7 cách phòng ngừa cảm cúm mùa xuân

Phòng ngừa cảm cúm mùa xuân là gì?

Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do các chủng virus cúm gây ra, phổ biến nhất là virus cúm A và virus cúm B. Bệnh có khả năng lây lan nhanh chóng qua các giọt bắn đường hô hấp khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, cũng như qua việc tiếp xúc với các bề mặt có dính dịch tiết chứa virus.

Vào mùa xuân, thời tiết ẩm ướt kéo dài kết hợp với sự thay đổi nhiệt độ đột ngột làm suy giảm khả năng phòng vệ tự nhiên của niêm mạc mũi họng. Mặc dù nhiều trường hợp cảm cúm có thể tự hồi phục sau vài ngày nghỉ ngơi, bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm phế quản, viêm phổi hoặc làm bùng phát các bệnh lý mạn tính có sẵn. Do đó, việc xây dựng thói quen phòng bệnh chủ động đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe mùa lễ hội.

Tiêm vắc xin phòng cúm mùa nhắc lại hàng năm

Tiêm phòng vắc xin cúm là biện pháp y tế dự phòng mang lại hiệu quả cao trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nguy hiểm. Do virus cúm biến đổi cấu trúc kháng nguyên liên tục qua từng năm, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân nên tiêm nhắc lại vắc xin cúm hàng năm, đặc biệt trước các đợt cao điểm thời tiết chuyển mùa. Vắc xin kích thích hệ thống miễn dịch sản sinh kháng thể đặc hiệu, giúp nhận diện và tiêu diệt mầm bệnh kịp thời khi tiếp xúc. Nhóm đối tượng ưu tiên tiêm chủng bao gồm trẻ nhỏ từ sáu tháng tuổi trở lên, người cao tuổi, phụ nữ chuẩn bị mang thai và những người có bệnh lý mạn tính nền như hen phế quản hoặc đái tháo đường.

Rửa tay thường xuyên với xà phòng và nước sạch

Bàn tay là con đường trung gian phổ biến đưa virus từ bề mặt tiếp xúc vào niêm mạc mắt, mũi và miệng. Virus cúm có thể tồn tại nhiều giờ trên các vật dụng công cộng như tay nắm cửa, lan can cầu thang, nút bấm thang máy hoặc đồ chơi trẻ em. Rửa tay đúng kỹ thuật với xà phòng và vòi nước sạch tối thiểu hai mươi giây sau khi từ nơi đông người về, sau khi ho, hắt hơi và trước khi ăn uống giúp loại bỏ phần lớn mầm bệnh. Khi ở ngoài trời hoặc những nơi không có sẵn nước sạch, dung dịch cồn sát khuẩn tay nồng độ từ sáu mươi phần trăm trở lên là giải pháp thay thế thuận tiện. Cần tạo thói quen hạn chế chạm tay lên vùng mặt.

Giữ ấm đường hô hấp và đeo khẩu trang nơi đông người

Mùa xuân thường xuất hiện những đợt không khí lạnh ẩm xen kẽ mưa phùn, khiến nhiệt độ môi trường thay đổi đột ngột. Nhiệt độ thấp làm giảm lưu lượng máu đến niêm mạc mũi họng và làm suy giảm hoạt động của lớp lông chuyển bảo vệ đường thở. Mỗi người cần chú ý mặc trang phục giữ ấm thích hợp, ưu tiên che chắn kín vùng cổ, ngực, bàn chân và đầu khi di chuyển ngoài trời sáng sớm hoặc đêm muộn. Khi tham gia các lễ hội mùa xuân hoặc đến địa điểm công cộng đông đúc, việc đeo khẩu trang y tế đúng cách giúp ngăn cản trực tiếp giọt bắn hô hấp lơ lửng trong không khí, đồng thời giữ ấm luồng khí thở vào mũi.

