chứng cúm và vắc xin cúm là gì?
Nhiễm vi rút cúm không đơn thuần là đợt cảm lạnh thông thường. Vi rút xâm nhập đường hô hấp, gây sốt cao, đau đầu, mệt mỏi và đau cơ. Ở người khỏe mạnh, cơ thể sẽ tự sản sinh kháng thể để đẩy lùi mầm bệnh. Tuy nhiên, ở các nhóm đối tượng nhạy cảm, vi rút có thể tấn công xuống đường hô hấp dưới, gây viêm phế quản hoặc viêm phổi cấp. Việc phân loại đối tượng có nguy cơ chuyển nặng giúp cộng đồng chủ động hơn trong theo dõi y tế và áp dụng các biện pháp dự phòng. Trong đó, tiêm vắc xin phòng cúm định kỳ không chỉ bảo vệ cá nhân người tiêm mà còn hỗ trợ tạo miễn dịch cộng đồng, giảm bớt tải trọng cho hệ thống y tế.
Nhóm đối tượng có nguy cơ cao gặp biến chứng nặng khi nhiễm cúm
Biến chứng của cúm mùa có thể xuất hiện ở bất kỳ ai, nhưng tập trung cao nhất ở một số nhóm đối tượng đặc thù. Người cao tuổi từ 65 tuổi trở lên là nhóm cần lưu ý hàng đầu do hệ thống miễn dịch suy giảm theo thời gian, khiến khả năng chống lại vi rút kém hiệu quả.
Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, dễ gặp biến chứng do đường hô hấp còn nhỏ và miễn dịch chưa phát triển đầy đủ. Phụ nữ mang thai hoặc mới sinh con cũng đối mặt nguy cơ suy hô hấp cao do những thay đổi sinh lý trong thai kỳ.
Bên cạnh đó, người mắc các bệnh mạn tính như bệnh tim mạch, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch thuộc nhóm nguy cơ rất cao. Vi rút cúm có thể khiến bệnh nền bùng phát nghiêm trọng, đe dọa sức khỏe nếu không theo dõi kịp thời.
Các đối tượng được khuyến cáo nên tiêm vắc xin phòng cúm hàng năm
Các hướng dẫn dự phòng y tế khuyến cáo tiêm vắc xin cúm hàng năm cho tất cả mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên. Việc tiêm phòng đặc biệt cấp thiết đối với những nhóm có nguy cơ cao chuyển nặng và người thường xuyên tiếp xúc với họ.
Trẻ em từ 6 tháng đến 5 tuổi, người từ 50 tuổi trở lên và phụ nữ mang thai là những đối tượng ưu tiên hàng đầu. Người mắc các bệnh mạn tính về hô hấp, tim mạch hoặc chuyển hóa cũng cần được bảo vệ bằng vắc xin.
Ngoài ra, nhân viên y tế cùng người trực tiếp chăm sóc trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi tại gia đình cũng thuộc nhóm cần tiêm ngừa. Tiêm vắc xin cho người xung quanh giúp tạo vòng bảo vệ gián tiếp, ngăn vi rút lây sang những người có thể trạng yếu hoặc trẻ dưới 6 tháng tuổi.
Thời điểm tiêm và nguyên tắc lưu ý khi tiêm vắc xin cúm
Vắc xin phòng cúm được khuyến cáo tiêm nhắc lại hàng năm do vi rút cúm thường xuyên biến đổi cấu trúc di truyền và lượng kháng thể bảo vệ trong cơ thể giảm dần theo thời gian.
Thời điểm lý tưởng để tiêm vắc xin cúm là trước khi mùa dịch bùng phát, thường khoảng một đến hai tháng. Sau khi tiêm, cơ thể cần khoảng hai tuần để sản sinh đầy đủ kháng thể bảo vệ.
