Viêm mủ nội nhãn: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Tổng quan về viêm mủ nội nhãn

Viêm mủ nội nhãn (endophthalmitis) là thuật ngữ y khoa dùng để chỉ tình trạng viêm nhiễm mủ nghiêm trọng bên trong các khoang của nhãn cầu, bao gồm tiền phòng chứa thủy dịch và khoang sau chứa dịch kính. Tình trạng bệnh lý này phần lớn do các vi sinh vật gây bệnh như vi khuẩn hoặc vi nấm xâm nhập và nhân lên mạnh mẽ, tạo ra các ổ dịch mủ và làm đục môi trường quang học trong suốt của mắt. Trong một số ít trường hợp, viêm nội nhãn có thể là dạng vô trùng, xuất hiện do phản ứng miễn dịch với chất nhân thể thủy tinh còn sót lại sau phẫu thuật hoặc do tác dụng phụ độc hại từ một số hóa chất, dung dịch nội nhãn.

Về mặt giải phẫu và sinh lý bệnh, hàng rào máu – võng mạc và vỏ bọc nhãn cầu bình thường là lá chắn tự nhiên ngăn chặn các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài môi trường cũng như từ dòng tuần hoàn xâm nhập vào nhãn cầu. Tuy nhiên, khi lá chắn này bị phá vỡ bởi phẫu thuật nội nhãn, vết thương rách thủng củng giác mạc hoặc khi có tình trạng nhiễm trùng huyết nặng, vi sinh vật sẽ nhanh chóng tấn công vào khối dịch kính. Dịch kính là môi trường dinh dưỡng lý tưởng nhưng lại có rất ít tế bào miễn dịch bảo vệ, khiến vi khuẩn và vi nấm sinh sôi rất nhanh, giải phóng các enzym tiêu hủy mô và độc tố nội sinh.

Dựa trên con đường xâm nhập của mầm bệnh, y học chia viêm mủ nội nhãn thành hai nhóm chính là dạng ngoại sinh và dạng nội sinh. Dạng ngoại sinh chiếm đại đa số các ca lâm sàng, xảy ra khi mầm bệnh từ bên ngoài trực tiếp đi vào mắt qua vết mổ đục thủy tinh thể, thủ thuật tiêm thuốc nội nhãn, chấn thương xuyên nhãn cầu hoặc loét giác mạc thủng. Dạng nội sinh hiếm gặp hơn, xảy ra khi vi sinh vật theo đường máu từ ổ nhiễm trùng tiên phát tại cơ quan khác như viêm nội tâm mạc hay áp xe gan di chuyển đến đáy mắt.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân trực tiếp gây ra viêm mủ nội nhãn là sự xâm nhập và phát triển nhanh chóng của các vi sinh vật gây bệnh trong môi trường dịch kính và tiền phòng. Đa số các trường hợp ghi nhận trên lâm sàng xuất phát từ vi khuẩn, trong đó các chủng vi khuẩn Gram dương chiếm tỷ lệ cao nhất. Tụ cầu khuẩn biểu bì (Staphylococcus epidermidis) và tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus) là những tác nhân hàng đầu thường cư trú tự nhiên trên da mi mắt và kết mạc, có thể xâm nhập vào bên trong mắt trong quá trình can thiệp ngoại khoa hoặc chấn thương. Ngoài ra, các chủng vi khuẩn Gram âm như trực khuẩn mủ xanh (Pseudomonas aeruginosa), trực khuẩn Klebsiella pneumoniae, hay các chủng trực khuẩn sinh độc tố mạnh như Bacillus cereus cũng là nguyên nhân gây viêm mủ nội nhãn cực kỳ nặng nề, thường liên quan đến chấn thương bẩn do dị vật đất cát hoặc nhiễm trùng cơ hội.

