Cách nấu nước xông hỗ trợ giảm triệu chứng Covid-19 tại nhà
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Xông lá thảo dược là biện pháp chăm sóc sức khỏe dân gian quen thuộc, được nhiều người áp dụng nhằm giảm bớt các biểu hiện khó chịu ở đường hô hấp trên. Đối với người nhiễm virus SARS-CoV-2 thể nhẹ đang tự theo dõi tại nhà, hơi nước nóng mang theo tinh dầu tự nhiên giúp làm loãng dịch nhầy, sát trùng niêm mạc mũi họng và đem lại cảm giác dễ chịu.
Tuy nhiên, phương pháp này chỉ đóng vai trò hỗ trợ cải thiện triệu chứng tức thời như nghẹt mũi, nặng đầu hoặc mệt mỏi, hoàn toàn không có khả năng tiêu diệt virus hay điều trị triệt để bệnh Covid-19. Người bệnh cần thực hiện đúng kỹ thuật và tuân thủ các nguyên tắc an toàn y tế để tránh nguy cơ bỏng nhiệt hoặc mất nước.
Nước xông Covid-19 là gì?
Nước xông thảo dược kết hợp nhiệt độ của hơi nước và các hoạt chất dễ bay hơi trong lá cây để tác động lên hệ hô hấp và bề mặt da. Khi xông, hơi ấm mang tinh dầu thẩm thấu qua đường mũi họng, hỗ trợ sát khuẩn nhẹ, làm dịu niêm mạc đang bị sưng viêm và kích thích lưu thông máu dưới da. Biện pháp này mang lại tác dụng giãn mạch, tiết mồ hôi giải cảm và làm bớt áp lực vùng xoang mặt.
Dù đem lại hiệu quả thư giãn và giảm triệu chứng tạm thời, xông lá không thể thay thế cho các biện pháp theo dõi y tế, liệu pháp điều trị triệu chứng do bác sĩ chỉ định hay vắc xin phòng bệnh. Việc nắm vững cách nấu và sử dụng nước xông phù hợp sẽ giúp người bệnh hỗ trợ sức khỏe an toàn trong giai đoạn cách ly tại nhà.
Dược liệu tự nhiên thường dùng nấu nước xông
Các loại thảo dược chứa nhiều tinh dầu thơm và đặc tính kháng khuẩn nhẹ rất thích hợp để nấu nước xông. Những nguyên liệu quen thuộc gồm sả, gừng, củ nghệ, lá bưởi, lá chanh, tía tồ, kinh giới, bạc hà, húng chanh và lá khuynh diệp. Mỗi nhóm dược liệu đóng góp những vai trò riêng biệt đối với hệ hô hấp và cơ thể. Sả và gừng chứa tinh dầu giúp làm ấm đường hô hấp, sát trùng vùng họng và giảm cảm giác ớn lạnh. Trong khi đó, các loại lá có tinh dầu dễ bay hơi như bạc hà, kinh giới, tía tồ và khuynh diệp hỗ trợ làm thông mũi, giảm nghẹt và kích thích tuyến mồ hôi hoạt động. Người bệnh có thể phối hợp từ ba đến bốn loại lá có sẵn trong vườn nhà hoặc chợ dân sinh, rửa thật sạch bụi bẩn và chất bẩn trước khi cho vào nồi đun.
Các bước nấu và thực hiện xông lá an toàn
Quy trình nấu nước xông cần đảm bảo vệ sinh và giữ được lượng tinh dầu cần thiết. Thảo dược sau khi rửa sạch được cho vào nồi, đổ ngập nước rồi đậy kín nắp đun sôi trong khoảng năm đến mười phút. Tránh đun quá lâu vì nhiệt độ cao có thể làm thất thoát tinh dầu dễ bay hơi. Khi đun xong, đặt nồi nước xông ở vị trí vững chắc trên mặt phẳng, cách xa tầm tay trẻ em. Người bệnh ngồi thoải mái, trùm chăn mỏng hoặc khăn lớn phủ kín phần thân trên cùng nồi nước. Mở nắp nồi từ từ để hơi ấm thoát ra dần dần, hít thở sâu bằng mũi và thở ra bằng miệng trong vòng mười đến mười lăm phút. Kết thúc buổi xông, dùng khăn khô lau sạch mồ hôi, mặc quần áo kín gió và nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát.
Tác dụng hỗ trợ của việc xông lá đối với hô hấp
Sử dụng nước xông đúng cách mang lại một số lợi ích thiết thực cho đường hô hấp của người mắc Covid-19 thể nhẹ. Hơi nước ấm giữ ẩm cho niêm mạc mũi họng bị khô rát, hỗ trợ làm lỏng các chất nhầy ứ đọng trong xoang mũi và phế quản, từ đó giúp việc ho tống đờm ra ngoài trở nên dễ dàng hơn. Bên cạnh đó, các hoạt chất tự nhiên từ tinh dầu thảo dược giúp sát trùng nhẹ đường hô hấp trên, xoa dịu tình trạng sưng nề niêm mạc và giảm cảm giác đau nặng đầu. Quá trình thoát mồ hôi nhẹ trong khi xông cũng góp phần giúp cơ thể thư giãn, giảm căng thẳng thần kinh và cải thiện chất lượng giấc ngủ cho người bệnh.
