Viêm mũi dị ứng gây ngứa mắt có nguy hiểm không và cách chăm sóc
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Viêm mũi dị ứng gây ngứa mắt là tình trạng rất phổ biến, xảy ra khi các phản ứng dị ứng đường hô hấp trên đồng thời ảnh hưởng đến màng kết mạc mắt. Nhiều người bệnh cảm thấy lo lắng khi cơn ngứa mắt xuất hiện dồn dập kèm theo đỏ mắt và chảy nước mắt mỗi đợt hắt hơi, sổ mũi.
Thực tế, triệu chứng ngứa mắt này phần lớn mang tính chất lành tính và không gây nguy hiểm tức thì. Tuy nhiên, sự khó chịu kéo dài cùng thói quen dụi mắt sai cách có thể tạo ra những biến chứng ảnh hưởng tiêu cực đến thị lực nếu không được chăm sóc cẩn thận.
Viêm mũi dị ứng gây ngứa mắt có nguy hiểm không?
Viêm mũi dị ứng là bệnh lý viêm mạn tính hoặc từng đợt của niêm mạc mũi xoang, xảy ra do sự phản ứng quá mức của hệ thống miễn dịch đối với các dị nguyên từ môi trường xung quanh. Triệu chứng ngứa mắt đi kèm viêm mũi dị ứng là một phần của hội chứng viêm mũi kết mạc dị ứng, thường bùng phát đồng thời khi người bệnh hít phải các yếu tố kích thích. Tình trạng này khiến người bệnh vừa phải chịu đựng các cơn hắt hơi, chảy nước mũi trong, ngạt mũi, vừa cảm thấy ngứa râm ran, cộm rát ở hai khóe mắt và mi mắt. Cảm giác ngứa ngáy có thể âm ỉ suốt cả ngày hoặc bùng lên từng đợt dữ dội, đặc biệt là vào thời điểm giao mùa, khi thời tiết thay đổi đột ngột hoặc trong môi trường nhiều bụi bẩn và nấm mốc.
Cơ chế khiến viêm mũi dị ứng gây ngứa mắt
Niêm mạc mũi và kết mạc mắt có mối liên hệ mật thiết thông qua ống lệ mũi cũng như cùng hệ thống phân bố thần kinh cảm giác. Khi cơ thể tiếp xúc với các dị nguyên từ môi trường như mạt bụi nhà, phấn hoa hoặc lông thú cưng, hệ miễn dịch sẽ kích hoạt phản ứng dị ứng. Các kháng thể đặc hiệu gắn lên tế bào mast khiến chúng vỡ ra và giải phóng hàng loạt chất trung gian hóa học, điển hình là histamine. Histamine không chỉ gây sưng phù niêm mạc mũi, nghẹt mũi và hắt hơi liên tục mà còn nhanh chóng tác động lên các thụ thể thần kinh tại màng kết mạc mắt. Phản ứng này gây giãn nở các mạch máu nhỏ ở mắt, kích thích đầu mút dây thần kinh cảm giác, từ đó dẫn đến tình trạng ngứa ngáy dữ dội, cộm rát, đỏ mắt và tăng tiết nước mắt liên tục. Hiện tượng này thường được gọi là hội chứng viêm mũi kết mạc dị ứng trong chuyên khoa tai mũi họng và nhãn khoa.
Mức độ nguy hiểm của triệu chứng ngứa mắt do dị ứng
Về mặt tiên lượng y khoa tổng quát, tình trạng viêm mũi dị ứng kèm theo ngứa mắt đa phần là biểu hiện lành tính và không đe dọa trực tiếp đến tính mạng người mắc. Bệnh chủ yếu gây giảm sút chất lượng sinh hoạt, làm người bệnh mệt mỏi, khó tập trung làm việc và suy giảm chất lượng giấc ngủ. Mối nguy hiểm tiềm ẩn thường bắt nguồn từ hành vi phản xạ sai lầm của người bệnh, đặc biệt là thói quen đưa tay lên dụi mắt mạnh và liên tục để giải tỏa cơn ngứa. Lực cọ xát cơ học mạnh có thể làm trợt xước lớp biểu mô mỏng manh của giác mạc, tạo điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn và vi nấm xâm nhập gây viêm giác mạc hoặc loét giác mạc. Tình trạng nhiễm trùng thứ phát này nếu không được xử trí y tế kịp thời có thể để lại sẹo giác mạc vĩnh viễn, dẫn đến suy giảm thị lực nghiêm trọng và khó phục hồi.