Bên cạnh vi khuẩn, vi nấm cũng là nhóm căn nguyên nguy hiểm gây viêm mủ nội nhãn, đặc biệt là các loài nấm men như Candida albicans và các chủng nấm sợi như Aspergillus hay Fusarium. Nhiễm nấm nội nhãn thường gặp ở những bệnh nhân có vết thương hở tiếp xúc với đất cát, thực vật, người có thói quen đeo kính áp tròng mềm sai quy cách vệ sinh, hoặc bệnh nhân nằm viện dài ngày cần nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch và điều trị kháng sinh phổ rộng kéo dài. Độc lực của từng loài vi sinh vật đóng vai trò lớn trong tốc độ tiến triển của bệnh, trong đó các vi khuẩn Gram âm và Bacillus cereus có khả năng tiết ra lượng lớn men phân giải mô, dẫn đến phá hủy võng mạc chỉ sau một thời gian rất ngắn.

Những yếu tố nguy cơ làm gia tăng khả năng mắc viêm mủ nội nhãn bao gồm cả yếu tố tại mắt và tình trạng sức khỏe toàn thân. Về phía tại mắt, tiền sử phẫu thuật nhãn khoa gần đây như mổ đục thủy tinh thể, phẫu thuật điều trị glôcôm có tạo bọng thấm, hoặc thủ thuật tiêm thuốc vào khoang dịch kính là thời điểm mắt dễ bị phơi nhiễm. Tai nạn lao động hoặc sinh hoạt gây rách giác mạc, vỡ nhãn cầu có dị vật nội nhãn cũng là nguy cơ trực tiếp. Ngoài ra, ổ viêm loét giác mạc kéo dài dẫn đến thủng giác mạc cũng tạo lối vào thuận lợi cho mầm bệnh.

Về phía toàn thân, người có hệ miễn dịch suy giảm như mắc đái tháo đường kiểm soát kém, bệnh nhân ung thư đang hóa trị hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch dài ngày có nguy cơ nhiễm trùng nội sinh cao hơn. Việc đặt catheter tĩnh mạch trung tâm lưu dài ngày hoặc vừa trải qua can thiệp ngoại khoa lớn cũng tạo điều kiện cho vi khuẩn hay nấm phát tán vào máu rồi di căn tới hệ mạch máu võng mạc, gây viêm mủ nội nhãn nội sinh.

Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp

Biểu hiện lâm sàng của viêm mủ nội nhãn thường xuất hiện rất rầm rộ đối với thể cấp tính, nhưng cũng có thể diễn biến âm ỉ, kéo dài đối với các trường hợp bán cấp hoặc mạn tính. Triệu chứng cơ năng kinh điển và xuất hiện sớm nhất là cảm giác đau nhức mắt sâu, nhức buốt lan lên nửa đầu cùng bên, kèm theo tình trạng thị lực suy giảm đột ngột và nghiêm trọng. Người bệnh thường thấy mắt nhìn mờ nhanh chóng như có màn sương mù dày đặc hoặc mảng tối che khuất, sợ ánh sáng dữ dội, chói mắt và chảy nước mắt liên tục. Mức độ đau nhức trong viêm nội nhãn cấp do vi khuẩn thường rất dữ dội, không thuyên giảm khi dùng các thuốc giảm đau thông thường.

Khi quan sát thực thể, bác sĩ nhãn khoa sẽ ghi nhận các dấu hiệu viêm cấp tính rõ rệt tại bán phần trước và bán phần sau của mắt. Mi mắt người bệnh thường bị sưng nề, đỏ và co quắp; kết mạc nhãn cầu sung huyết đỏ đậm và phù màng tiếp hợp rõ rệt. Giác mạc có thể mất đi độ trong suốt tự nhiên, trở nên phù đục, mờ đục hoặc xuất hiện các ổ thâm nhiễm, áp xe mô đệm. Tại khoang tiền phòng, hiện tượng mủ tiền phòng (hypopyon) là dấu hiệu đặc trưng quan trọng nhất, biểu hiện bằng một ngấn mủ lắng đọng màu trắng ngà hoặc hơi vàng ở phần đáy dưới của tiền phòng. Dịch thủy dịch trở nên vẩn đục với nhiều tế bào viêm và dải sợi fibrin dày đặc, có thể làm dính đồng tử vào mặt trước thể thủy tinh.

