Bị đứt chỉ khâu tầng sinh môn có sao không và cách xử trí

Đứt chỉ khâu tầng sinh môn là gì?

Tầng sinh môn là phần mô liên kết, cơ và da nằm giữa hậu môn và âm hộ, đóng vai trò nâng đỡ các cơ quan vùng chậu như tử cung, bàng quang và trực tràng. Khi sinh qua đường âm đạo, bác sĩ hoặc nữ hộ sinh có thể thực hiện thủ thuật cắt tầng sinh môn để mở rộng lối thoát cho em bé, hạn chế nguy cơ rách tầng sinh môn phức tạp. Sau đó, vết cắt được đóng lại bằng chỉ tự tiêu thành nhiều lớp, từ lớp cơ sâu, mô liên kết dưới da cho đến bề mặt da.

Hiện tượng đứt chỉ hoặc bục chỉ khâu xảy ra khi một hoặc nhiều mối chỉ bị tuột, đứt gãy trước thời điểm mô tổn thương tự gắn kết hoàn toàn. Chỉ khâu tầng sinh môn hiện nay hầu hết là chỉ tự tiêu, có khả năng tự thoái hóa sau một khoảng thời gian nhất định. Tuy nhiên, nếu sợi chỉ rơi ra quá sớm do áp lực cơ học hoặc nhiễm khuẩn, mép vết khâu có thể bị hở, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và làm chậm quá trình lành sẹo tự nhiên của cơ thể.

Bị đứt chỉ khâu tầng sinh môn có nguy hiểm không

Mức độ ảnh hưởng khi đứt chỉ khâu tầng sinh môn phụ thuộc vào vị trí mối chỉ và mức độ liền mép của vết cắt. Trong trường hợp vết rạch đã khép miệng sau 5 đến 7 ngày, việc một mối chỉ bề mặt tự đứt hoặc tiêu sớm thường không gây nguy hiểm và tổn thương vẫn có thể tiếp tục liền sẹo dạng biểu mô hóa tự nhiên.

Ngược lại, nếu hiện tượng đứt chỉ xảy ra rất sớm trong vòng 1 đến 3 ngày đầu sau sinh, hoặc đứt trúng các mối khâu giữ lớp cơ sâu, mép cắt có thể bị toác rộng hoàn toàn. Vết thương hở ở khu vực ẩm ướt gần hậu môn làm tăng đáng kể nguy cơ nhiễm trùng, chảy máu kéo dài và tụ máu mô mềm. Nếu không được kiểm tra và chăm sóc y tế đúng cách, tổn thương hở có thể để lại sẹo xấu, gây xơ cứng đau rát khi quan hệ tình dục về sau hoặc làm suy yếu chức năng sàn chậu dẫn đến tiểu không tự chủ.

Nguyên nhân khiến mối chỉ khâu tầng sinh môn dễ bị đứt

Vết thương tầng sinh môn nằm ở vị trí đặc thù, thường xuyên chịu lực căng từ các hoạt động sinh hoạt cơ bản của sản phụ. Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây đứt chỉ là cử động mạnh hoặc tư thế vận động không phù hợp, chẳng hạn như ngồi xổm, bước sải chân quá rộng, leo cầu thang dốc hoặc đứng lên ngồi xuống đột ngột.

Tình trạng táo bón sau sinh cũng là yếu tố nguy cơ hàng đầu. Khi sản phụ phải rặn mạnh để đại tiện, áp lực ổ bụng và vùng đáy chậu gia tăng đột ngột có thể làm căng đứt các mũi khâu chưa kịp liền chắc. Ngoài ra, việc vệ sinh vùng kín chưa đúng cách làm vết thương bị ẩm ướt kéo dài, viêm nhiễm sưng tấy khiến mô thịt bị mủn và dễ bục mối chỉ. Đôi khi, phản ứng đào thải sinh học của cơ thể đối với vật liệu chỉ hoặc kỹ thuật buộc chỉ quá chặt cũng khiến mô bị thiếu máu nuôi dưỡng cục bộ dẫn đến rách chỉ sớm.

Dấu hiệu nhận biết vết khâu tầng sinh môn bị đứt chỉ hoặc viêm nhiễm

Sản phụ có thể tự nhận biết bất thường thông qua việc quan sát và cảm nhận sự thay đổi tại vùng vết khâu mỗi ngày. Dấu hiệu trực tiếp nhất là nhìn thấy đầu sợi chỉ rơi ra ngoài băng vệ sinh quá sớm kèm theo cảm giác vết thương không còn khép kín, mép da hở rộng hoặc có khoảng trống rõ rệt khi dùng gương quan sát.

