Trẻ mấy tuổi thì tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản và lịch tiêm chuẩn

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Trẻ em có thể bắt đầu tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản từ 9 tháng tuổi hoặc 12 tháng tuổi, tùy thuộc vào loại vắc xin được lựa chọn. Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính đường thần kinh do vi rút gây ra, truyền sang người qua muỗi đốt, có nguy cơ gây biến chứng nặng nề và tử vong cao ở trẻ nhỏ. Việc chủ động đưa trẻ đi tiêm chủng đúng độ tuổi và đầy đủ phác đồ là biện pháp hiệu quả hàng đầu giúp cơ thể hình thành kháng thể bảo vệ.

Hiện nay tại Việt Nam có hai loại vắc xin phòng bệnh viêm não Nhật Bản phổ biến là Jevax và Imojev. Vắc xin Jevax được chỉ định cho trẻ từ đủ 12 tháng tuổi trở lên với lịch tiêm gồm 3 mũi cơ bản và các mũi tiêm nhắc. Trong khi đó, vắc xin Imojev có thể tiêm sớm hơn cho trẻ từ 9 tháng tuổi với lịch tiêm đơn giản hơn gồm 2 mũi cho trẻ em. Phụ huynh nên tham khảo tư vấn của bác sĩ tiêm chủng để chọn loại vắc xin phù hợp với độ tuổi và điều kiện của trẻ.

Trẻ mấy tuổi tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản?

Viêm não Nhật Bản là bệnh nhiễm trùng cấp tính ở hệ thần kinh trung ương do vi rút viêm não Nhật Bản gây ra. Bệnh lây truyền trung gian qua muỗi Culex, thường bùng phát nhiều vào mùa hè. Trẻ em dưới 15 tuổi, đặc biệt là nhóm trẻ từ 1 đến 5 tuổi, là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Bệnh có thể gây ra những tổn thương vỏ não vĩnh viễn, dẫn đến di chứng thần kinh như liệt, chậm phát triển trí tuệ, động kinh hoặc thậm chí tử vong. Vì bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu mà chỉ tập trung điều trị triệu chứng và hỗ trợ, tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản đóng vai trò then chốt giúp chủ động tạo miễn dịch. Việc nắm rõ độ tuổi bắt đầu tiêm và theo sát lịch tiêm nhắc lại sẽ giúp phụ huynh bảo vệ trẻ an toàn trước nguy cơ xâm nhập của vi rút.

Độ tuổi bắt đầu tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản cho trẻ

Độ tuổi thích hợp để trẻ bắt đầu tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản phụ thuộc vào loại vắc xin mà phụ huynh lựa chọn sau khi được bác sĩ khám phân loại. Đối với vắc xin Jevax, độ tuổi quy định tối thiểu để tiêm mũi đầu tiên là khi trẻ tròn 12 tháng tuổi. Trẻ dưới 12 tháng tuổi chưa đủ điều kiện tiêm loại vắc xin này do đáp ứng miễn dịch chưa tối ưu. Đối với vắc xin Imojev, độ tuổi được phép khởi đầu tiêm sớm hơn, dành cho trẻ từ đủ 9 tháng tuổi trở lên. Phụ huynh không nên đưa trẻ đi tiêm quá sớm trước độ tuổi khuyến cáo vì vắc xin sẽ không đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất. Ngược lại, nếu trẻ đã quá độ tuổi bắt đầu nhưng chưa từng tiêm phòng, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng càng sớm càng tốt để bác sĩ lập phác đồ tiêm bù phù hợp. Việc tuân thủ mốc thời gian bắt đầu tiêm giúp cơ thể trẻ kịp thời tạo ra hàng rào miễn dịch vững chắc trước khi vi rút có cơ hội tấn công.

