Đừng để da chịu tổn thương mùa mưa: 5 bệnh ngoài da cần phòng tránh

Bệnh ngoài da mùa mưa là gì?

Vào mùa mưa, độ ẩm trong không khí thường xuyên duy trì ở mức cao, kèm theo tình trạng ngập úng cục bộ khiến nước mưa lẫn tạp chất dễ ứ đọng trên đường phố và khu dân cư. Khi da tiếp xúc lâu với nước bẩn hoặc phải làm việc trong tình trạng quần áo, giày tất ẩm ướt, hàng rào bảo vệ tự nhiên của biểu bì sẽ bị suy yếu rõ rệt. Lớp sừng ngậm nước quá mức trở nên mềm nhũn, mất đi liên kết chặt chẽ vốn có, tạo cơ hội thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh như nấm sợi, vi khuẩn và ký sinh trùng xâm nhập vào các lớp sâu hơn. Việc hiểu rõ cơ chế khởi phát và tính chất của từng bệnh lý ngoài da trong giai đoạn này giúp mỗi người chủ động giữ gìn vệ sinh thân thể, bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình một cách khoa học.

Nấm da và nấm kẽ chân do ngâm nước ẩm ướt

Nấm kẽ chân, hắc lào và lang ben là những bệnh da liễu phổ biến hàng đầu khi thời tiết chuyển sang mùa mưa. Độ ẩm không khí tăng cao cùng thói quen đi giày dép ẩm ướt tạo môi trường lý tưởng cho các chủng vi nấm sợi phát triển mạnh mẽ. Vùng da kẽ ngón chân, bẹn và nếp gấp cơ thể thường xuất hiện mảng đỏ, bờ viền rõ rệt, kèm theo mụn nước nhỏ li ti và cảm giác ngứa ngáy dữ dội, đặc biệt là khi ra mồ hôi.

Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, nấm da có thể lan rộng ra các vùng lân cận, gây nứt kẽ, trợt da và dẫn đến đau rát khi đi lại. Biện pháp then chốt để phòng tránh nấm da là giữ cho các kẽ ngón và nếp gấp luôn khô thoáng. Sau khi đi mưa hoặc tiếp xúc nước bẩn, bạn cần rửa sạch chân tay bằng nước sạch, lau khô hoàn toàn và tuyệt đối không mang giày, tất còn ẩm ướt.

Viêm da tiếp xúc kích ứng do nước mưa ô nhiễm

Nước mưa đô thị thường cuốn theo bụi bẩn, dầu mỡ, chất thải sinh hoạt và các hóa chất tồn đọng trên mặt đường. Khi da tiếp xúc trực tiếp với dòng nước này trong thời gian dài, hàng rào bảo vệ biểu bì dễ bị tổn thương, dẫn đến phản ứng viêm da tiếp xúc kích ứng. Người bệnh thường cảm thấy châm chích, nóng rát, sau đó da ửng đỏ, phù nề nhẹ và nổi nhiều mụn nước nông.

Tình trạng này rất dễ nhầm lẫn với các dạng dị ứng thông thường, khiến nhiều người tự ý bôi các loại lá cây hoặc thuốc chứa corticoid không rõ nguồn gốc, làm da bị kích ứng nghiêm trọng hơn. Để giảm thiểu rủi ro, người dân nên hạn chế tối đa việc lội nước ngập. Trong trường hợp bắt buộc phải di chuyển qua vùng nước bẩn, hãy trang bị ủng cao su hoặc đồ bảo hộ không thấm nước và nhanh chóng vệ sinh thân thể ngay sau đó.

Viêm nang lông và nhọt da do bít tắc lỗ chân lông

Độ ẩm cao kết hợp với bụi bẩn bám trên da làm bít tắc các lỗ chân lông, tạo điều kiện cho tụ cầu khuẩn và liên cầu khuẩn xâm nhập gây viêm nang lông hoặc nhọt da. Biểu hiện ban đầu là các sẩn đỏ nhỏ khu trú tại chân lông, có thể nhanh chóng tiến triển thành mụn mủ, sưng tấy và gây cảm giác đau tức khó chịu, thường gặp ở vùng lưng, ngực, mông và đùi.