Đối tượng cần tránh hoặc thận trọng khi xông lá
Mặc dù xông lá là phương pháp lành tính nhưng không phải ai cũng phù hợp để áp dụng. Trẻ nhỏ dưới năm tuổi có niêm mạc hô hấp mỏng và da nhạy cảm tuyệt đối không nên xông trùm chăn vì nguy cơ bỏng nhiệt và ngạt thở cao. Phụ nữ mang thai, người cao tuổi có sức khỏe yếu, người mắc bệnh lý tim mạch, cao huyết áp, hen suyễn nặng hoặc các bệnh hô hấp mãn tính cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi xông. Những người đang sốt quá cao, cơ thể kiệt sức, tiêu chảy mất nước hoặc có tổn thương ngoài da diện rộng cũng không được xông hơi. Nếu xuất hiện dấu hiệu chóng mặt, khó thở hoặc mệt mỏi trong lúc xông, cần ngừng ngay lập tức.
Lưu ý an toàn
Người bệnh không nên xông quá nhiều lần trong ngày, tần suất hợp lý nhất là một lần mỗi ngày hoặc hai ngày một lần khi triệu chứng nghẹt mũi nhiều. Việc xông quá lâu hoặc tần suất dày đặc dễ gây mất nước, khô da và mệt mỏi thêm. Sau khi xông tuyệt đối không tắm ngay bằng nước lạnh để tránh bị nhiễm lạnh đột ngột. Cần uống một ly nước ấm hoặc nước điện giải để bù lại lượng chất lỏng đã mất qua mồ hôi. Luôn kiểm tra nhiệt độ hơi nước trước khi đưa mặt vào gần để phòng tránh nguy cơ bỏng rát.
Tóm tắt
Xông nước lá thảo dược là biện pháp hỗ trợ an toàn và hiệu quả giúp người nhiễm Covid-19 thể nhẹ cảm thấy dễ chịu hơn. Việc áp dụng đúng phương pháp kết hợp với chế độ dinh dưỡng đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý và tuân thủ các hướng dẫn y tế sẽ giúp cơ thể nhanh chóng phục hồi. Khi thấy các biểu hiện bất thường hoặc bệnh chuyển biến nặng, người bệnh cần liên hệ ngay với cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Một ngày nên xông nước lá mấy lần khi bị Covid-19?
Người bệnh chỉ nên xông từ một lần mỗi ngày hoặc cách ngày một lần trong giai đoạn có triệu chứng nghẹt mũi. Mỗi lần xông kéo dài khoảng 10 đến 15 phút. Xông quá nhiều lần có thể gây mất nước, làm khô niêm mạc và khiến cơ thể mệt mỏi thêm.
Có nên dùng tinh dầu thay thế cho lá tươi để xông không?
Có thể dùng các loại tinh dầu nguyên chất như tràm, sả, khuynh diệp để thay thế lá tươi khi nấu nước xông. Chỉ cần nhỏ 3 đến 5 giọt tinh dầu vào tô nước nóng. Không nhỏ quá nhiều vì nồng độ tinh dầu đặc có thể gây kích ứng niêm mạc mũi họng.
Nên xông toàn thân hay chỉ xông mũi họng?
Đối với người mắc Covid-19, việc xông riêng vùng mũi họng được khuyến khích hơn xông toàn thân. Xông mũi họng giúp tập trung làm thông đường hô hấp, hạn chế tình trạng mất nước và không làm cơ thể bị mất sức do đổ quá nhiều mồ hôi.
Trẻ em bị Covid-19 có được xông lá không?
Trẻ dưới 5 tuổi không nên xông lá trùm chăn do nguy cơ bỏng nhiệt và ngạt thở cao. Với trẻ lớn hơn, có thể nhỏ 1-2 giọt tinh dầu tràm vào tô nước ấm đặt trong phòng thoáng hoặc cho trẻ hít hơi ấm nhẹ dưới sự giám sát chặt chẽ của phụ huynh.
Mất vị giác hoặc khứu giác do Covid-19 xông lá có khỏi không?
Xông lá giúp làm sạch và thông thoáng đường hô hấp nhưng không trực tiếp khôi phục tổn thương thần kinh khứu giác hay vị giác. Tình trạng này thường sẽ tự phục hồi dần theo thời gian khi cơ thể loại bỏ được virus và niêm mạc hô hấp lành lại.