Ở bán phần sau, dịch kính vốn trong suốt sẽ bị thâm nhiễm viêm nặng nề, trở nên đục ngầu do chứa đầy tế bào mủ và các dải xơ hạt. Tình trạng đục dịch kính làm mất ánh hồng đồng tử khi soi đáy mắt, khiến bác sĩ rất khó hoặc không thể quan sát được các chi tiết của gai thị và hệ thống mạch máu võng mạc. Trong trường hợp viêm mủ nội nhãn do vi nấm, biểu hiện thường kín đáo hơn trong giai đoạn đầu với mức độ đau nhức ít hơn vi khuẩn, nhưng trên võng mạc và trong dịch kính có thể xuất hiện các đám thâm nhiễm màu trắng tròn nhỏ như bông tuyết hoặc chuỗi hạt ngọc nối tiếp nhau.

Việc phân biệt các triệu chứng cảnh báo của viêm mủ nội nhãn với các bệnh mắt thông thường khác là vô cùng thiết yếu để tránh nhầm lẫn tai hại. Viêm kết mạc thông thường chỉ gây cộm xốn, đỏ mắt và nhiều ghèn dính nhưng thị lực hoàn toàn bình thường và không bao giờ có mủ trong tiền phòng. Viêm màng bồ đào trước vô trùng cũng có thể gây đỏ mắt và đau nhức, nhưng hiếm khi làm suy giảm thị lực cực nhanh và tạo ngấn mủ tiền phòng dày đặc như viêm mủ nội nhãn. Bất kỳ dấu hiệu đau nhức tăng dần kết hợp với mờ mắt đột ngột sau can thiệp phẫu thuật hoặc chấn thương đều là dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp của bệnh lý này.

Chẩn đoán

Quy trình chẩn đoán viêm mủ nội nhãn đòi hỏi sự khẩn trương, tỉ mỉ và phối hợp giữa đánh giá lâm sàng chuyên sâu với các xét nghiệm cận lâm sàng vi sinh. Bước đầu tiên mang tính quyết định là khai thác kỹ bệnh sử, bao gồm thời điểm thực hiện các phẫu thuật mắt gần nhất, tiền sử chấn thương mắt, dị vật xâm nhập hoặc sự hiện diện của các ổ nhiễm trùng toàn thân và bệnh nền mạn tính. Tiếp đó, bác sĩ nhãn khoa sẽ tiến hành thăm khám toàn diện bằng kính hiển vi sinh hiển vi (slit-lamp) để quan sát chi tiết mức độ phù nề mi mắt, phản ứng cương tụ kết mạc, độ trong suốt của giác mạc, tình trạng mủ tiền phòng và mức độ vẩn đục dịch kính.

Trong trường hợp môi trường quang học bị đục nặng khiến đáy mắt không thể quan sát trực tiếp qua đèn soi đáy mắt, siêu âm mắt đường B (B-scan ultrasonography) là công cụ chẩn đoán hình ảnh đặc biệt quan trọng. Siêu âm mắt giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ đục và tổ chức hóa của dịch kính, phát hiện sự hình thành màng xơ sợi, kiểm tra tình trạng bong võng mạc hoặc bong hắc mạc phối hợp, đồng thời loại trừ sự hiện diện của dị vật cản quang còn sót lại sau chấn thương nhãn cầu hở.

Để xác định chính xác nguyên nhân vi sinh và định hướng điều trị đặc hiệu, việc thu thập bệnh phẩm dịch nội nhãn là tiêu chuẩn vàng không thể thay thế. Bác sĩ chuyên khoa sẽ thực hiện thủ thuật chọc hút dịch tiền phòng hoặc chọc hút dịch kính trong điều kiện vô trùng tuyệt đối. Mẫu bệnh phẩm thu được sẽ được gửi đi nhuộm soi trực tiếp bằng phương pháp nhuộm Gram và nhuộm soi tìm nấm để có thông tin ban đầu nhanh chóng. Đồng thời, mẫu dịch được nuôi cấy để định danh vi khuẩn, vi nấm và thực hiện kháng sinh đồ. Kỹ thuật sinh học phân tử như phản ứng chuỗi polymerase (PCR) cũng có thể được áp dụng hỗ trợ nhằm phát hiện nhanh các tác nhân khó nuôi cấy.