Lịch tiêm chi tiết theo từng loại vắc xin viêm não Nhật Bản

Lịch tiêm phòng viêm não Nhật Bản được chia theo hai loại vắc xin hiện có tại các trung tâm tiêm chủng. Với vắc xin Jevax, phác đồ cơ bản gồm 3 mũi tiêm: mũi 1 tiêm khi trẻ đủ 12 tháng tuổi trở lên, mũi 2 tiêm sau mũi 1 từ 1 đến 2 tuần, và mũi 3 tiêm sau mũi 2 đúng 1 năm. Sau 3 mũi cơ bản này, trẻ cần được tiêm nhắc lại mỗi 3 năm một lần cho đến khi tròn 15 tuổi để duy trì nồng độ kháng thể bảo vệ. Với vắc xin Imojev, lịch tiêm áp dụng cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến dưới 18 tuổi gồm 2 mũi: mũi 1 là mũi đầu tiên, mũi 2 tiêm cách mũi 1 tối thiểu 1 năm. Ngoài ra, vắc xin Imojev cũng có thể dùng để tiêm nhắc cho trẻ đã từng tiêm vắc xin Jevax trước đó. Phụ huynh cần giữ sổ tiêm chủng cẩn thận và chú ý các mốc hẹn tiêm nhắc để không bỏ lỡ lịch tiêm của con.

Các phản ứng sau tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản và cách chăm sóc

Sau khi tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản, trẻ có thể gặp một số phản ứng nhẹ và tự khỏi sau 1 đến 2 ngày mà không để lại di chứng. Những biểu hiện thường gặp bao gồm sưng nhẹ, đỏ hoặc đau tại vị trí tiêm, sốt nhẹ, quấy khóc, mệt mỏi hoặc chán ăn. Để chăm sóc trẻ tại nhà, cha mẹ nên cho trẻ mặc quần áo thoáng mát, uống nhiều nước hoặc tăng cường cho bú mẹ đối với trẻ nhỏ. Nếu trẻ sốt trên 38,5 độ C, có thể dùng thuốc hạ sốt chứa paracetamol theo đúng liều lượng chỉ định của bác sĩ hoặc dược sĩ dựa trên cân nặng của trẻ. Tuyệt đối không chườm nóng, chườm lạnh hay đắp các lá cây, thuốc nam lên vết tiêm. Cha mẹ cần theo dõi sát sao nhiệt độ, tinh thần và nếp sinh hoạt của trẻ trong 24 đến 48 giờ đầu sau tiêm để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Những trường hợp cần tạm hoãn hoặc thận trọng khi tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản

Mặc dù vắc xin viêm não Nhật Bản rất an toàn, bác sĩ khám sàng lọc có thể chỉ định tạm hoãn tiêm trong một số tình huống cụ thể nhằm bảo vệ sức khỏe cho trẻ. Trẻ đang bị sốt cao, mắc các bệnh nhiễm trùng cấp tính hoặc bệnh lý tiến triển sẽ cần hoãn tiêm cho đến khi sức khỏe ổn định hoàn toàn. Trẻ đang sử dụng các thuốc chế phẩm miễn dịch liều cao cũng thuộc nhóm cần tham vấn kỹ ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi tiêm. Ngoài ra, những trẻ từng có tiền sử phản ứng dị ứng nặng hoặc sốc phản vệ với lần tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản trước đó hay với bất kỳ thành phần nào của vắc xin sẽ có chống chỉ định tiêm tiếp. Việc khai báo đầy đủ tiền sử bệnh lý và dị ứng của trẻ với bác sĩ tại điểm tiêm chủng là bước quan trọng giúp quy trình tiêm diễn ra an toàn.

Lưu ý an toàn

Thông tin về vắc xin viêm não Nhật Bản trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe chung và không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hay chỉ định y khoa. Quyết định tiêm chủng, lựa chọn loại vắc xin và xác định thời điểm tiêm cụ thể cho từng trẻ phải dựa trên kết quả khám sàng lọc trực tiếp của bác sĩ tại cơ sở tiêm chủng. Cha mẹ không tự ý mua thuốc điều trị hoặc tự áp dụng phác đồ tiêm khi chưa có hướng dẫn y tế. Khi trẻ có biểu hiện bất thường sau tiêm, hãy liên hệ ngay với trung tâm tiêm chủng hoặc cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản là giải pháp phòng bệnh chủ động và hiệu quả giúp bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ biến chứng thần kinh nguy hiểm. Cha mẹ nên chủ động đưa trẻ đi tiêm từ 9 tháng hoặc 12 tháng tuổi tùy loại vắc xin, đồng thời tuân thủ đúng các mũi tiêm nhắc theo khuyến cáo của bác sĩ tiêm chủng để duy trì miễn dịch bền vững cho trẻ.