Dấu hiệu cảnh báo sớm ung thư máu chớ nên xem thường

Dấu hiệu cảnh báo ung thư máu là gì?

Ung thư máu là nhóm bệnh lý ác tính bắt nguồn từ các tế bào tạo máu trong tủy xương, bao gồm bệnh bạch cầu, u lympho và đa u tủy xương. Khi tế bào máu ác tính tăng sinh mất kiểm soát, chúng sẽ lấn át các dòng tế bào máu bình thường như hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu. Sự suy giảm của các tế bào máu lành mạnh dẫn đến hàng loạt rối loạn chuyển hóa và suy giảm chức năng trên khắp cơ thể.

Ở giai đoạn khởi phát, các biểu hiện của ung thư máu thường tiến triển âm thầm và dễ bị nhầm lẫn với các tình trạng nhiễm khuẩn thông thường hay suy nhược cơ thể. Việc trang bị kiến thức về những tín hiệu cảnh báo ban đầu có ý nghĩa quan trọng, giúp mỗi người nhận biết sớm sự bất thường, từ đó chủ động đến các cơ sở y tế để được thăm khám tổng quát và làm các xét nghiệm huyết học chuyên sâu.

Mệt mỏi kéo dài kèm da xanh xao do thiếu máu

Tình trạng thiếu máu xảy ra khi số lượng hồng cầu khỏe mạnh hoặc nồng độ huyết sắc tố trong máu giảm sút rõ rệt. Tế bào ung thư phát triển quá mức trong tủy xương khiến quá trình sản sinh hồng cầu bị đình trệ, làm giảm khả năng vận chuyển oxy đến các cơ quan và mô trong cơ thể.

Người bệnh thường cảm thấy kiệt sức, uể oải ngay cả sau một giấc ngủ dài hoặc khi chỉ thực hiện các công việc nhẹ nhàng thường ngày. Cùng với sự mệt mỏi, da dẻ và niêm mạc mắt, môi thường trở nên nhợt nhạt, xanh xao. Một số người còn có thể gặp triệu chứng hoa mắt, chóng mặt khi thay đổi tư thế, khó thở khi leo cầu thang hoặc cảm giác đánh trống ngực. Nếu tình trạng mệt mỏi này kéo dài nhiều tuần mà không thuyên giảm dù đã nghỉ ngơi đầy đủ, bạn cần đi khám để kiểm tra công thức máu.

Dễ bầm tím và xuất huyết bất thường dưới da hoặc niêm mạc

Tiểu cầu là thành phần máu đóng vai trò trọng yếu trong việc cầm máu và làm lành các tổn thương mạch máu. Sự sụt giảm tiểu cầu do tủy xương bị chèn ép bởi tế bào ung thư sẽ khiến cơ chế đông máu tự nhiên bị rối loạn nghiêm trọng.

Biểu hiện thường gặp là sự xuất hiện của các vết bầm tím lớn trên da dù chỉ va chạm rất nhẹ hoặc thậm chí không hề có chấn thương trước đó. Ngoài ra, người bệnh có thể thấy các chấm xuất huyết nhỏ li ti màu đỏ hoặc tím nổi rải rác ở cẳng chân, cẳng tay. Chảy máu chân răng khi đánh răng, chảy máu cam tái diễn khó cầm, hoặc phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt kéo dài bất thường với lượng máu ra nhiều cũng là những dấu hiệu cảnh báo cần đặc biệt chú ý và nên được bác sĩ huyết học đánh giá sớm.

Sốt kéo dài và nhiễm trùng tái diễn nhiều lần

Bạch cầu là hàng rào phòng thủ tự nhiên giúp cơ thể chống lại vi khuẩn, virus và các tác nhân gây hại từ môi trường. Trong các bệnh lý ung thư máu, dù số lượng bạch cầu có thể tăng rất cao nhưng phần lớn là tế bào non, khiếm khuyết và không có khả năng bảo vệ cơ thể.