Phân loại các thể viêm mủ nội nhãn theo diễn tiến lâm sàng

Viêm mủ nội nhãn được phân loại dựa trên tốc độ khởi phát và diễn biến lâm sàng của bệnh thành ba thể chính bao gồm thể cấp tính, thể bán cấp và thể mạn tính. Thể cấp tính là dạng phổ biến và nguy hiểm nhất, thường khởi phát dữ dội trong vòng từ một đến ba ngày sau phẫu thuật hoặc chấn thương xuyên nhãn cầu. Các triệu chứng như đau nhức mắt, giảm thị lực nghiêm trọng và xuất hiện mủ tiền phòng bùng phát rất nhanh chóng do sự tấn công của các chủng vi khuẩn có độc lực cao như tụ cầu vàng, phế cầu khuẩn hoặc trực khuẩn Gram âm.

Thể bán cấp và thể mạn tính có thời gian phát triển âm ỉ hơn, thường xuất hiện sau nhiều tuần hoặc thậm chí nhiều tháng kể từ thời điểm can thiệp mắt. Các thể bệnh này thường do các vi sinh vật có độc lực thấp hơn như Cutibacterium acnes (trước đây là Propionibacterium acnes), tụ cầu khuẩn biểu bì hoặc các loài vi nấm gây ra. Người bệnh thường chỉ cảm thấy mắt cộm xốn nhẹ, đỏ mắt tái đi tái lại và thị lực giảm sút từ từ, rất dễ bị nhầm lẫn với viêm màng bồ đào vô khuẩn sau mổ. Việc nhận diện đúng thể lâm sàng giúp các bác sĩ chuyên khoa lựa chọn phương án can thiệp trúng đích và hiệu quả hơn.

Thời gian ủ bệnh và cơ chế gây tổn thương mô mắt

Thời gian ủ bệnh của viêm mủ nội nhãn chịu sự chi phối chặt chẽ bởi độc lực của vi sinh vật gây bệnh, số lượng mầm bệnh ban đầu xâm nhập và khả năng đáp ứng miễn dịch của người bệnh. Đối với các tác nhân vi khuẩn có độc tính mạnh như trực khuẩn mủ xanh hay trực khuẩn Bacillus cereus sau chấn thương, thời gian ủ bệnh có thể rút ngắn chỉ trong vòng 12 đến 24 giờ. Trong khi đó, ở các trường hợp nhiễm khuẩn thông thường sau phẫu thuật đục thủy tinh thể, thời gian ủ bệnh trung bình thường kéo dài khoảng từ một đến ba ngày.

Khi vi khuẩn hoặc vi nấm xâm nhập vào khoang dịch kính, chúng tìm thấy một môi trường giàu dinh dưỡng và không bị các mạch máu miễn dịch trực tiếp bảo vệ. Tại đây, mầm bệnh nhanh chóng nhân đôi và giải phóng một lượng lớn độc tố bao gồm nội độc tố, ngoại độc tố cùng các enzym tiêu hủy protein mô. Những độc tố này kích hoạt một phản ứng viêm ồ ạt từ phía cơ thể, thu hút hàng triệu bạch cầu đa nhân trung tính kéo đến giải phóng các gốc tự do và enzym protease. Chính phản ứng viêm quá mức kết hợp với độc tố vi sinh vật sẽ phá hủy cấu trúc tế bào quang thụ cảm của võng mạc, làm thiếu máu cục bộ võng mạc và dẫn đến tổn thương chức năng thị giác không hồi phục nếu không được dập tắt kịp thời.

