Các phương pháp chữa cận thị phổ biến và công nghệ điều trị hiện nay
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cận thị là tật khúc xạ xảy ra khi trục nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc lực khúc xạ của giác mạc và thể thủy tinh quá mạnh. Điều này khiến các tia sáng đi vào mắt hội tụ ở phía trước võng mạc thay vì rơi chính xác lên võng mạc, dẫn đến việc nhìn các vật ở xa bị mờ nhòe trong khi tầm nhìn gần vẫn tương đối rõ ràng.
Cùng với sự phát triển của công nghệ y khoa hiện đại, người mắc tật khúc xạ ngày nay có nhiều giải pháp can thiệp hiệu quả nhằm phục hồi thị lực. Tùy thuộc vào độ tuổi, mức độ cận thị, độ dày giác mạc và nhu cầu công việc, người bệnh có thể lựa chọn từ các giải pháp không phẫu thuật như kính chỉnh hình giác mạc ban đêm cho đến các phẫu thuật khúc xạ chuyên sâu như laser giác mạc hoặc đặt thấu kính nội nhãn.
Hiểu rõ cơ chế, ưu điểm và điều kiện áp dụng của từng phương pháp giúp người cận thị chủ động hơn trong việc bảo vệ thị lực và chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi thăm khám chuyên khoa mắt.
Phương pháp chữa cận thị là gì?
Thuật ngữ chữa cận thị trong y khoa thường được dùng để chỉ các phương pháp triệt tiêu hoặc bù trừ sai số khúc xạ, giúp người bệnh nhìn rõ mà không cần phụ thuộc vào kính gọng. Hiện tại, y học chưa có bất kỳ loại thuốc uống, thuốc nhỏ hay bài tập mắt nào có thể làm giảm độ cận thật sự hoặc làm ngắn lại chiều dài trục nhãn cầu một khi tật khúc xạ đã hình thành.
Các giải pháp can thiệp nhãn khoa hiện nay được chia thành hai nhóm chính: can thiệp không phẫu thuật như kính áp tròng chỉnh hình giác mạc ban đêm và can thiệp ngoại khoa như phẫu thuật laser tạo hình giác mạc hoặc cấy ghép thấu kính nội nhãn. Mỗi kỹ thuật đều có ngưỡng can thiệp, ưu thế và hạn chế riêng biệt. Việc lựa chọn phương án can thiệp luôn đòi hỏi quy trình khám sàng lọc chặt chẽ từ bác sĩ chuyên khoa mắt nhằm đánh giá toàn diện cấu trúc giác mạc, đáy mắt và chức năng thị giác trước khi thực hiện.
Phương pháp chỉnh hình giác mạc ban đêm bằng kính Ortho-K
Kính Ortho-K là loại kính áp tròng cứng thấm khí chuyên dụng được đeo vào ban đêm trong lúc ngủ. Kính hoạt động theo nguyên lý tạo áp lực nhẹ nhàng để tái định hình lớp biểu mô giác mạc tạm thời. Sau khi tháo kính vào buổi sáng, giác mạc giữ được độ cong mới giúp ánh sáng hội tụ chính xác trên võng mạc, mang lại tầm nhìn rõ ràng suốt cả ngày mà không cần phụ thuộc vào kính gọng.
Ưu điểm vượt trội của Ortho-K là tính thuận nghịch cao, không can thiệp phẫu thuật và không làm thay đổi vĩnh viễn cấu trúc giải phẫu của mắt. Giải pháp này phù hợp cho thanh thiếu niên chưa đủ tuổi phẫu thuật khúc xạ hoặc những người chơi thể thao không thuận tiện đeo kính gọng. Ngoài ra, Ortho-K còn được ghi nhận giúp hỗ trợ kiểm soát tốc độ tiến triển độ cận ở lứa tuổi học đường. Dù vậy, người dùng cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vệ sinh và ngâm rửa kính theo hướng dẫn chuyên khoa để ngăn ngừa nguy cơ trầy xước giác mạc hoặc viêm nhiễm mắt.
Phẫu thuật khúc xạ bằng laser can thiệp trên giác mạc
Phẫu thuật khúc xạ bằng laser là nhóm phương pháp phổ biến nhằm loại bỏ độ cận ở người trưởng thành có độ khúc xạ ổn định. Các kỹ thuật tiên tiến hiện nay bao gồm Femto-LASIK, SmartSurface hay PRK và kỹ thuật rút lõi mô giác mạc ReLEx SMILE hoặc SMILE Pro. Cơ chế chung của nhóm kỹ thuật này là sử dụng năng lượng laser chính xác để thay đổi độ cong giác mạc, giúp hình ảnh hội tụ đúng tại võng mạc.
Đặc biệt, công nghệ SMILE và SMILE Pro thực hiện đường rạch siêu nhỏ chỉ khoảng hai milimet trên bề mặt để rút lõi mô, hoàn toàn không tạo vạt giác mạc lớn. Điều này giúp bảo tồn tối đa tính bền vững cơ sinh học của nhãn cầu, giảm thiểu đáng kể triệu chứng khô mắt và rút ngắn thời gian hồi phục sau mổ. Để đủ điều kiện phẫu thuật laser, người bệnh cần đủ từ mười tám tuổi trở lên, độ khúc xạ không dao động quá nửa đi-ốp trong vòng một năm và giác mạc phải đạt độ dày an toàn sau khi thăm khám chuyên sâu.
