Bong võng mạc có chữa được không và các cách điều trị hiện nay

Bong võng mạc có chữa được không là gì?

Bong võng mạc là hiện tượng lớp võng mạc thần kinh bị tách ra khỏi biểu mô sắc tố đáy mắt, làm gián đoạn nguồn cung cấp oxy và dưỡng chất thiết yếu cho các tế bào thị giác. Bệnh thường khởi phát từ một hoặc nhiều vết rách trên võng mạc, tạo điều kiện cho dịch lỏng trong buồng dịch kính len lỏi xuống bên dưới và đẩy võng mạc bong dần ra.

Bệnh lý này có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng gặp nhiều hơn ở những người cận thị mức độ trung bình đến nặng, người từng phẫu thuật đục thủy tinh thể, người có tiền sử chấn thương mắt hoặc người cao tuổi bị thoái hóa dịch kính. Bong võng mạc được xếp vào nhóm cấp cứu nhãn khoa, đòi hỏi sự can thiệp của bác sĩ chuyên khoa mắt để hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương thị lực vĩnh viễn.

Khả năng phục hồi thị lực khi điều trị bong võng mạc

Khả năng chữa khỏi và mức độ hồi phục thị lực sau bong võng mạc phụ thuộc phần lớn vào thời điểm can thiệp y khoa. Nếu người bệnh đến bệnh viện khi hoàng điểm chưa bị tách rời khỏi lớp biểu mô sắc tố, tỷ lệ bảo tồn được thị lực trung tâm là rất khả quan. Ngược lại, khi vùng hoàng điểm đã bị bong ra trong thời gian dài, các tế bào thị giác bị thiếu nuôi dưỡng nghiêm trọng khiến khả năng khôi phục thị lực nhìn rõ sau mổ bị suy giảm đáng kể.

Mục tiêu chính của các biện pháp điều trị hiện nay là đưa lớp võng mạc áp sát trở lại vào thành nhãn cầu và hàn gắn các vết rách. Đa số các trường hợp can thiệp đúng lúc đều có thể giữ lại được phần lớn trường nhìn và ngăn ngừa tình trạng mù lòa hoàn toàn. Do đó, người bệnh cần đi khám ngay khi xuất hiện các triệu chứng bất thường ở mắt thay vì chần chừ chờ đợi.

Các phương pháp điều trị bong võng mạc phổ biến

Tùy theo mức độ rách, diện tích bong và tình trạng dịch kính, bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ lựa chọn phương pháp can thiệp thích hợp. Đối với các vết rách võng mạc nhỏ mới xuất hiện và chưa gây bong diện rộng, kỹ thuật chiếu laser quang đông hoặc áp lạnh đông củng mạc thường được áp dụng nhằm tạo sẹo dính giữ chặt mép võng mạc.

Trong trường hợp võng mạc đã tách rời khỏi đáy mắt, phẫu thuật là chỉ định bắt buộc. Các kỹ thuật phẫu thuật phổ biến bao gồm bơm khí nội nhãn kết hợp laser để đẩy võng mạc vào vị trí cũ, phẫu thuật ấn độn đai củng mạc từ bên ngoài giúp giảm lực co kéo, hoặc phẫu thuật cắt dịch kính nhằm loại bỏ khối dịch kính thoái hóa và cố định võng mạc bằng khí nở hoặc dầu silicon chuyên dụng.

Những yếu tố tác động đến kết quả điều trị bong võng mạc

Kết quả phục hồi thị giác sau điều trị bong võng mạc chịu tác động của nhiều yếu tố khác nhau. Thời gian từ lúc xuất hiện dấu hiệu bong đến khi được phẫu thuật là biến số then chốt, bởi tế bào thần kinh thị giác chỉ có thể chịu đựng tình trạng thiếu dưỡng chất trong một khoảng thời gian nhất định.

Bên cạnh thời gian, vị trí của vết rách võng mạc, mức độ co kéo của dịch kính và sự hiện diện của các bệnh lý nền như cận thị nặng, đái tháo đường hay chấn thương mắt trước đó cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tiên lượng. Sự hợp tác của người bệnh trong việc duy trì tư thế đầu đúng theo chỉ dẫn sau phẫu thuật cũng đóng vai trò quyết định tới độ bám dính của võng mạc.

Chăm sóc và theo dõi sau phẫu thuật bong võng mạc

Giai đoạn chăm sóc hậu phẫu đòi hỏi người bệnh phải thực hiện nghiêm ngặt các hướng dẫn y khoa để võng mạc có thể liền sẹo vững chắc. Trong trường hợp được bơm khí hoặc dầu nội nhãn, bệnh nhân thường phải giữ tư thế nằm sấp hoặc nghiêng đầu theo hướng chỉ định nhiều giờ mỗi ngày trong suốt giai đoạn đầu.

Người bệnh cần nhỏ thuốc kháng sinh, kháng viêm đúng giờ và giữ vệ sinh mắt cẩn thận, tránh để nước hay bụi bẩn lọt vào vết mổ. Cần hạn chế tối đa việc vận động mạnh, không mang vác đồ nặng, tránh đi máy bay khi trong mắt còn bóng khí nở và tuân thủ lịch tái khám định kỳ để bác sĩ nhãn khoa đánh giá tiến trình hồi phục đáy mắt.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại cương và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y tế chuyên sâu. Khi mắt đột ngột xuất hiện các triệu chứng như nhiều đốm đen ruồi bay, ánh chớp sáng lóe lên hoặc một màng đen che khuất tầm nhìn, người bệnh phải đến ngay bệnh viện hoặc cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám cấp cứu. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại lá cây, bài thuốc dân gian hoặc thuốc nhỏ mắt không rõ nguồn gốc.

Tóm tắt

Bong võng mạc là tình trạng cấp cứu nhãn khoa cần can thiệp y tế càng sớm càng tốt để bảo tồn thị lực. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo và tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị, kiêng cữ sau phẫu thuật là yếu tố quyết định giúp mắt phục hồi chức năng nhìn hiệu quả nhất.