Viêm nang lông nếu gãi cào nhiều có thể vỡ ra, làm vi khuẩn lây lan sang các nang lông lân cận và hình thành ổ áp xe lớn hơn. Người bệnh cần giữ vệ sinh cơ thể sạch sẽ bằng sữa tắm dịu nhẹ, mặc trang phục thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt và tránh chà xát mạnh làm trầy xước bề mặt da. Tuyệt đối không tự ý nặn mủ hoặc chích nhọt tại nhà để phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng máu.

Chốc lở lây lan nhanh trong môi trường ẩm thấp

Chốc lở là bệnh nhiễm trùng nông ở da do vi khuẩn gây ra, rất dễ lây lan và thường gặp ở trẻ nhỏ trong những ngày mưa gió, môi trường sinh hoạt ẩm thấp. Bệnh khởi phát với các bọng nước mỏng trên nền da đỏ, nhanh chóng vỡ ra để lại vết trợt ướt và đóng vảy tiết màu vàng nâu như mật ong. Vị trí tổn thương thường tập trung quanh miệng, mũi hoặc tay chân.

Do tổn thương ngứa ngáy, trẻ thường đưa tay lên gãi rồi chạm vào các vị trí khác trên cơ thể hoặc tiếp xúc với đồ chơi, làm vi khuẩn phát tán nhanh chóng trong gia đình hoặc trường học. Khi chăm sóc người bị chốc lở, cần rửa sạch tay, cắt ngắn móng tay, giặt riêng khăn mặt và quần áo bằng nước ấm. Phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được chỉ định dung dịch sát khuẩn ngoài da và kháng sinh phù hợp, tránh để lại biến chứng viêm cầu thận sau nhiễm liên cầu.

Bệnh ghẻ và ký sinh trùng da mùa mưa lũ

Bệnh ghẻ do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei gây ra, có xu hướng bùng phát mạnh vào mùa mưa tại những khu vực đông đúc, điều kiện vệ sinh kém hoặc nguồn nước sinh hoạt bị nhiễm bẩn. Cái ghẻ đào hầm dưới lớp sừng của da để đẻ trứng, tạo nên các đường hang ngoằn ngoèo kèm theo mụn nước nhỏ ở kẽ ngón tay, ngấn cổ tay, nách, quanh rốn và vùng sinh dục.

Triệu chứng điển hình nhất của bệnh ghẻ là ngứa dữ dội, đặc biệt tăng lên vào ban đêm khi ký sinh trùng hoạt động mạnh. Việc gãi liên tục khiến da bị trầy xước, rất dễ bội nhiễm thêm vi khuẩn gây chàm hóa hoặc mưng mủ. Để ngăn chặn bệnh lây lan, cần điều trị đồng thời cho tất cả các thành viên cùng chung sống trong gia đình, kết hợp luộc sôi hoặc giặt sấy nhiệt độ cao toàn bộ chăn màn, quần áo và phơi khô dưới nắng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc bôi chứa corticoid nồng độ cao hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ da liễu. Việc lạm dụng thuốc bôi không đúng bệnh có thể gây teo da, giãn mạch, làm lu mờ triệu chứng lâm sàng hoặc khiến tổn thương lan rộng và khó điều trị hơn. Khi có dấu hiệu sưng đau, bội nhiễm hoặc sốt, cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để được thăm khám.

Tóm tắt

Thời tiết mưa ẩm kéo dài tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều vi sinh vật gây hại bùng phát trên da. Giữ cơ thể khô ráo, làm sạch da ngay sau khi lội nước bẩn và theo dõi sát các tổn thương bất thường là nguyên tắc quan trọng nhất. Nếu nhận thấy vùng da sưng tấy, ngứa ngáy dữ dội hoặc chảy dịch mủ, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa da liễu để được thăm khám và hướng dẫn xử trí an toàn.