Đối với trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi tiêm vắc xin cúm lần đầu, lịch tiêm gồm hai mũi cách nhau ít nhất 4 tuần để đạt hiệu quả tối ưu. Người lớn và trẻ đã từng tiêm chỉ cần tiêm nhắc lại một mũi mỗi năm. Người có tiền sử dị ứng nặng với thành phần vắc xin hoặc đang sốt cao nên tạm hoãn và hỏi ý kiến bác sĩ.
Các biện pháp phối hợp giúp nâng cao hiệu quả phòng ngừa cúm mùa
Bên cạnh việc tiêm vắc xin cúm, áp dụng đồng bộ các thói quen vệ sinh cá nhân giữ vai trò quan trọng trong ngăn ngừa lây nhiễm. Vi rút cúm lây qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc bề mặt bị nhiễm mầm bệnh.
Mỗi người nên rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, đeo khẩu trang tại nơi công cộng. Keeping không gian sống thông thoáng và giữ ấm cơ thể cũng giúp tăng cường sức đề kháng.
Duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, tập thể thao đều đặn và nghỉ ngơi hợp lý góp phần nâng cao thể trạng. Khi có triệu chứng nghi nhiễm cúm, nên chủ động hạn chế tiếp xúc gần để tránh lây bệnh cho người thân.
Lưu ý an toàn
Thông tin về nguy cơ biến chứng và khuyến cáo vắc xin cúm chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục. Mọi chỉ định tiêm vắc xin hoặc xử trí khi mắc cúm cần dựa trên sự đánh giá trực tiếp của bác sĩ hoặc nhân viên y tế. Người có tiền sử dị ứng, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh lý đặc biệt cần trao đổi kỹ với bác sĩ trước khi tiêm. Không tự ý dùng thuốc kháng vi rút hay kháng sinh khi chưa có chỉ định.
Tóm tắt
Cúm mùa có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng ở nhóm đối tượng nguy cơ cao. Chủ động nhận biết tình trạng sức khỏe, thực hiện tiêm vắc xin phòng cúm hàng năm và duy trì các biện pháp vệ sinh phòng bệnh là giải pháp hiệu quả giúp bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Trẻ em bao nhiêu tháng tuổi thì có thể bắt đầu tiêm vắc xin cúm?
Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên đã có thể tiêm vắc xin phòng cúm mùa. Trẻ dưới 9 tuổi tiêm lần đầu thường cần tiêm 2 mũi cách nhau tối thiểu 4 tuần để đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất.
Phụ nữ đang mang thai có tiêm vắc xin cúm được không?
Phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể tiêm vắc xin cúm ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ. Việc này giúp bảo vệ sức khỏe người mẹ và truyền kháng thể thụ động bảo vệ em bé trong những tháng đầu sau sinh.
Tại sao phải tiêm vắc xin cúm nhắc lại mỗi năm một lần?
Vi rút cúm biến đổi chủng lưu hành thường xuyên qua từng năm và kháng thể bảo vệ trong cơ thể giảm dần theo thời gian. Tiêm nhắc lại hàng năm giúp cơ thể cập nhật khả năng phòng ngừa với chủng vi rút mới.
Người khỏe mạnh không bệnh nền có cần tiêm vắc xin cúm không?
Người khỏe mạnh vẫn nên tiêm vắc xin cúm hàng năm để giảm nguy cơ mắc bệnh và giảm nhẹ triệu chứng nếu nhiễm. Đồng thời, việc này giúp ngăn ngừa lây truyền vi rút cho những người có thể trạng yếu xung quanh.
Sau khi tiêm vắc xin cúm có thể gặp phản ứng phụ nào?
Sau tiêm vắc xin cúm, người tiêm có thể gặp phản ứng nhẹ như sưng đau chỗ tiêm, sốt nhẹ hoặc mệt mỏi. Các triệu chứng này thường tự hết sau 1 đến 2 ngày. Nếu có dấu hiệu bất thường nghiêm trọng, cần khám ngay.