Tiên lượng thị lực và các biến chứng nguy hiểm của viêm mủ nội nhãn

Tiên lượng phục hồi thị lực của bệnh nhân viêm mủ nội nhãn phụ thuộc chủ yếu vào ba yếu tố then chốt: mức độ thị lực tại thời điểm nhập viện, độc lực của tác nhân vi sinh gây bệnh và khoảng thời gian từ khi khởi phát triệu chứng đến lúc được can thiệp y tế đúng cách. Những trường hợp được phát hiện sớm khi thị lực còn tương đối tốt và được điều trị tích cực bằng tiêm kháng sinh nội nhãn kịp thời thường có cơ hội bảo tồn được một phần hoặc toàn bộ chức năng thị giác hữu ích. Ngược lại, nếu tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Gram âm độc lực cao hoặc việc điều trị bị chậm trễ, tiên lượng bảo tồn mắt thường rất kém.

Nếu tình trạng viêm mủ nội nhãn không được khống chế dứt điểm, bệnh sẽ nhanh chóng tiến triển thành hàng loạt biến chứng nghiêm trọng đe dọa cấu trúc nhãn cầu. Quá trình viêm xuất tiết kéo dài sẽ dẫn đến tổ chức hóa dịch kính, hình thành các dải xơ co kéo gây bong võng mạc phức tạp hoặc gây tăng nhãn áp thứ phát do mủ và tế bào viêm bít tắc mạng lưới bè góc tiền phòng. Nghiêm trọng nhất, ổ nhiễm trùng có thể phá vỡ bao củng giác mạc để lan rộng ra toàn bộ các cấu trúc hốc mắt, biến thành viêm toàn nhãn (panophthalmitis). Hậu quả cuối cùng của viêm toàn nhãn là tình trạng teo nhãn cầu mất chức năng hoàn toàn, khiến mắt bị biến dạng thẩm mỹ và người bệnh phải đối mặt với phẫu thuật khoét bỏ nhãn cầu để tránh nguy cơ nhiễm trùng lan vào nội sọ.

Hướng xử trí và theo dõi y khoa

Quản lý và điều trị viêm mủ nội nhãn là một cấp cứu nhãn khoa tối khẩn, đòi hỏi can thiệp y tế tích cực ngay tại bệnh viện chuyên khoa mắt nhằm kiểm soát ổ nhiễm trùng, dập tắt phản ứng viêm phá hủy và bảo tồn thị lực tối đa. Mục tiêu điều trị hàng đầu là tiêu diệt triệt để tác nhân gây bệnh trong khoang nhãn cầu và ngăn chặn sự tổn hại vĩnh viễn đến các tế bào cảm thụ võng mạc. Do hàng rào máu – võng mạc cản trở phần lớn các loại thuốc toàn thân thâm nhập vào dịch kính với nồng độ điều trị hiệu quả, phương pháp tiêm thuốc trực tiếp vào buồng dịch kính (intravitreal injection) được coi là biện pháp nội khoa then chốt và bắt buộc phải thực hiện sớm nhất có thể.

Trước khi có kết quả nuôi cấy và kháng sinh đồ chính thức, các bác sĩ nhãn khoa sẽ chủ động tiêm phối hợp kháng sinh phổ rộng trực tiếp vào khoang dịch kính nhằm bao phủ cả vi khuẩn Gram dương và Gram âm. Liệu pháp tiêm nội nhãn này có thể được nhắc lại sau 48 giờ tùy thuộc vào đáp ứng lâm sàng của người bệnh. Song song với đó, thuốc kháng sinh dạng tra nhỏ mắt nồng độ cao và thuốc giãn đồng tử liệt thể mi như atropine được chỉ định bổ trợ nhằm giảm co thắt cơ thể mi, chống dính góc tiền phòng và xoa dịu cảm giác đau buốt mắt. Việc sử dụng thuốc chống viêm corticosteroid chỉ được bác sĩ cân nhắc cẩn trọng sau khi đã khống chế được mầm bệnh để giảm thiểu phù nề và hạn chế hình thành sẹo xơ.