Khi hệ miễn dịch bị suy yếu, người bệnh rất dễ mắc các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp, nhiễm trùng da hoặc viêm nướu. Các đợt nhiễm trùng thường diễn ra liên tiếp, điều trị bằng các biện pháp thông thường lâu khỏi hoặc nhanh chóng tái phát. Đi kèm với đó là những cơn sốt nhẹ hoặc sốt cao dai dẳng không rõ nguyên nhân, thường kèm theo hiện tượng đổ mồ hôi trộm vào ban đêm. Đây là dấu hiệu phản ánh phản ứng viêm toàn thân và sự suy giảm sức đề kháng nghiêm trọng của cơ thể.

Sưng hạch bạch huyết không đau kèm sụt cân không rõ nguyên nhân

Hệ thống hạch bạch huyết có mặt ở nhiều vị trí trên cơ thể, trong đó dễ nhận biết nhất là ở cổ, nách và bẹn. Khi các tế bào ác tính di chuyển và tích tụ tại các mô lympho, hạch có thể sưng to rõ rệt. Khác với sưng hạch do viêm nhiễm thông thường vốn gây đau rát khi chạm vào, hạch trong bệnh lý ác tính thường cứng, không đau và có xu hướng tăng dần kích thước theo thời gian.

Bên cạnh đó, việc tế bào ung thư tiêu hao nhiều năng lượng của cơ thể kết hợp với tình trạng chán ăn, ăn không ngon miệng có thể dẫn đến sụt cân nhanh chóng mà không hề áp dụng chế độ ăn kiêng hay tập luyện giảm cân. Ngoài ra, cảm giác đầy bụng, nhanh no hoặc đau tức ở vùng hạ sườn trái cũng có thể xuất hiện nếu lách hoặc gan bị phì đại do tế bào ung thư thâm nhiễm.

Các bước kiểm tra y tế cần thực hiện khi có biểu hiện nghi ngờ

Khi nhận thấy cơ thể xuất hiện một hoặc nhiều triệu chứng kể trên, người bệnh không nên quá hoang mang tự chẩn đoán mà cần đến ngay các bệnh viện có chuyên khoa huyết học để được thăm khám cẩn thận. Bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng và chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết để tìm nguyên nhân chính xác.

Xét nghiệm đầu tiên và cơ bản nhất là tổng phân tích tế bào máu ngoại vi nhằm kiểm tra số lượng và hình thái của hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu. Nếu kết quả xét nghiệm máu cho thấy các chỉ số biến đổi bất thường, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm tủy đồ, sinh thiết tủy xương hoặc sinh thiết hạch bạch huyết. Những kỹ thuật này giúp quan sát trực tiếp các dòng tế bào trong tủy, từ đó đưa ra kết luận chẩn đoán chính xác về tình trạng bệnh lý và xây dựng kế hoạch theo dõi y khoa thích hợp cho từng người.

Lưu ý an toàn

Những thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và phổ biến kiến thức sức khỏe cộng đồng, tuyệt đối không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay chỉ định y khoa từ bác sĩ chuyên khoa. Các dấu hiệu mệt mỏi, sốt hay bầm tím có thể xuất phát từ nhiều bệnh lý lành tính khác nhau. Người đọc không nên tự ý hoang mang, tự chẩn đoán bệnh hoặc tự ý mua thuốc, thực phẩm chức năng để điều trị tại nhà khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế.

Tóm tắt

Việc lắng nghe cơ thể và chú ý đến những biến đổi nhỏ nhất là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe hệ tạo máu. Khi phát hiện các dấu hiệu mệt mỏi kéo dài, xuất huyết dưới da hay sốt không rõ nguyên nhân, bạn hãy sớm đến các cơ sở y tế uy tín để làm xét nghiệm máu và nhận tư vấn chuyên môn từ bác sĩ.