Ù tai do viêm tai giữa có nguy hiểm không và khi nào cần khám

Ù tai do viêm tai giữa là gì?

Viêm tai giữa là tình trạng viêm nhiễm hoặc tích tụ dịch bên trong khoang tai giữa nằm ngay sau màng nhĩ. Khi lớp niêm mạc lót trong hòm nhĩ bị phù nề, vòi tai bị bít tắc do viêm đường hô hấp trên, áp suất cân bằng giữa tai giữa và môi trường bên ngoài bị phá vỡ. Sự xáo trộn này khiến hệ thống xương con và màng nhĩ không thể rung động nhịp nhàng để dẫn truyền sóng âm vào tai trong, từ đó làm phát sinh triệu chứng ù tai.

Hiện tượng ù tai trong bệnh cảnh viêm tai giữa thường được mô tả như tiếng ve kêu, tiếng gió rít, tiếng máy nổ trầm hoặc cảm giác lùng bùng như có nước đọng trong tai. Về bản chất, ù tai là một triệu chứng phản ánh sự biến đổi bệnh lý tại tai giữa chứ không phải là một bệnh lý độc lập. Do đó, việc xác định chính xác giai đoạn viêm và căn nguyên gây bệnh giữ vai trò cốt lõi trong việc bảo vệ chức năng thính giác toàn diện.

Cơ chế sinh bệnh gây ù tai ở người mắc viêm tai giữa

Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới hiện tượng ù tai bắt nguồn từ sự rối loạn chức năng của vòi tai và sự tích tụ dịch viêm trong khoang hòm nhĩ. Trong điều kiện sinh lý bình thường, vòi tai đảm nhận nhiệm vụ thông khí và cân bằng áp suất giữa vòm mũi họng với tai giữa. Khi cơ thể bị viêm mũi họng, viêm xoang hoặc cảm cúm, niêm mạc vòi tai sưng nề làm hòm nhĩ bị tắc nghẽn, tạo ra áp suất âm hút dịch tiết từ các mô xung quanh vào trong lòng tai giữa.

Lớp dịch ứ đọng này bao bọc chuỗi xương con gồm xương búa, xương đe và xương bàn đạp, làm cản trở đáng kể biên độ dao động cơ học của chúng. Sóng âm thanh từ môi trường truyền vào bị gián đoạn, trong khi các âm thanh nội tại từ dòng máu chảy hoặc chuyển động cơ học vùng đầu mặt lại được khuếch đại lên. Điều này tạo nên cảm giác ù tai, nghe nghẽn hoặc nghe thấy tiếng đập nhịp nhàng cùng nhịp tim.

Mức độ nguy hiểm của triệu chứng ù tai trong đợt viêm tai giữa

Mức độ nguy hiểm của tình trạng ù tai phụ thuộc chặt chẽ vào thể bệnh viêm tai giữa cấp tính hay mạn tính và thời điểm can thiệp y tế. Ở thể viêm tai giữa ứ dịch hoặc viêm tai giữa cấp giai đoạn sớm, ù tai chỉ là phản ứng tạm thời và thường biến mất hoàn toàn khi dịch tiêu hết và niêm mạc hồi phục. Người bệnh trong giai đoạn này nếu được chăm sóc y tế đúng phác đồ sẽ không phải đối mặt với di chứng lâu dài.

Ngược lại, tình trạng sẽ trở nên nguy hiểm nếu ổ viêm tiến triển kéo dài gây viêm tai giữa mạn tính mủ, viêm dính chuỗi xương con hoặc làm thủng màng nhĩ không tự liền. Đáng lo ngại hơn, các độc tố vi khuẩn từ tai giữa có thể thẩm thấu qua cửa sổ tròn hoặc cửa sổ bầu dục để xâm nhập vào ốc tai, gây tổn thương tế bào lông thính giác không hồi phục. Khi đó, ù tai sẽ chuyển thành mạn tính và đi kèm suy giảm thính lực tiếp nhận vĩnh viễn.

Dấu hiệu cảnh báo nguy cơ biến chứng cần đi khám ngay

Người bệnh đang bị ù tai kèm theo viêm tai giữa cần đặc biệt cảnh giác và đến cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng kiểm tra ngay khi xuất hiện các triệu chứng bất thường. Dấu hiệu đầu tiên là cơn đau nhức tai sâu tăng dữ dội, đau lan lên nửa đầu hoặc đau nhói theo từng nhịp đập, sau đó đột ngột bớt đau kèm theo chảy dịch vàng hoặc mủ ra ngoài cửa tai ngoài. Đây thường là biểu hiện màng nhĩ đã bị căng phồng quá mức dẫn đến rách hoặc thủng.

Bên cạnh đó, nếu tiếng ù tai xuất hiện kèm theo cảm giác chóng mặt, mất thăng bằng, buồn nôn, méo miệng hoặc sốt cao rét run, người bệnh cần được cấp cứu y tế ngay lập tức. Những biểu hiện này gợi ý nguy cơ viêm tai trong hoặc viêm nhiễm lan rộng vào xương chũm và các cấu trúc thần kinh lân cận, đe dọa nghiêm trọng tới sức khỏe nếu không được xử trí khẩn cấp.

Nguyên tắc theo dõi và chăm sóc đôi tai khi bị viêm tai giữa

Để cải thiện tình trạng ù tai và ngăn ngừa tổn thương thính giác, việc tuân thủ chỉ dẫn theo dõi của bác sĩ tai mũi họng là yêu cầu quan trọng hàng đầu. Người bệnh cần giữ cho khoang tai luôn khô ráo và sạch sẽ, tuyệt đối không để nước bẩn lọt vào tai khi tắm gội hoặc bơi lội trong suốt thời gian điều trị. Tránh thói quen ngoáy tai bằng tăm bông cứng, lông gà hoặc các dụng cụ kim loại vì rất dễ gây trầy xước ống tai ngoài và làm tổn thương màng nhĩ đang viêm yếu.

Đồng thời, cần phối hợp kiểm soát tốt các bệnh lý đường hô hấp trên như viêm xoang, viêm mũi dị ứng và viêm họng để giải phóng sự bít tắc của vòi tai. Người bệnh nên duy trì chế độ nghỉ ngơi điều độ, hạn chế tiếp xúc với môi trường có tiếng ồn lớn, giảm thiểu căng thẳng tinh thần và giữ ấm cơ thể khi thời tiết thay đổi để hỗ trợ niêm mạc tai phục hồi tự nhiên.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho việc thăm khám lâm sàng và chẩn đoán cá nhân. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ tai, kháng sinh hoặc tự thổi các loại bột thuốc dân gian vào sâu trong lỗ tai khi chưa có nội soi kiểm tra tình trạng toàn vẹn của màng nhĩ. Việc dùng sai thuốc khi màng nhĩ thủng có thể dẫn đến ngộ độc tai trong gây điếc không hồi phục.

Tóm tắt

Ù tai do viêm tai giữa phần lớn có thể kiểm soát và hồi phục tốt nếu được phát hiện và can thiệp y tế đúng lúc. Khi nhận thấy các dấu hiệu ù tai, nghẽn tai hoặc giảm thính lực, người bệnh nên chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng để được thăm khám, nội soi và hướng dẫn lộ trình điều trị an toàn.