Về phương diện ngoại khoa, phẫu thuật cắt dịch kính qua pars plana (pars plana vitrectomy) là giải pháp can thiệp tối ưu và quyết định trong các trường hợp bệnh diễn tiến nặng, thị lực giảm sút trầm trọng chỉ còn nhận biết sáng tối hoặc tình trạng viêm không đáp ứng với tiêm kháng sinh nội nhãn ban đầu. Phẫu thuật này giúp loại bỏ trực tiếp khối dịch kính chứa đầy mủ, vi khuẩn và độc tố hoại tử, giảm tải lượng kháng nguyên gây viêm trong mắt, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho thuốc khuếch tán đều khắp các khoang nội nhãn. Đối với các ca chấn thương nhãn cầu hở, bác sĩ phẫu thuật sẽ kết hợp khâu phục hồi bảo tồn thành nhãn cầu và lấy bỏ dị vật nếu có.

Quá trình điều trị viêm mủ nội nhãn luôn đòi hỏi sự theo dõi sát sao hàng ngày tại bệnh viện bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa mắt. Bệnh nhân tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc nhỏ mắt hoặc tự thay đổi liều lượng thuốc, vì bất kỳ sự trì hoãn can thiệp đúng phác đồ nào cũng có thể khiến mắt bị hoại tử toàn bộ, dẫn đến nguy cơ phải phẫu thuật khoét bỏ nhãn cầu.

Phòng ngừa và giảm nguy cơ

Phòng ngừa viêm mủ nội nhãn đòi hỏi các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt trong môi trường y tế cũng như ý thức tự bảo vệ mắt của mỗi cá nhân trong đời sống thường nhật. Trong phẫu thuật và thủ thuật nhãn khoa, việc tuân thủ tuyệt đối quy trình vô khuẩn là biện pháp quan trọng nhất. Trước khi tiến hành bất kỳ can thiệp phẫu thuật nào vào mắt như mổ đục thủy tinh thể hay tiêm nội nhãn, việc sát khuẩn vùng da quanh mắt và cùng đồ kết mạc bằng dung dịch povidone iodine nồng độ thích hợp là tiêu chuẩn bắt buộc giúp tiêu diệt phần lớn hệ vi sinh vật ký sinh tại chỗ. Đồng thời, phòng mổ phải đảm bảo tiêu chuẩn vô trùng, dụng cụ phẫu thuật phải được tiệt trùng tuyệt đối và phẫu thuật viên cần xử lý cẩn thận mép mổ để tránh rò rỉ thủy dịch hậu phẫu.

Đối với người bệnh sau khi trải qua phẫu thuật mắt hoặc tiêm thuốc nội nhãn, việc chăm sóc mắt tại nhà đóng vai trò then chốt trong việc ngăn ngừa nhiễm trùng cơ hội. Bệnh nhân cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn tra thuốc nhỏ mắt theo đơn của bác sĩ, luôn rửa sạch tay bằng xà phòng trước khi chạm vào vùng mắt hoặc nhỏ thuốc. Tuyệt đối không được dụi tay lên mắt, không để nước sinh hoạt chưa qua khử trùng, sữa rửa mặt hay bụi bẩn dính vào mắt trong những tuần đầu sau can thiệp. Bệnh nhân cũng cần đeo kính bảo hộ mắt chuyên dụng cả khi ngủ và khi ra ngoài để tránh va chạm cơ học.

Trong sinh hoạt và lao động, người làm việc trong môi trường cơ khí, xây dựng hay nông nghiệp cần luôn đeo kính bảo vệ mắt để tránh chấn thương xuyên nhãn cầu. Những người dùng kính áp tròng cần vệ sinh khay đựng sạch sẽ, không đeo kính qua đêm hoặc khi đi bơi. Việc kiểm soát tốt đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường và điều trị triệt để các ổ nhiễm trùng toàn thân cũng giúp ngăn ngừa hiệu quả dạng viêm nội nhãn nội sinh.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Viêm mủ nội nhãn là một tình trạng cấp cứu nhãn khoa khẩn cấp, nơi mà mỗi giờ trôi qua đều có thể tạo ra sự khác biệt giữa việc giữ được hay mất đi vĩnh viễn thị lực. Người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt hoặc phòng cấp cứu nhãn khoa khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm nào. Dấu hiệu cấp thiết hàng đầu là cảm giác đau nhức mắt dữ dội tăng dần, cảm giác buốt sâu trong hốc mắt lan lên vùng thái dương, đặc biệt là khi cơn đau không đáp ứng với các loại thuốc giảm đau thông thường.