Giữ không gian sống khô ráo và thông thoáng

Hiện tượng nồm ẩm đặc trưng của mùa xuân khiến sàn nhà, tường và các đồ dùng dễ ẩm ướt, tạo môi trường thuận lợi cho nấm mốc và vi sinh vật gây hại tồn tại. Việc đóng kín cửa lâu ngày trong điều kiện độ ẩm cao dễ làm không khí trong nhà bị tù đọng. Gia đình nên sử dụng máy hút ẩm hoặc bật điều hòa ở chế độ khô để duy trì độ ẩm lý tưởng trong khoảng từ bốn mươi đến sáu mươi phần trăm. Vào những ngày thời tiết tạnh ráo, hãy mở cửa sổ đón gió và ánh nắng tự nhiên để lưu thông không khí. Định kỳ lau chùi các bề mặt tiếp xúc thường xuyên bằng dung dịch vệ sinh gia dụng để giữ môi trường sống luôn khô thoáng.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng giàu vi chất

Hệ thống miễn dịch đòi hỏi nguồn năng lượng và dưỡng chất đầy đủ để sản sinh các tế bào bạch cầu chống lại tác nhân gây bệnh. Chế độ ăn uống đa dạng, cân bằng bốn nhóm dưỡng chất thiết yếu giúp củng cố thể trạng trong mùa giao mùa. Cần đảm bảo đủ chất đạm từ thịt nạc, cá, trứng, sữa và các loại đậu nhằm duy trì nồng độ kháng thể ổn định. Bổ sung nhiều rau củ tươi và trái cây giàu vitamin C, vitamin A, kẽm như cam, bưởi, ổi, cà rốt và súp lơ xanh để tăng cường khả năng chống oxy hóa. Thêm các loại gia vị tự nhiên như gừng, tỏi, hành vào món ăn ấm nóng cũng hỗ trợ làm ấm cơ thể và bảo vệ niêm mạc họng rất tốt.

Uống đủ nước ấm và vệ sinh mũi họng hàng ngày

Cung cấp đủ nước giúp niêm mạc đường hô hấp duy trì độ ẩm tự nhiên, từ đó phát huy tối đa chức năng của lớp chất nhầy bảo vệ trong việc giữ lại và đào thải các tác nhân lạ. Uống thiếu nước làm màng nhầy khô rát, nứt nẻ và dễ bị virus tấn công hơn. Mọi người nên duy trì thói quen uống từng ngụm nước ấm rải rác trong ngày, tránh để cơ thể khát nước hoặc dùng nhiều đồ uống lạnh. Bên cạnh đó, việc súc họng bằng dung dịch nước muối sinh lý không phẩy chín phần trăm vào buổi sáng và tối giúp làm sạch vi khuẩn khoang miệng. Rửa mũi nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý sau khi đi ngoài đường về cũng giúp đường thở thông thoáng hơn.

Duy trì giấc ngủ đầy đủ và vận động thể lực điều độ

Chất lượng giấc ngủ có mối liên hệ mật thiết với chức năng của hệ miễn dịch, do các cytokine bảo vệ cơ thể được giải phóng chủ yếu trong các chu kỳ ngủ sâu. Thiếu ngủ kéo dài làm suy giảm hoạt động của các tế bào miễn dịch tự nhiên, khiến cơ thể dễ bị nhiễm khuẩn đường hô hấp hơn. Người trưởng thành nên duy trì thời gian ngủ từ bảy đến tám tiếng mỗi đêm và giữ giờ giấc sinh hoạt đều đặn. Cùng với đó, việc vận động thể lực điều độ khoảng ba mươi phút mỗi ngày qua các bài tập vừa sức như đi bộ nhanh, đạp xe tại chỗ hoặc tập yoga giúp kích thích tuần hoàn máu, hỗ trợ hệ hô hấp hoạt động dẻo dai và khỏe mạnh hơn.

Lưu ý an toàn

Các giải pháp dự phòng trên mang tính chất hỗ trợ nâng cao thể trạng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, không có tác dụng thay thế phác đồ điều trị của thầy thuốc. Bệnh cảm cúm do virus gây ra nên thuốc kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng điều trị; người dân tuyệt đối không tự ý tìm mua kháng sinh hoặc thuốc kháng virus để tự uống tại nhà. Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như sốt cao liên tục không hạ, khó thở, thở rít, đau tức ngực hoặc lơ mơ mệt lả, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Phòng ngừa cảm cúm mùa xuân đòi hỏi sự kết hợp đồng bộ giữa tiêm chủng vắc xin định kỳ, vệ sinh cá nhân cẩn thận và lối sống khoa học. Chủ động bảo vệ sức khỏe đường hô hấp ngay từ đầu mùa giúp mỗi cá nhân duy trì thể trạng dẻo dai, an tâm tận hưởng trọn vẹn không khí đầu năm và hạn chế tối đa các nguy cơ biến chứng.