Cách gọi sữa về cho mẹ sinh mổ khoa học và

Cách gọi sữa về cho mẹ sinh mổ là gì?

Sinh mổ là cuộc phẫu thuật lớn ở vùng bụng dưới, gây ảnh hưởng trực tiếp đến trạng thái thể chất và sự biến đổi nội tiết tố của sản phụ. Quá trình tạo sữa tự nhiên ở người mẹ được điều hòa bởi hai hormone sinh học chính là prolactin chịu trách nhiệm sản xuất sữa và oxytocin kích thích phản xạ co bóp các nang tuyến để tống sữa ra ngoài qua các ống dẫn. Khi sinh thường, sự chuyển dạ tự nhiên và tiếp xúc da kề da tức thì giúp hai hormone này tăng vọt nhanh chóng. Ngược lại, ở người sinh mổ, cơ thể thường mất từ hai đến bốn ngày, đôi khi lâu hơn, để hoàn tất quá trình thiết lập dòng sữa đầu tiên do phải vượt qua tác động của thuốc tê, phản ứng viêm sau mổ và tình trạng căng thẳng thần kinh. Tuy nhiên, tuyến sữa của người mẹ vẫn hoàn toàn có đầy đủ năng lực hoạt động nếu được can thiệp kích thích đúng phương pháp.

Tận dụng tiếp xúc da kề da và cho bé bú sớm

Tiếp xúc da kề da giữa mẹ và trẻ sơ sinh ngay khi điều kiện sức khỏe cho phép là chất xúc tác sinh học mạnh mẽ nhất để kích hoạt hệ nội tiết. Khi da bé chạm vào ngực mẹ, cơ thể mẹ sẽ giải phóng lượng lớn hormone oxytocin và prolactin, hai yếu tố then chốt chịu trách nhiệm sản xuất và đẩy sữa ra ngoài. Quá trình này đồng thời hỗ trợ ổn định thân nhiệt, nhịp tim và nhịp thở của em bé sau ca phẫu thuật.

Sau khi tiếp xúc da kề da, mẹ nên cố gắng cho bé ngậm bắt vú càng sớm càng tốt. Động tác mút của bé phát đi tín hiệu thần kinh trực tiếp lên tuyến yên của mẹ, báo hiệu nhu cầu tạo sữa. Ngay cả khi mẹ cảm thấy bầu ngực còn mềm và chưa có biểu hiện căng, vài giọt sữa non quý giá đầu tiên cũng đã đủ cung cấp năng lượng và kháng thể cần thiết cho dạ dày còn rất nhỏ của bé sơ sinh.

Lựa chọn tư thế cho bú thoải mái tránh đè lên vết phẫu thuật

Đau đớn từ vết mổ ở thành bụng thường khiến sản phụ e ngại việc bế con hoặc cho con bú sai tư thế, dẫn đến tình trạng bé ngậm vú không sâu và gây tổn thương đầu ti. Lựa chọn tư thế cho bú phù hợp giúp mẹ giảm thiểu tối đa áp lực lên vết mổ, tạo sự thư thái cho cả hai mẹ con trong suốt cữ bú.

Tư thế ôm bóng hoặc tư thế nằm nghiêng là hai lựa chọn lý tưởng dành cho phụ nữ sau phẫu thuật lấy thai. Khi ôm bóng, mẹ đặt bé nằm nép bên hông, chân bé hướng về phía sau lưng mẹ và phần thân bé được nâng đỡ bởi gối đệm êm ái, hoàn toàn tránh chạm vào vết mổ. Đối với tư thế nằm nghiêng, mẹ và bé cùng nằm quay mặt vào nhau trên giường, mẹ dùng gối đỡ lưng và kê cao đầu để quan sát con dễ dàng mà không phải dùng sức cơ bụng.

Massage bầu ngực và duy trì cữ hút sữa đều đặn

Đối với những trường hợp mẹ và bé phải tạm thời cách ly y tế hoặc bé chưa có phản xạ mút mạnh, việc sử dụng máy hút sữa hoặc vắt sữa bằng tay đúng cữ là biện pháp thay thế thiết yếu để duy trì tín hiệu tạo sữa. Mẹ nên duy trì lịch vắt hoặc hút sữa đều đặn khoảng 2 đến 3 giờ một lần vào ban ngày và không để giãn cữ quá 4 giờ vào ban đêm.

