Vì sao bà bầu không nên với tay cao và những hành động cần tránh trong thai kỳ

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Nhiều phụ nữ mang thai thường được người lớn tuổi nhắc nhở không nên với tay lên cao vì sợ ảnh hưởng xấu đến em bé trong bụng. Quan niệm này khiến không ít mẹ bầu hoang mang mỗi khi vô tình rướn người dọn dẹp hoặc lấy đồ dùng sinh hoạt.

Thực tế y khoa cho thấy cử động đưa tay lên không tác động trực tiếp đến vị trí của thai nhi hay dây rốn. Tuy nhiên, việc rướn người quá mức lại tiềm ẩn nguy cơ gây mất thăng bằng, căng cơ và té ngã ở thai phụ do sự thay đổi sinh lý trong thai kỳ. Hiểu rõ nguyên nhân và điều chỉnh thói quen vận động sẽ giúp bảo vệ an toàn cho cả mẹ và bé.

Bà bầu với tay lên cao là gì?

Trong suốt thai kỳ, cơ thể người phụ nữ trải qua nhiều thay đổi lớn về giải phẫu và nội tiết tố. Trọng tâm cơ thể dịch chuyển, các khớp lỏng lẻo hơn và cột sống chịu tải trọng lớn từ tử cung đang phát triển. Do đó, các động tác sinh hoạt thường ngày như với tay, cúi người hay nâng vật nặng đòi hỏi sự thận trọng đặc biệt. Lời khuyên kiêng với tay cao bắt nguồn từ sự quan sát thực tế về nguy cơ mất an toàn thể chất cho mẹ bầu, dù cách giải thích dân gian về hiện tượng cuống rốn quấn cổ chưa hoàn toàn chính xác theo góc nhìn sinh học.

Cơ sở thực tế phía sau lời khuyên bà bầu không nên với tay cao

Trong dân gian thường truyền tai nhau quan niệm bà bầu với tay cao sẽ khiến thai nhi bị dây rốn quấn cổ hoặc sảy thai. Tuy nhiên, theo y học hiện đại, dây rốn nằm hoàn toàn bên trong buồng ối và được bảo vệ bởi lớp thạch Wharton cùng nước ối. Việc dây rốn quấn quanh thân hay cổ thai nhi xảy ra chủ yếu do cử động xoay chuyển tự nhiên của bé và độ dài của dây rốn, hoàn toàn không liên quan đến cơ học cử động cánh tay của người mẹ. Dù vậy, lời khuyên hạn chế với tay vẫn có giá trị thực tế nhằm mục đích bảo vệ an toàn cơ học cho thai phụ.

Tác động của hành động rướn người đến cơ thể phụ nữ mang thai

Khi thai nhi lớn dần, tử cung to ra làm trọng tâm cơ thể người mẹ dịch chuyển về phía trước, dẫn đến giảm khả năng giữ thăng bằng. Bên cạnh đó, hormone relaxin làm giãn các dây chằng và khớp xương, khiến hệ vận động kém ổn định hơn bình thường. Khi rướn người hoặc với tay lên cao, đặc biệt là lúc phải nhón chân, thai phụ rất dễ mất thăng bằng, trượt chân ngã hoặc bị căng kéo đột ngột nhóm cơ bụng và cơ lưng dưới, gây đau nhức kéo dài.

Một số hành động và tư thế sinh hoạt mẹ bầu nên hạn chế

Ngoài việc rướn người với cao, mẹ bầu cũng nên hạn chế mang vác đồ vật nặng vì gây áp lực lớn lên sàn chậu và cột sống thắt lưng. Đứng hoặc ngồi liên tục một chỗ quá lâu làm cản trở lưu thông máu tĩnh mạch chi dưới, dễ dẫn đến phù nề và giãn tĩnh mạch. Thói quen cúi gập người đột ngột từ eo thay vì hạ thấp khớp gối cũng làm tăng nguy cơ tổn thương cơ thắt lưng. Ngoài ra, việc nằm ngửa trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba có thể chèn ép tĩnh mạch chủ dưới, làm giảm lượng máu trở về tim.

Nguyên tắc vận động an toàn và cách phòng ngừa chấn thương khi mang thai

Để đảm bảo an toàn trong sinh hoạt hằng ngày, phụ nữ mang thai nên sắp xếp các vật dụng thường dùng ở độ cao ngang tầm ngực hoặc thắt lưng. Khi cần lấy vật dụng ở vị trí trên cao, giải pháp tốt nhất là nhờ người thân trong gia đình hỗ trợ. Trường hợp bắt buộc phải tự lấy đồ, cần sử dụng bậc thang hoặc ghế đẩu thấp có chân đế thật vững chắc, vịn tay cẩn thận và tuyệt đối không rướn người hay nhón đầu ngón chân. Khi nhặt đồ vật dưới sàn, hãy chùng khớp gối và hạ thấp hông từ từ thay vì cúi gập lưng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết nhằm mục đích giáo dục sức khỏe tổng quát và không thay thế cho chẩn đoán hay tư vấn của bác sĩ chuyên khoa sản. Mẹ bầu có tiền sử dọa sảy thai, nhau tiền đạo, hở eo tử cung hoặc đau khớp vùng chậu cần tuân thủ tuyệt đối chỉ định vận động từ nhân viên y tế trực tiếp theo dõi thai kỳ.

Tóm tắt

Quan niệm kiêng với tay cao khi mang thai chủ yếu bắt nguồn từ nhu cầu phòng ngừa té ngã, căng cơ và mất thăng bằng hơn là nguy cơ cuống rốn quấn cổ thai nhi. Việc chú ý từng tư thế sinh hoạt, không làm việc quá sức và chủ động nhờ người thân hỗ trợ sẽ giúp mẹ bầu trải qua thai kỳ khỏe mạnh, thoải mái và an toàn.