Trẻ sơ sinh nên ngủ từ mấy giờ tối và những lưu ý cho cha mẹ

Trẻ sơ sinh nên ngủ từ mấy giờ tối là gì?

Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ sơ sinh, bởi phần lớn các hormone tăng trưởng được giải phóng trong khi trẻ ngủ sâu. Khác với người trưởng thành có chu kỳ thức ngủ đồng bộ theo chu kỳ 24 giờ của mặt trời, hệ thần kinh của trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện nên giấc ngủ thường bị phân mảnh thành nhiều đoạn ngắn suốt cả ngày và đêm.

Trung bình một trẻ sơ sinh ngủ từ 14 đến 17 giờ mỗi ngày. Việc hiểu rõ cơ chế giấc ngủ tự nhiên giúp cha mẹ giải tỏa lo lắng, tránh việc ép buộc con ngủ sai nhịp sinh học dẫn đến tình trạng gắt ngủ và quấy khóc triền miên vào ban đêm. Khi được hỗ trợ đi ngủ đúng thời điểm, trẻ sẽ ngủ ngon hơn, bú tốt hơn và phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn cảm xúc.

Đặc điểm chu kỳ giấc ngủ và sự hình thành nhịp sinh học ở trẻ sơ sinh

Ở giai đoạn sơ sinh dưới một tháng tuổi, tuyến tùng chưa tiết đủ melatonin và đồng hồ sinh học chưa hoàn thiện, khiến trẻ chưa phân biệt được ngày và đêm. Giấc ngủ của bé thường chia thành các chu kỳ ngắn kéo dài từ hai đến bốn giờ, xen kẽ với thời gian bú mẹ. Do đó, trẻ sơ sinh trong những tuần đầu sau sinh thường không có một giờ đi ngủ buổi tối cố định. Giờ ngủ ban đêm của bé có thể dao động rất muộn, phổ biến trong khoảng từ 20 giờ đến 22 giờ hoặc trễ hơn tùy theo nhịp cữ bú.

Khi trẻ bước sang tháng thứ hai hoặc thứ ba, nhịp sinh học bắt đầu rõ rệt hơn nhờ ánh sáng tự nhiên và sự chăm sóc của gia đình. Lúc này, trẻ bắt đầu nhận biết ban đêm là thời gian ngủ dài hơn và thời gian thức vào ban ngày tăng lên. Cha mẹ có thể nhận thấy con bắt đầu ngủ giấc dài đầu tiên của ban đêm sớm hơn so với giai đoạn mới chào đời.

Khung giờ ngủ buổi tối phù hợp theo từng giai đoạn phát triển của trẻ

Đối với trẻ sơ sinh từ không đến hai tháng tuổi, khung giờ bắt đầu giấc ngủ đêm thường rơi vào khoảng 20 giờ đến 22 giờ. Giai đoạn này cha mẹ không nên ép buộc trẻ phải ngủ vào một khung giờ cố định mà cần tôn trọng nhu cầu tự nhiên của cơ thể bé, kết hợp cho bú no trước khi dỗ ngủ.

Khi trẻ đạt từ ba đến sáu tháng tuổi, đồng hồ sinh học của trẻ đã phát triển tương đối ổn định. Khung giờ đi ngủ lý tưởng cho trẻ trong độ tuổi này thường nằm trong khoảng từ 19 giờ đến 20 giờ 30 tối. Việc cho trẻ đi ngủ trong khoảng thời gian này giúp trẻ tránh bị quá mệt mỏi, hạn chế tình trạng quấy khóc vào chiều tối và giúp giấc ngủ ban đêm sâu hơn, hỗ trợ hormone tăng trưởng tiết ra tối ưu trong các giai đoạn ngủ sâu.

Dấu hiệu nhận biết thời điểm vàng để dỗ trẻ đi ngủ buổi tối

Thay vì chỉ nhìn đồng hồ, việc nhận biết các dấu hiệu buồn ngủ sớm của trẻ sơ sinh là chìa khóa để đặt bé ngủ đúng lúc. Khi trẻ bắt đầu mệt mỏi, bé thường có các biểu hiện như ngáp, mắt lờ đờ, chớp mắt chậm, ít tương tác với xung quanh, dụi mắt hoặc cọ đầu vào ngực mẹ. Nếu cha mẹ nhanh chóng đưa trẻ vào phòng ngủ ở thời điểm này, bé sẽ dễ dàng tự chìm vào giấc ngủ.

Ngược lại, nếu bỏ lỡ khung cửa sổ vàng này, trẻ sẽ chuyển sang trạng thái mệt mỏi quá mức. Cơ thể trẻ sẽ giải phóng hormone gây căng thẳng như cortisol và adrenaline, khiến trẻ cáu kỉnh, uốn éo người, khóc to, nắm chặt nắm tay và rất khó dỗ dành. Khi trẻ đã quá mệt, việc ru ngủ sẽ mất nhiều thời gian hơn và giấc ngủ của trẻ thường chập chờn, dễ giật mình tỉnh giấc giữa đêm.

Cách thiết lập chu trình và môi trường giúp trẻ sơ sinh ngủ ngon vào ban đêm

Để trẻ sơ sinh dễ dàng đi vào giấc ngủ buổi tối, cha mẹ nên xây dựng một chu trình lặp đi lặp lại mỗi ngày trước giờ ngủ. Trình tự này có thể bắt đầu bằng việc tắm hoặc lau ấm, mát xa nhẹ nhàng toàn thân, thay tã sạch, cho trẻ bú cữ cuối và hát ru hoặc nghe tiếng ồn trắng êm dịu. Thực hiện đều đặn các hoạt động này giúp não bộ của trẻ hình thành phản xạ có điều kiện rằng đã đến lúc cần nghỉ ngơi.

Không gian phòng ngủ cũng đóng vai trò quyết định đến chất lượng giấc ngủ của trẻ sơ sinh. Phòng ngủ nên được giữ ở nhiệt độ thoáng mát, thường từ 24 đến 26 độ C tùy theo quần áo trẻ mặc. Khi đến giờ ngủ tối, cha mẹ cần tắt bớt đèn sáng chói, chỉ để ánh sáng mờ dịu hoặc bóng tối hoàn toàn để kích thích cơ thể trẻ tiết hormone melatonin tự nhiên, giúp giấc ngủ ban đêm kéo dài và sâu hơn.

Lưu ý an toàn

Cha mẹ cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc ngủ an toàn cho trẻ sơ sinh: luôn đặt trẻ nằm ngửa trên bề mặt phẳng, chắc chắn; không để gối mềm, chăn dày, gấu bông hoặc đồ chơi trong nôi của trẻ để phòng ngừa hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh. Không tự ý dùng các loại thảo dược, tinh dầu không rõ nguồn gốc hoặc thuốc an thần để dỗ trẻ ngủ khi chưa có chỉ định của bác sĩ nhi khoa. Nếu trẻ có biểu hiện khó thở, thở rít, bú kém hoặc sốt, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế khám ngay.

Tóm tắt

Xác định giờ ngủ cho trẻ sơ sinh phụ thuộc vào độ tuổi và nhịp sinh học riêng biệt của từng bé. Cha mẹ không nên quá cứng nhắc áp đặt mốc thời gian cố định mà hãy chú ý quan sát tín hiệu buồn ngủ, xây dựng thói quen đi ngủ nhẹ nhàng và chuẩn bị môi trường phòng ngủ an toàn để trẻ phát triển toàn diện.