Viêm bờ mi dưới: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chăm sóc mắt

Viêm bờ mi dưới là gì?

Viêm bờ mi dưới là thuật ngữ y khoa chỉ hiện tượng sưng viêm xảy ra ở rìa tự do của nếp mi dưới, nơi tập trung các lỗ tuyến bã nhờn Meibomius và chân lông mi. Đây là tổn thương bề mặt mắt rất phổ biến, có đặc tính dai dẳng và dễ tái phát khi gặp điều kiện thuận lợi.

Bờ mi dưới giữ vai trò quan trọng trong việc phân bố màng phim nước mắt và bảo vệ bề mặt nhãn cầu khỏi tác nhân có hại từ môi trường. Khi bị viêm, hoạt động tiết bị rối loạn khiến chất nhờn đọng lại, biến tính và gây kích ứng niêm mạc. Tùy theo vị trí, bệnh có thể ảnh hưởng đến phần bờ mi trước hoặc bờ mi sau. Việc hiểu rõ bản chất tổn thương giúp người bệnh chủ động trong việc chăm sóc và phòng ngừa.

Nguyên nhân dẫn đến viêm bờ mi dưới

Sự phát triển của hiện tượng viêm bờ mi dưới thường liên quan trực tiếp đến sự rối loạn chức năng tuyến Meibomius. Khi các tuyến bã nhờn này bị bít tắc, lượng dầu cần thiết để giữ ẩm cho nhãn cầu bị suy giảm, dẫn đến kích ứng bờ mi.

Bên cạnh đó, sự tăng sinh quá mức của vi khuẩn Staphylococci thường trú tại chân lông mi cũng là yếu tố kích hoạt phản ứng viêm. Những người có cơ địa da dầu, viêm da bã nhờn hoặc bệnh mụn trứng cá đỏ thường có nguy cơ cao mắc phải tình trạng này. Ngoài ra, môi trường nhiều khói bụi, thói quen dụi mắt hay việc sử dụng mỹ phẩm trang điểm không làm sạch kỹ cũng góp phần khiến viêm bờ mi dưới bùng phát.

Triệu chứng phổ biến của viêm bờ mi dưới

Người bị viêm bờ mi dưới thường xuất hiện cảm giác cộm vướng như có hạt bụi trong mắt, kèm theo ngứa ngáy và sưng nhẹ tại nếp mi dưới. Vào buổi sáng, mi mắt thường bám nhiều vảy gèn khô hoặc chất tiết bã nhờn dính quanh chân lông mi.

Khi tình trạng tiến triển, người bệnh có thể bị đỏ mắt, nóng rát, chảy nước mắt phản xạ và tăng nhạy cảm với ánh sáng. Màng phim nước mắt mất ổn định gây cảm giác khô ráp hoặc nhòe mắt tạm thời. Nếu viêm kéo dài không được xử trí, bờ mi dưới có thể bị biến dạng nhẹ, rụng lông mi hoặc hình thành các nốt chắp, lẹo tái diễn.

Chăm sóc và vệ sinh bờ mi dưới tại nhà

Vệ sinh bờ mi đúng cách là giải pháp then chốt giúp làm sạch gèn mắt và thông thoáng các lỗ tuyến Meibomius. Người bệnh nên duy trì chườm ấm vùng mắt từ một đến hai lần mỗi ngày bằng khăn sạch ngâm nước ấm trong năm đến mười phút để làm mềm chất nhờn bít tắc.

Sau khi chườm ấm, dùng tăm bông thấm nước muối sinh lý hoặc dung dịch vệ sinh mi chuyên dụng lau nhẹ nhàng bờ mi dưới từ góc mắt ra ngoài. Trong thời gian bị viêm, người bệnh cần ngưng sử dụng kính áp tròng, hạn chế trang điểm vùng mắt và luôn rửa tay sạch sẽ trước khi chạm vào mắt nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn bổ sung.

Thăm khám và theo dõi cùng bác sĩ chuyên khoa mắt

Khi các biểu hiện viêm bờ mi dưới kéo dài hoặc không thuyên giảm sau khi vệ sinh tại nhà, người bệnh cần đến cơ sở y tế để bác sĩ chuyên khoa mắt kiểm tra trực tiếp. Bác sĩ sẽ sử dụng thiết bị chuyên dụng để đánh giá bề mặt nhãn cầu, độ đứt gãy màng phim nước mắt và mức độ bít tắc tuyến Meibomius.

Tùy vào tình trạng tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định các sản phẩm nhỏ mắt dưỡng ẩm, dung dịch kháng viêm hoặc kháng sinh tại chỗ. Người bệnh không tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa corticosteroid khi chưa có chỉ định y khoa vì có thể gây gia tăng áp lực nội nhãn nguy hiểm.

Lưu ý an toàn

Viêm bờ mi dưới là bệnh lý mạn tính đòi hỏi quá trình chăm sóc kiên trì và đúng phương pháp. Các thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục y học phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay đơn thuốc từ y bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt có thành phần mạnh hoặc áp dụng các mẹo truyền miệng chưa kiểm chứng. Mọi phương án hỗ trợ điều trị cần dựa trên sự tư vấn và thăm khám trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa mắt.

Tóm tắt

Viêm bờ mi dưới tuy gây nhiều khó chịu nhưng có thể kiểm soát hiệu quả nếu duy trì thói quen vệ sinh mắt sạch sẽ và chườm ấm hằng ngày. Khi thấy các triệu chứng sưng ngứa dai dẳng, người bệnh nên chủ động khám chuyên khoa mắt để được bác sĩ đánh giá và hướng dẫn giải pháp an toàn, phù hợp.