Bên cạnh tình trạng hở mép cơ học, các triệu chứng viêm nhiễm tại chỗ cần được đặc biệt lưu ý bao gồm cảm giác đau rát dữ dội gia tăng dần thay vì thuyên giảm theo thời gian, vùng da xung quanh vết khâu tấy đỏ, sưng nề bóng mọng. Vết thương có thể tiết dịch màu vàng đục, chảy mủ có mùi hôi tanh khó chịu hoặc rỉ máu tươi liên tục. Trong các trường hợp nhiễm khuẩn lan rộng, sản phụ có thể xuất hiện biểu hiện toàn thân như sốt cao, ớn lạnh và mệt mỏi li bì.

Cách xử trí đúng khi phát hiện đứt chỉ khâu tầng sinh môn

Khi nghi ngờ hoặc nhìn thấy chỉ khâu tầng sinh môn bị đứt, điều đầu tiên sản phụ cần làm là giữ bình tĩnh và tuyệt đối không dùng tay hay nhíp để kéo giật sợi chỉ còn dính lại. Việc tự ý can thiệp cơ học có thể làm tổn thương thêm các mô hạt đang hình thành và đưa vi khuẩn từ bên ngoài vào sâu trong vết mổ.

Sản phụ nên liên hệ và đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa phụ sản để được bác sĩ kiểm tra trực tiếp. Tùy thuộc vào việc vết rách đã nhiễm trùng hay chưa và mức độ toác của mép da, bác sĩ sẽ quyết định phương án phù hợp. Nếu vết thương sạch và chỉ hở nhẹ lớp nông, phương pháp làm sạch khử khuẩn tại chỗ và để vết thương tự liền thì hai thường được ưu tiên. Nếu vết thương hở sâu hoặc có ổ mủ, việc làm sạch tổ chức hoại tử, điều trị kháng sinh phù hợp và cân nhắc khâu lại sau khi hết viêm sẽ được chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa.

Biện pháp chăm sóc hỗ trợ vết khâu tầng sinh môn mau lành

Chăm sóc vết thương đúng phương pháp đóng vai trò quyết định giúp mô tầng sinh môn phục hồi vững chắc và hạn chế nguy cơ bục chỉ. Sau mỗi lần đi vệ sinh, sản phụ nên dùng nước ấm sạch hoặc dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ được nhân viên y tế hướng dẫn để rửa nhẹ nhàng từ trước ra sau, tránh thụt rửa sâu và thấm khô bằng khăn xô sạch hoặc khăn giấy mềm dùng một lần.

Cần thay băng vệ sinh đều đặn mỗi 3 đến 4 giờ để giữ cho khu vực đáy chậu luôn khô ráo và thông thoáng. Về chế độ dinh dưỡng, sản phụ nên uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh, trái cây giàu chất xơ và bổ sung đủ chất đạm để thúc đẩy tái tạo tế bào, đồng thời phòng ngừa táo bón hiệu quả. Trong sinh hoạt hằng ngày, nên chọn trang phục rộng rãi bằng vải cotton mềm, nằm nghiêng khi nghỉ ngơi để giảm áp lực dồn lên tầng sinh môn và tránh vận động mạnh trong ít nhất 4 đến 6 tuần đầu.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục y khoa thường thức và không thể thay thế cho việc chẩn đoán, đánh giá trực tiếp từ bác sĩ sản phụ khoa. Sản phụ tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau hoặc bôi đắp bất kỳ loại lá cây, kem mỡ không rõ nguồn gốc lên vết khâu bị đứt chỉ vì nguy cơ gây hoại tử mô và nhiễm trùng huyết. Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt, đau dữ dội, vết rạch chảy mủ hôi hoặc máu chảy ướt đẫm băng vệ sinh trong vòng một giờ, cần đến ngay bệnh viện để được cấp cứu kịp thời.

Tóm tắt

Đứt chỉ khâu tầng sinh môn có thể xử lý an toàn nếu được phát hiện sớm và can thiệp y tế đúng thời điểm. Giữ vệ sinh sạch sẽ, vận động nhẹ nhàng và tuân thủ hướng dẫn theo dõi của nhân viên y tế là chìa khóa giúp sản phụ nhanh chóng hồi phục thể chất và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.