Trước khi thực hiện hút sữa, mẹ có thể áp dụng biện pháp massage nhẹ nhàng bầu ngực theo chuyển động tròn hoặc chườm gạc ấm quanh ngực trong vài phút. Hơi ấm kết hợp với các động tác xoa bóp êm dịu sẽ làm giãn nở các ống dẫn sữa, kích hoạt phản xạ xuống sữa tự nhiên và giúp sữa chảy ra thuận lợi hơn. Mẹ cần lưu ý điều chỉnh lực hút của máy ở mức êm ái, tránh tăng lực quá mạnh gây đau rát hoặc tổn thương mô tuyến vú.

Chế độ dinh dưỡng cân bằng và bổ sung đủ lượng nước mỗi ngày

Quá trình phục hồi sau ca đại phẫu đòi hỏi cơ thể người mẹ phải bù đắp một lượng dịch và năng lượng đáng kể. Nước chiếm tỷ lệ chủ yếu trong thành phần của sữa mẹ, vì vậy việc uống đủ nước là điều kiện tiên quyết để duy trì nguồn sữa dồi dào. Mẹ nên bổ sung từ 2 đến 2,5 lít chất lỏng mỗi ngày thông qua nước ấm, nước canh thịt nạc, cháo loãng hoặc các loại nước hạt bổ dưỡng.

Thực đơn dinh dưỡng của sản phụ cần cân bằng đầy đủ bốn nhóm chất gồm chất đạm, chất bột đường, chất béo tốt, vitamin và khoáng chất. Các thực phẩm giàu protein như thịt nạc, cá hồi, trứng và các loại đậu hỗ trợ làm lành vết thương phẫu thuật nhanh chóng. Rau xanh đậm và trái cây tươi cung cấp chất xơ giúp phòng ngừa táo bón sau sinh, đồng thời bổ sung vi chất giúp nâng cao chất lượng dòng sữa mà không cần kiêng khem quá mức một cách tiêu cực.

Nghỉ ngơi đầy đủ và giải tỏa căng thẳng tâm lý sau sinh

Căng thẳng tâm lý và tình trạng thiếu ngủ kéo dài là những yếu tố ức chế nghiêm trọng quá trình bài tiết hormone oxytocin, trực tiếp làm chậm dòng sữa mẹ. Sau phẫu thuật lấy thai, sản phụ thường chịu nhiều mệt mỏi từ tác dụng phụ của thuốc tê, đau vết mổ và sự thay đổi nhịp sinh hoạt đột ngột. Do đó, việc giải tỏa tinh thần và có những giấc ngủ ngắn chất lượng đóng vai trò vô cùng then chốt.

Mẹ hãy chủ động chia sẻ việc chăm sóc em bé, thay tã hoặc bế ru với người thân trong gia đình để có thêm thời gian nghỉ ngơi trọn vẹn. Tập hít thở sâu, nghe nhạc nhẹ nhàng hoặc vận động nhẹ nhàng quanh phòng khi bác sĩ cho phép sẽ kích thích lưu thông khí huyết. Khi tâm lý người mẹ được thả lỏng và cơ thể được hồi phục, các hormone nuôi dưỡng nguồn sữa tự nhiên sẽ được giải phóng một cách thuận lợi và ổn định nhất.

Lưu ý an toàn

Các biện pháp gọi sữa cần được thực hiện nhẹ nhàng, tuyệt đối không dùng lực bóp mạnh gây bầm dập mô tuyến vú. Mẹ không nên tự ý dùng các bài thuốc nam, thảo dược lợi sữa không rõ nguồn gốc hoặc tự dùng thuốc kích sữa khi chưa có chỉ định y khoa. Nếu vết mổ sưng tấy, ngực đau nhức kèm sốt cao, cần tới bệnh viện kiểm tra để xử trí kịp thời các biến chứng nhiễm trùng hoặc tắc tia sữa nặng.

Tóm tắt

Gọi sữa về sau sinh mổ là một quá trình đòi hỏi sự kiên nhẫn, phối hợp nhịp nhàng giữa kích thích bầu ngực, dinh dưỡng hợp lý và chăm sóc tinh thần cho sản phụ. Việc hiểu đúng quy luật tiết sữa sẽ giúp các mẹ giảm bớt âu lo, tự tin đồng hành cùng con trong những ngày đầu đời. Khi gặp khó khăn kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, mẹ nên chủ động liên hệ bác sĩ hoặc chuyên gia để được tư vấn an toàn.