Bệnh lý viêm bờ mi có lây không và cách chăm sóc đúng cách

Viêm bờ mi có lây không là gì?

Viêm bờ mi là bệnh lý viêm mạn tính xảy ra tại vị trí mép mí mắt, nơi các nang lông mi và các tuyến bã nhờn meibomian hoạt động. Dựa vào vị trí tổn thương, bệnh thường được phân loại thành viêm bờ mi trước và viêm bờ mi sau. Viêm bờ mi trước chủ yếu ảnh hưởng đến gốc lông mi và vùng da ngoài của mí mắt, thường gắn liền với sự tăng sinh của vi khuẩn tụ cầu hoặc viêm da tiết bã nhờn. Trong khi đó, viêm bờ mi sau liên quan trực tiếp đến sự rối loạn chức năng của các tuyến meibomian nằm ở mặt trong của mí mắt, dẫn đến tắc nghẽn dòng tiết dầu bảo vệ màng phim nước mắt. Bệnh lý này tiến triển dai dẳng, gây cảm giác khô rát, cộm như có hạt cát trong mắt, nhưng không có khả năng lây lan trực tiếp thành dịch qua tiếp xúc.

Giải đáp khả năng lây truyền của bệnh viêm bờ mi

• Viêm bờ mi không phải là một bệnh truyền nhiễm lây lan từ người này sang người khác qua tiếp xúc trực tiếp, giọt bắn hay dùng chung đồ dùng cá nhân. Khác với tình trạng viêm kết mạc do virus vốn rất dễ bùng phát thành ổ dịch trong cộng đồng, viêm bờ mi là tình trạng viêm khu trú tại vị trí các lỗ chân lông mi và tuyến tiết bã nhờn của từng cá nhân.
• Mặc dù trên bờ mi của người bệnh có thể ghi nhận sự gia tăng số lượng của một số vi khuẩn thường trú như Staphylococcus aureus hoặc ký sinh trùng Demodex, nhưng sự phát triển quá mức này xuất phát từ môi trường vi sinh cục bộ mất cân bằng chứ không phải do sự lây truyền mầm bệnh nguy hiểm. Do đó, người bệnh hoàn toàn không cần lo lắng về việc lây bệnh sang cho người thân trong gia đình hay đồng nghiệp xung quanh.

Nguyên nhân và các yếu tố khởi phát viêm bờ mi

• Cơ chế hình thành viêm bờ mi liên quan chặt chẽ đến sự tắc nghẽn và rối loạn chức năng của các tuyến meibomian nằm dọc theo mép bờ mi. Khi các tuyến này tiết ra chất bã nhờn đặc quánh, dòng chảy của màng phim nước mắt bị xáo trộn, tạo điều kiện cho tế bào chết tích tụ và vi khuẩn thường trú phát triển gây phản ứng viêm cục bộ.
• Bên cạnh đó, những người có bệnh lý nền về da như viêm da tiết bã nhờn, bệnh trứng cá đỏ hoặc cơ địa dị ứng thường có nguy cơ cao bị viêm bờ mi tái diễn. Môi trường sống nhiều khói bụi, thói quen thường xuyên dụi mắt, không tẩy trang kỹ vùng mắt trước khi ngủ hoặc tình trạng khô mắt mạn tính cũng là những yếu tố kích hoạt khiến tình trạng viêm bờ mi dễ bùng phát.

Phương pháp chăm sóc và vệ sinh mí mắt đúng cách

• Vệ sinh bờ mi là bước nền tảng và có ý nghĩa quyết định trong việc kiểm soát viêm bờ mi. Người bệnh nên áp dụng biện pháp chườm ấm bằng khăn sạch hoặc gạc nhúng nước ấm khoảng 40 đến 45 độ C đặt lên mắt trong 5 đến 10 phút, thực hiện mỗi ngày một đến hai lần để làm mềm chất nhờn ứ đọng.
• Sau khi chườm ấm, dùng ngón tay sạch massage nhẹ nhàng hướng về phía mép mi nhằm giải phóng dịch tiết bị tắc nghẽn trong các tuyến bã. Kế tiếp, sử dụng dung dịch vệ sinh mi mắt chuyên dụng hoặc nước muối sinh lý thấm vào tăm bông sạch để lau sạch vảy bám ở chân lông mi. Đồng thời, cần hạn chế tối đa việc đưa tay lên dụi mắt và tạm ngừng sử dụng kính áp tròng trong thời gian bờ mi đang có dấu hiệu kích ứng.

Thời điểm cần đến thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa mắt

• Dù phần lớn các trường hợp viêm bờ mi có thể được kiểm soát tốt thông qua chăm sóc tại nhà, người bệnh vẫn cần được đánh giá định kỳ bởi bác sĩ nhãn khoa. Nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng như đau nhức mắt dữ dội, mắt đỏ nhiều, sợ ánh sáng chói, chảy mủ đặc hoặc giảm thị lực, người bệnh cần đến bệnh viện ngay để phòng ngừa biến chứng viêm loét giác mạc.
• Tại phòng khám chuyên khoa mắt, bác sĩ có thể tiến hành soi đèn khe để đánh giá chi tiết tình trạng bờ mi, xét nghiệm tìm ký sinh trùng Demodex nếu nghi ngờ và chỉ định các loại thuốc bôi hoặc thuốc nhỏ mắt phù hợp. Việc tuân thủ hướng dẫn y khoa giúp bảo vệ toàn vẹn bề mặt nhãn cầu và ngăn ngừa tái phát kéo dài.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không nên tự ý tìm mua các loại thuốc mỡ hoặc thuốc nhỏ mắt có chứa thành phần corticoid để tự điều trị tại nhà khi chưa có chỉ định của bác sĩ nhãn khoa. Việc lạm dụng các hoạt chất kháng viêm mạnh không đúng cách có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như tăng nhãn áp hoặc tổn thương giác mạc vĩnh viễn. Ngoài ra, tránh cạo hoặc cạy mạnh các vảy bám ở mi mắt để không làm tổn thương bờ mi.

Tóm tắt

Viêm bờ mi là bệnh lý viêm mạn tính không có khả năng lây truyền trực tiếp từ người sang người. Quá trình kiểm soát bệnh đòi hỏi sự kiên trì trong việc vệ sinh mí mắt hằng ngày và chăm sóc đúng cách. Khi xuất hiện các dấu hiệu cộm xốn kéo dài hoặc suy giảm thị lực, người bệnh nên chủ động đến thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được tư vấn phác đồ phù hợp.