Châm cứu chữa thoát vị đĩa đệm được không và những lưu ý cần biết

Châm cứu chữa thoát vị đĩa đệm là gì?

Thoát vị đĩa đệm xảy ra khi nhân nhầy bên trong đĩa đệm thoát ra ngoài qua vết rách ở bao xơ, gây chèn ép lên tủy sống hoặc các rễ thần kinh lân cận. Tình trạng này dẫn đến những cơn đau nhức dữ dội, tê bì, yếu cơ dọc theo đường đi của dây thần kinh, phổ biến nhất là thần kinh tọa ở vùng thắt lưng và dây thần kinh cánh tay ở vùng cổ.

Trong phác đồ điều trị bảo tồn, y học hiện đại kết hợp nhiều biện pháp như dùng thuốc giảm đau kháng viêm, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng và châm cứu. Châm cứu sử dụng những kim mảnh vô khuẩn tác động vào các huyệt đạo tương ứng, giúp kích thích giải phóng chất giảm đau nội sinh, tăng cường tuần hoàn máu cục bộ và giải phóng sự co thắt của các khối cơ cạnh cột sống. Người bệnh cần hiểu rõ châm cứu là liệu pháp hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng chứ không thể đảo ngược hoàn toàn tổn thương giải phẫu của bao xơ.

Khả năng hỗ trợ giảm đau và cải thiện vận động của châm cứu

Châm cứu tác động lên hệ thần kinh thông qua việc kích thích các huyệt đạo chuyên biệt dọc theo đường kinh lạc và các rễ thần kinh chi phối. Quá trình kích thích này thúc đẩy cơ thể giải phóng endorphin, một dạng chất giảm đau tự nhiên của não bộ, giúp làm dịu cảm giác đau buốt và nhức mỏi một cách an toàn.

Bên cạnh tác dụng giảm đau, kích thích từ kim châm còn giúp tăng cường lưu thông máu tại chỗ, đưa oxy và dưỡng chất đến nuôi dưỡng các mô mềm bị viêm quanh rễ thần kinh. Nhờ đó, hiện tượng phù nề và chèn ép thần kinh dần thuyên giảm. Tình trạng co cứng các nhóm cơ cạnh cột sống cũng được giải tỏa, giúp người bệnh giảm cảm giác căng cứng lưng, cải thiện biên độ vận động và dễ dàng thực hiện các sinh hoạt thường ngày hơn.

Châm cứu có thể chữa khỏi hoàn toàn thoát vị đĩa đệm không

Một hiểu lầm rất phổ biến là châm cứu có thể đẩy khối thoát vị tụt trở lại vị trí giải phẫu ban đầu hoặc vá lành hoàn toàn bao xơ đĩa đệm đã rách. Về mặt bệnh học, khi nhân nhầy đã thoát vị ra ngoài và bao xơ bị thoái hóa xơ hóa, kim châm cứu không có tác động cơ học trực tiếp để thay đổi cấu trúc vật lý của đĩa đệm.

Do đó, châm cứu không được xem là biện pháp chữa khỏi tận gốc nguyên nhân thực thể của bệnh. Mục tiêu chính của châm cứu là kiểm soát triệu chứng, giảm đau, chống viêm và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh trong giai đoạn điều trị bảo tồn. Đối với các trường hợp bệnh nhẹ đến trung bình, khi triệu chứng đau được kiểm soát tốt, người bệnh kết hợp tập luyện đúng cách thì đĩa đệm có thể thích nghi, khối thoát vị teo nhỏ dần theo cơ chế tự nhiên của cơ thể mà không cần phẫu thuật.

Đối tượng thích hợp và trường hợp không nên áp dụng châm cứu

Châm cứu phù hợp nhất với những người bệnh thoát vị đĩa đệm ở giai đoạn nhẹ hoặc vừa, có biểu hiện đau lưng, đau mỏi cổ vai gáy, tê bì nhẹ và chưa có biến chứng thần kinh nặng nề. Đây cũng là giải pháp hỗ trợ tốt cho những bệnh nhân cần giảm bớt sự phụ thuộc vào thuốc giảm đau kháng viêm do có bệnh nền về dạ dày, gan hoặc thận.

Ngược lại, châm cứu tuyệt đối không thể thay thế can thiệp y tế khẩn cấp trong các trường hợp xuất hiện hội chứng chùm đuôi ngựa, với các dấu hiệu nguy hiểm như bí tiểu, đại tiểu tiện không tự chủ, tê bì mất cảm giác hoàn toàn vùng hội âm hoặc yếu liệt chi tiến triển nhanh. Ngoài ra, những người mắc chứng rối loạn đông máu, đang dùng thuốc chống đông máu liều cao, người có nhiễm trùng da tại vị trí chọc kim hoặc phụ nữ mang thai cần hết sức thận trọng và phải có chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Những lưu ý an toàn trước và trong quá trình điều trị châm cứu

Để quá trình châm cứu đạt hiệu quả và an toàn tối đa, người bệnh cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa y học cổ truyền uy tín, nơi có bác sĩ hoặc kỹ thuật viên được cấp chứng chỉ hành nghề hợp pháp. Việc châm cứu tại các cơ sở không đảm bảo điều kiện vô khuẩn có thể dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng tại chỗ, áp xe phần mềm hoặc tổn thương rễ thần kinh sâu.

Trước khi tiến hành châm cứu, người bệnh không nên ăn quá no nhưng cũng không được để bụng quá đói, tránh uống rượu bia và cần giữ tinh thần thư giãn. Trong lúc châm kim, nếu cảm thấy chóng mặt, vã mồ hôi, hoa mắt hoặc tim đập nhanh, người bệnh phải báo ngay cho bác sĩ để được xử trí kịp thời. Sau buổi châm cứu, cần nghỉ ngơi tại chỗ ít nhất 15 đến 30 phút, giữ ấm cơ thể, tránh tắm nước lạnh ngay và không thực hiện các động tác xoay vặn cột sống đột ngột.

Lưu ý an toàn

Châm cứu là phương pháp hỗ trợ điều trị cần được chỉ định và thực hiện bởi bác sĩ hoặc nhân viên y tế có chuyên môn. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua kim châm cứu tại nhà hoặc để người không có chuyên môn thực hiện vì có nguy cơ đâm trúng mạch máu, dây thần kinh hoặc gây nhiễm trùng sâu. Nếu xuất hiện các triệu chứng tê liệt chi tiến triển hoặc rối loạn đại tiểu tiện, người bệnh phải đến ngay bệnh viện để được can thiệp kịp thời.

Tóm tắt

Châm cứu là phương pháp y học cổ truyền an toàn, hữu ích trong việc hỗ trợ giảm đau và thư giãn cơ bắp cho người mắc thoát vị đĩa đệm. Tuy không thể phục hồi hoàn toàn đĩa đệm bị tổn thương thực thể, việc phối hợp châm cứu cùng các biện pháp y học hiện đại và lối sống lành mạnh sẽ giúp người bệnh kiểm soát cơn đau bền vững. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để có phác đồ điều trị phù hợp nhất.