Cùng với triệu chứng đau nhức, người bệnh cần đi khám cấp cứu ngay nếu nhận thấy thị lực suy giảm đột ngột, tầm nhìn mờ đi nhanh chóng như có một lớp sương mù dày che phủ, kèm theo hiện tượng sợ ánh sáng chói lọi và chảy nước mắt nhiều. Nếu nhìn vào gương thấy mắt đỏ đậm, mi mắt sưng húp hoặc thấy một ngấn dịch mủ màu trắng đục lắng đọng ở phần dưới của tròng đen, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa can thiệp ngay lập tức.

Đặc biệt, đối với những người vừa trải qua phẫu thuật mắt, vừa tiêm thuốc nội nhãn trong vài ngày gần đây, hoặc vừa bị chấn thương va đập vào mắt, bất kỳ biểu hiện đau mắt hay mờ mắt nào cũng là tình trạng khẩn cấp. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý chần chừ thăm khám hay tự mua thuốc nhỏ mắt điều trị tại nhà, vì sự chậm trễ có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn và teo nhãn cầu.

Lưu ý an toàn

Tất cả các thông tin y khoa được cung cấp trong bài viết này chỉ mang tính chất giáo dục sức khỏe và tham khảo kiến thức tổng quan, hoàn toàn không thể thay thế cho quy trình chẩn đoán, đánh giá lâm sàng hoặc phác đồ điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa nhãn khoa. Viêm mủ nội nhãn là bệnh lý nhiễm trùng cấp tính có tốc độ phá hủy mô cực kỳ nhanh chóng và phức tạp, với phác đồ can thiệp phụ thuộc chặt chẽ vào từng chủng vi sinh vật gây bệnh cũng như thể trạng riêng biệt của mỗi cá nhân.

Người bệnh tuyệt đối không được tự ý suy đoán bệnh tình, không tự mua thuốc kháng sinh, thuốc tra mắt chứa thành phần corticosteroid hoặc áp dụng các biện pháp truyền miệng như đắp lá, xông rửa mắt bằng thảo mộc tự nhiên. Những hành động tự điều trị sai lầm này không những vô hiệu mà còn có thể đưa thêm vi khuẩn lạ vào mắt, làm trầm trọng thêm tình trạng hoại tử mô và tước đi cơ hội vàng bảo tồn thị lực. Khi nhận thấy các dấu hiệu nghi ngờ, việc lập tức đến bệnh viện mắt là biện pháp an toàn và chuẩn xác duy nhất.

Kết luận

Viêm mủ nội nhãn là một trong những biến chứng nhiễm trùng nhãn khoa nặng nề nhất, đặt người bệnh trước nguy cơ suy giảm thị lực nghiêm trọng hoặc mù lòa vĩnh viễn nếu không được cấp cứu kịp thời. Sự hiểu biết đầy đủ về các nguyên nhân gây bệnh, yếu tố nguy cơ sau phẫu thuật, chấn thương và các dấu hiệu cảnh báo sớm như đau nhức mắt dữ dội, mờ mắt hay xuất hiện mủ tiền phòng chính là chìa khóa để bảo vệ đôi mắt. Khi xuất hiện các biểu hiện nghi ngờ, người bệnh cần nhanh chóng đến các bệnh viện chuyên khoa mắt uy tín để được chẩn đoán xác định và can thiệp y tế đúng phác đồ. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp vệ sinh vô trùng và chỉ định chuyên môn của bác sĩ là con đường an toàn nhất giúp gìn giữ nguồn sáng quý giá cho mỗi người.