Phẫu thuật đặt thấu kính nội nhãn Phakic ICL cho độ cận cao
Đối với những trường hợp cận thị nặng, kèm loạn thị cao hoặc người có giác mạc mỏng không thể can thiệp bằng tia laser, phẫu thuật Phakic ICL là lựa chọn điều trị tối ưu. Kỹ thuật này đưa một thấu kính nội nhãn sinh học siêu mỏng, mềm dẻo vào vị trí buồng sau của mắt, nằm ngay sau mống mắt và phía trước thể thủy tinh tự nhiên mà không cần bào mòn bất kỳ lớp mô giác mạc nào.
Ưu điểm nổi bật của Phakic ICL là đem lại chất lượng thị giác sắc nét với độ tương phản cao, không gây khô mắt và bảo toàn nguyên vẹn giác mạc. Thấu kính có tính tương thích sinh học cao, có thể tồn tại an toàn suốt đời bên trong mắt hoặc dễ dàng lấy ra, thay thế nếu cần thiết trong tương lai. Kỹ thuật này đòi hỏi bác sĩ nhãn khoa phải đo đạc chính xác độ sâu tiền phòng và kiểm tra mật độ tế bào nội mô giác mạc trước phẫu thuật để phòng ngừa biến chứng tăng nhãn áp hoặc ảnh hưởng thể thủy tinh.
Lưu ý an toàn
Mọi phương pháp can thiệp điều trị cận thị đều có chỉ định và chống chỉ định y khoa riêng biệt. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua hoặc sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt quảng cáo chữa khỏi cận thị trên mạng xã hội. Phẫu thuật khúc xạ chỉ giải quyết độ cận ở phần trước nhãn cầu mà không làm thay đổi trục nhãn cầu dài của người cận thị, do đó nguy cơ tổn thương võng mạc như thoái hóa hay bong rách võng mạc vẫn còn tồn tại. Người bệnh cần tái khám định kỳ, tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc tra mắt sau phẫu thuật và duy trì khoảng cách làm việc thị giác khoa học để bảo vệ mắt lâu dài.
Tóm tắt
Sự tiến bộ vượt bậc của chuyên khoa nhãn khoa mang đến nhiều giải pháp an toàn giúp giải phóng tầm nhìn khỏi kính gọng truyền thống. Không có phương pháp nào là hoàn hảo tuyệt đối cho tất cả mọi người. Lựa chọn can thiệp tối ưu phụ thuộc vào cấu trúc giác mạc, độ khúc xạ, nghề nghiệp và tình trạng sức khỏe nhãn cầu. Người mắc tật khúc xạ nên đến các bệnh viện mắt uy tín để khám chuyên sâu và nhận tư vấn chi tiết từ bác sĩ chuyên khoa trước khi đưa ra quyết định.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Phẫu thuật cận thị xong có nguy cơ bị tái cận trở lại không?
Tái cận có thể xảy ra nếu can thiệp khi độ khúc xạ chưa thực sự ổn định, mắt tiếp tục dài trục nhãn cầu do yếu tố cơ địa, hoặc do thói quen nhìn gần quá nhiều sau mổ. Khám sàng lọc chuẩn xác và giữ gìn vệ sinh thị giác sẽ giảm thiểu nguy cơ này.
Người bao nhiêu tuổi thì đủ điều kiện phẫu thuật chữa cận thị?
Độ tuổi tối thiểu được khuyến cáo cho các phẫu thuật khúc xạ là từ mười tám tuổi trở lên. Ở giai đoạn này, cấu trúc nhãn cầu và độ cận của mắt thường đã phát triển ổn định, giúp hạn chế tối đa nguy cơ sai lệch khúc xạ sau can thiệp.
Giác mạc mỏng có thực hiện phẫu thuật chữa cận thị được không?
Người có giác mạc quá mỏng thường không an toàn khi thực hiện các phẫu thuật bào mòn mô như LASIK. Tuy nhiên, bác sĩ nhãn khoa có thể đánh giá và chỉ định phẫu thuật đặt thấu kính nội nhãn Phakic ICL để điều chỉnh thị lực mà không can thiệp độ dày giác mạc.
Phương pháp chỉnh hình giác mạc bằng kính Ortho-K có hết cận vĩnh viễn không?
Kính Ortho-K chỉ làm phẳng bề mặt biểu mô giác mạc tạm thời để duy trì thị lực rõ trong ngày và không thể chữa khỏi cận thị vĩnh viễn. Nếu ngừng sử dụng kính, giác mạc sẽ đàn hồi trở về hình dạng cũ và mắt sẽ xuất hiện lại độ cận ban đầu.
Sau phẫu thuật khúc xạ bao lâu thì mắt hồi phục và sinh hoạt bình thường?
Thời gian hồi phục tùy thuộc vào kỹ thuật can thiệp. Với các phương pháp như SMILE hay Femto-LASIK, thị lực thường cải thiện rõ rệt sau một đến hai ngày. Bệnh nhân có thể làm việc văn phòng nhẹ nhàng nhưng cần kiêng nước và tránh bụi bẩn trong vài tuần đầu.
