Vừa tiêm phòng cúm đã có thai có sao không và lời khuyên y tế

Vừa tiêm phòng cúm đã có thai là gì?

Bệnh cúm mùa là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp cấp tính do các chủng virus cúm gây ra, có khả năng lây lan nhanh qua giọt bắn trong không khí. Đối với phụ nữ mang thai, bệnh cúm không chỉ đơn thuần là cảm sốt thông thường mà có thể chuyển biến nặng, dẫn tới viêm phổi, thiếu oxy và gây nguy hiểm cho tính mạng của cả mẹ lẫn thai nhi. Do đó, tiêm vắc xin phòng cúm là biện pháp chủ động và hữu hiệu nhất để tạo lá chắn miễn dịch. Khác với các loại vắc xin sống giảm độc lực vốn yêu cầu khoảng cách trì hoãn mang thai từ một đến ba tháng, vắc xin phòng cúm mùa dạng tiêm thuộc nhóm vắc xin bất hoạt. Điều này đồng nghĩa với việc vắc xin không chứa virus còn sống, không thể gây bệnh và không có nguy cơ lây truyền sang thai nhi, do đó không đòi hỏi bất kỳ khoảng thời gian chờ đợi nào trước khi có thai.

Bản chất của vắc xin cúm mùa bất hoạt đối với thai kỳ

• Nguyên nhân cốt lõi giúp mũi tiêm phòng cúm an toàn với thai phụ nằm ở bản chất của loại chế phẩm sinh học này. Hầu hết các loại vắc xin phòng cúm mùa đang được lưu hành và sử dụng phổ biến hiện nay đều là vắc xin bất hoạt. Trong vắc xin bất hoạt, các hạt virus cúm đã bị vô hiệu hóa hoàn toàn, chỉ giữ lại kháng nguyên bề mặt nhằm kích thích hệ thống miễn dịch của cơ thể người mẹ tự sản sinh kháng thể đặc hiệu.
• Do virus trong vắc xin không còn khả năng nhân lên hay gây nhiễm trùng, chúng không thể đi qua nhau thai để tấn công thai nhi hay can thiệp vào các quá trình phân chia tế bào ban đầu. Vì vậy, việc thụ thai ngay sau khi tiêm hoặc tiêm trúng thời điểm phôi thai vừa làm tổ không làm tăng nguy cơ sảy thai, dị tật bẩm sinh hoặc các biến chứng thai sản bất lợi. Phụ nữ gặp tình huống này có thể yên tâm tiếp tục thai kỳ bình thường.

Lợi ích bảo vệ sức khỏe cho mẹ khi được tiêm vắc xin cúm

• Thay vì gây ra nguy cơ, việc tiêm vắc xin phòng cúm ngay trước hoặc trong giai đoạn đầu thai kỳ mang lại sự bảo vệ quan trọng cho sức khỏe của người mẹ. Khi mang thai, cơ thể phụ nữ trải qua nhiều thay đổi lớn về hệ thống nội tiết, chức năng tim phổi và cơ chế miễn dịch tự nhiên, khiến mẹ bầu dễ bị tổn thương hơn trước các tác nhân gây viêm đường hô hấp.
• Nếu không may mắc bệnh cúm mùa trong những tháng đầu, tình trạng sốt cao kéo dài, nhiễm độc tố virus và phản ứng viêm toàn thân có thể làm gia tăng nguy cơ biến chứng như viêm phế quản phổi, suy hô hấp hoặc ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai. Kháng thể bảo vệ được cơ thể tạo ra nhờ mũi tiêm sẽ ngăn chặn hiệu quả nguy cơ diễn tiến nặng của bệnh cúm, đồng thời duy trì nền tảng thể lực ổn định cho người mẹ trong suốt giai đoạn tam cá nguyệt đầu tiên.

Hiệu quả truyền kháng thể bảo vệ trẻ sơ sinh sau sinh

• Một giá trị y khoa to lớn khác của mũi tiêm cúm là khả năng truyền kháng thể thụ động từ cơ thể mẹ sang thai nhi qua hàng rào nhau thai. Lượng kháng thể kháng virus cúm này sẽ tích tụ và duy trì trong cơ thể em bé sau khi sinh, tạo lớp bảo vệ vững chắc trong suốt sáu tháng đầu đời.
• Đây là giai đoạn trẻ sơ sinh có hệ miễn dịch còn rất non nớt, trong khi các hướng dẫn y khoa hiện hành chưa chỉ định tiêm vắc xin cúm trực tiếp cho trẻ dưới sáu tháng tuổi. Do đó, việc người mẹ đã tiêm vắc xin cúm ngay trước lúc thụ thai hoặc trong thai kỳ chính là cách duy nhất giúp con có sẵn kháng thể phòng chống các đợt bùng phát cúm mùa trong nửa năm đầu đời, giảm thiểu nguy cơ trẻ phải nhập viện vì các đợt nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính.

Những việc cần thực hiện khi phát hiện có thai sau tiêm phòng cúm

• Ngay khi phát hiện có thai sau khi tiêm vắc xin cúm, điều người mẹ nên làm trước tiên là ghi lại chính xác ngày tiêm, tên thương mại của vắc xin và cơ sở y tế đã thực hiện tiêm chủng. Trong lần khám thai đầu tiên, hãy cung cấp đầy đủ thông tin này cho bác sĩ sản phụ khoa để được lưu vào sổ theo dõi sức khỏe thai kỳ.
• Người mẹ cần tuân thủ lịch khám định kỳ nhằm siêu âm xác định vị trí túi thai, nghe tim thai và thực hiện các xét nghiệm thường quy như công thức máu, nhóm máu và kiểm tra đường huyết. Nếu cơ thể xuất hiện các phản ứng nhẹ sau tiêm như hơi đau tại vết tiêm, mệt mỏi hoặc sốt nhẹ, mẹ bầu nên nghỉ ngơi, uống nhiều nước ấm và trao đổi trực tiếp với bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc hạ sốt nào để đảm bảo an toàn tối đa cho thai nhi.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo khoa học, không thay thế cho việc chẩn đoán và tư vấn y khoa trực tiếp từ nhân viên y tế. Phụ nữ mang thai không được tự ý mua thuốc điều trị cảm sốt, không tự dùng thuốc kháng virus khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao liên tục không hạ, khó thở, đau bụng dưới hoặc ra máu âm đạo, thai phụ cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Vừa tiêm phòng cúm đã có thai là tình huống an toàn và không gây hại cho sức khỏe của mẹ hay sự phát triển của thai nhi. Phụ nữ trong trường hợp này không nên lo lắng thái quá hay vội vã dùng thuốc can thiệp. Việc cần làm là giữ tinh thần thoải mái, lưu lại thông tin mũi tiêm và duy trì lịch khám thai định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ sản khoa.