Các biện pháp hỗ trợ chăm sóc và giảm ngứa mắt tại nhà
Để xoa dịu cảm giác khó chịu tại mắt một cách an toàn, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc không dùng thuốc tại nhà. Khi cơn ngứa xuất hiện, chườm lạnh bằng khăn sạch bọc ngoài túi đá đặt nhẹ lên vùng mi mắt nhắm kín trong khoảng năm đến mười phút có thể giúp co mạch máu cục bộ và giảm sưng ngứa tức thì. Việc nhỏ mắt bằng dung dịch nước muối sinh lý đơn thuần giúp làm sạch bề mặt nhãn cầu và rửa trôi bớt các dị nguyên đang bám đọng. Người bệnh cần giữ vệ sinh tay sạch sẽ, tuyệt đối không dùng móng tay gãi hoặc cọ mi mắt. Bên cạnh đó, việc dọn dẹp không gian sống, hút bụi phòng ngủ, giặt chăn ga gối định kỳ và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với khói thuốc lá hay phấn hoa sẽ giúp ngăn chặn cơn dị ứng tái phát.
Khi nào cần đến cơ sở y tế thăm khám chuyên khoa
Mặc dù ngứa mắt do dị ứng khá phổ biến, người bệnh không nên chủ quan tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất co mạch hay corticoid để tự điều trị tại nhà khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Cần nhanh chóng đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt hoặc tai mũi họng khi nhận thấy các dấu hiệu cảnh báo bất thường. Các triệu chứng cần lưu ý bao gồm mắt đau nhức dữ dội, nhạy cảm quá mức với ánh sáng, mí mắt sưng húp phù nề nhiều, mắt tiết dịch mủ đặc màu vàng xanh hoặc thị lực suy giảm đột ngột như nhìn mờ, thấy bóng mờ. Việc thăm khám chuyên khoa sớm giúp bác sĩ xác định chính xác tổn thương, phân biệt với các bệnh lý nhiễm trùng nguy hiểm khác và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất cho từng cá nhân.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc chẩn đoán và chỉ định điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid kéo dài vì có thể dẫn đến nguy cơ tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể. Mọi quyết định dùng thuốc cần có sự thăm khám trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa.
Tóm tắt
Tình trạng ngứa mắt do viêm mũi dị ứng nhìn chung không đe dọa thị lực tức thì nhưng gây nhiều phiền toái trong cuộc sống. Thói quen vệ sinh đúng cách, hạn chế dụi mắt và chủ động thăm khám y khoa sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, bảo vệ mắt và đường hô hấp lâu dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Dụi mắt khi bị ngứa do viêm mũi dị ứng có gây hại gì không?
Hành động dụi mắt khi ngứa có thể gây xước giác mạc, kích thích giải phóng thêm chất trung gian hóa học làm ngứa nhiều hơn và tăng nguy cơ lây truyền vi khuẩn gây viêm kết mạc nhiễm trùng.
Nhỏ nước muối sinh lý có giúp hết ngứa mắt do dị ứng không?
Nước muối sinh lý giúp rửa trôi dị nguyên bám trên bề mặt mắt và làm dịu niêm mạc tạm thời. Tuy nhiên đây chỉ là biện pháp hỗ trợ vệ sinh, không thể thay thế phác đồ điều trị căn nguyên của bác sĩ.
Làm sao phân biệt ngứa mắt dị ứng và đau mắt đỏ thông thường?
Hai tình trạng này thường cùng cơ chế dị ứng nhưng triệu chứng ở mắt do viêm mũi dị ứng thường đi kèm ngứa mũi, hắt hơi và hiếm khi có dịch mủ vàng đặc như trong viêm kết mạc do nhiễm khuẩn.
Có nên đeo kính áp tròng khi đang bị viêm mũi ngứa mắt không?
Người bệnh nên tạm ngừng đeo kính áp tròng trong đợt dị ứng cấp để tránh cọ xát cơ học gây trầy xước biểu mô giác mạc và giảm tích tụ các dị nguyên dưới kính.
Dùng thuốc xịt mũi có giúp thuyên giảm tình trạng ngứa mắt không?
Thuốc xịt mũi điều trị viêm mũi dị ứng giúp giảm viêm toàn diện vùng mũi họng, từ đó giảm phản xạ kích ứng thần kinh và hỗ trợ cải thiện gián tiếp các triệu chứng khó chịu tại mắt.
