Viêm kết mạc nhỏ thuốc gì để cải thiện an toàn và phù hợp nguyên nhân

Viêm kết mạc nhỏ thuốc gì là gì?

Viêm kết mạc, hay còn được gọi dân gian là đau mắt đỏ, là bệnh lý nhãn khoa rất phổ biến có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Bệnh xảy ra khi lớp màng mỏng bao bọc phần củng mạc của nhãn cầu và mặt trong mi mắt bị tổn thương bởi các tác nhân gây viêm. Triệu chứng đặc trưng gồm mắt đỏ, tăng tiết dịch làm dính mi khi ngủ dậy, chảy nước mắt, ngứa hoặc cảm giác xốn như có hạt cát trong mắt.

Do các biểu hiện bên ngoài của viêm kết mạc do virus, vi khuẩn và dị ứng khá tương đồng nên người bệnh rất dễ nhầm lẫn. Lựa chọn thuốc nhỏ mắt phải dựa trên cơ chế bệnh sinh cụ thể: thuốc kháng sinh dùng cho vi khuẩn, thuốc kháng dị ứng cho yếu tố môi trường và các dung dịch làm dịu đối với nhiễm virus thông thường. Việc phân loại chính xác nguyên nhân là bước then chốt quyết định hiệu quả dùng thuốc.

Nhóm dung dịch rửa mắt và nước mắt nhân tạo hỗ trợ làm dịu mắt

Nước muối sinh lý natri clorid 0,9% và các dung dịch nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản là lựa chọn an toàn hàng đầu khi mắt mới xuất hiện cảm giác cộm xốn. Nhóm này giúp rửa trôi dịch tiết, gỉ mắt và các dị nguyên tích tụ trong túi kết mạc mà không gây kích ứng mô mắt. Nước mắt nhân tạo còn hỗ trợ phục hồi màng phim nước mắt, làm dịu cảm giác cay rát và giảm khô mắt tạm thời. Tuy nhiên, các chế phẩm này chỉ mang tính chất làm sạch và xoa dịu triệu chứng chứ không có hoạt tính diệt trừ vi sinh vật gây bệnh.

Thuốc nhỏ mắt kháng sinh dùng khi có nhiễm khuẩn

Khi bác sĩ nhãn khoa chẩn đoán viêm kết mạc do vi khuẩn thông qua các dấu hiệu dử mắt vàng xanh dính mi, thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh phổ rộng sẽ được chỉ định. Một số hoạt chất thường gặp bao gồm tobramycin, ofloxacin, moxifloxacin hoặc ciprofloxacin. Việc sử dụng nhóm thuốc này cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định chuyên môn về loại thuốc và khoảng thời gian dùng. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh nhỏ mắt khi viêm kết mạc do virus như Adenovirus gây ra, vì kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng tiêu diệt virus và có thể gây độc cho biểu mô giác mạc nếu dùng bừa bãi.

Thuốc nhỏ mắt kiểm soát viêm kết mạc do dị ứng

Viêm kết mạc dị ứng thường khởi phát sau khi mắt tiếp xúc với phấn hoa, bụi mạt nhà hoặc lông thú cưng, biểu hiện nổi bật là ngứa mắt dữ dội và phù nề kết mạc. Trong trường hợp này, các thuốc nhỏ mắt kháng histamin hoặc thuốc ổn định dưỡng bào như olopatadine, ketotifen hay antazoline phối hợp tetrahydrozoline thường được ưu tiên để chặn đứng chuỗi phản ứng dị ứng. Song song với việc nhỏ thuốc, người bệnh cần xác định và chủ động tránh xa các yếu tố dị nguyên từ môi trường sinh hoạt để ngăn ngừa viêm kết mạc dị ứng tái phát dai dẳng.

Cảnh báo nguy cơ khi tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid

Các thuốc nhỏ mắt phối hợp hoạt chất corticoid như dexamethasone, fluorometholone hay prednisolone có tác dụng chống viêm và giảm sưng đỏ rất nhanh. Dù vậy, corticoid nhỏ mắt tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng nếu dùng không đúng cách, bao gồm tăng nhãn áp, thúc đẩy đục thủy tinh thể và làm vết loét giác mạc lan rộng nếu mắt đang nhiễm virus Herpes hoặc nấm. Do đó, người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa corticoid khi chưa có chỉ định và theo dõi sát sao từ bác sĩ chuyên khoa Mắt.

Quy trình nhỏ thuốc mắt đúng cách tránh lây nhiễm chéo

Để thuốc phát huy tác dụng tối đa và không biến lọ thuốc thành nguồn lây nhiễm, người bệnh cần rửa sạch tay bằng xà phòng trước khi thao tác. Khi nhỏ mắt, nghiêng đầu nhẹ ra sau, kéo nhẹ mi dưới xuống để tạo túi kết mạc rồi nhỏ một giọt thuốc vào giữa túi. Lưu ý không để đầu ống thuốc chạm vào lông mi, kết mạc hoặc tay. Sau khi nhỏ, nhắm mắt nhẹ nhàng trong 1 đến 2 phút và ấn nhẹ vào khóe mắt trong gần sống mũi để hạn chế thuốc thoát xuống họng. Nếu phải dùng nhiều loại thuốc nhỏ mắt khác nhau, nên nhỏ cách nhau ít nhất 5 đến 10 phút.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục y tế và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa. Tuyệt đối không tự ý dùng các bài thuốc đắp lá, xông hơi mắt bằng thảo dược truyền miệng vì nguy cơ nhiễm trùng và bỏng biểu mô giác mạc rất cao. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau nhức mắt dữ dội, sợ ánh sáng chói, nhìn mờ hoặc mắt tiết mủ đặc, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa Mắt để được kiểm tra.

Tóm tắt

Viêm kết mạc không có một loại thuốc nhỏ mắt vạn năng tốt nhất cho mọi trường hợp. Việc lựa chọn dung dịch rửa hay hoạt chất điều trị phụ thuộc chặt chẽ vào nguyên nhân gây bệnh và tình trạng thực tế của mắt. Chủ động thăm khám tại chuyên khoa Mắt sẽ giúp bạn được chẩn đoán chính xác và sử dụng thuốc an toàn, phòng tránh biến chứng tổn thương thị lực.