Nhịp tim thai thay đổi thế nào và tim thai 180 lần một phút có sao không
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhịp tim thai là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh tình trạng cung cấp oxy và sức khỏe tổng quát của thai nhi trong suốt thai kỳ. Thông thường, nhịp tim thai cơ bản dao động trong khoảng từ 110 đến 160 lần mỗi phút ở nửa sau thai kỳ. Khi máy đo ghi nhận tim thai đạt mức 180 lần mỗi phút, thai phụ thường rất lo lắng về nguy cơ thai nhi gặp bất thường.
Mức nhịp tim 180 lần mỗi phút có thể là hiện tượng sinh lý tạm thời khi thai nhi đang cử động mạnh hoặc do cơ thể người mẹ bị sốt, mệt mỏi, mất nước. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài liên tục trên mười phút, đây được xác định là nhịp tim thai nhanh và cần được bác sĩ sản khoa thăm khám kỹ lưỡng để tìm nguyên nhân cụ thể.
Tim thai 180 lần một phút là gì?
Nhịp tim thai bắt đầu xuất hiện khá sớm, thường được ghi nhận qua siêu âm từ khoảng tuần thứ sáu của thai kỳ. Trong những tuần đầu, tần số tim thai tăng dần và có thể đạt đỉnh điểm khoảng 170 đến 180 lần mỗi phút vào quanh tuần thứ chín, sau đó giảm dần và duy trì ổn định ở mức 110 đến 160 lần mỗi phút cho đến lúc sinh. Chỉ số này không cố định hoàn toàn mà luôn có sự dao động nhẹ tùy thuộc vào chu kỳ ngủ thức, mức độ vận động của thai cũng như các thay đổi sinh lý từ cơ thể người mẹ. Việc đánh giá nhịp tim thai không chỉ dựa vào một con số đơn lẻ tại một thời điểm bấm máy mà cần xem xét trong một khoảng thời gian theo dõi liên tục kết hợp với tuổi thai thực tế.
Sự thay đổi của nhịp tim thai qua các giai đoạn phát triển của thai kỳ
Ở giai đoạn sớm của thai kỳ, hệ thống tim mạch và thần kinh tự chủ của phôi thai chưa hoàn thiện nên tần số tim thai có sự biến đổi đáng kể. Khoảng tuần thứ sáu, nhịp tim thai thường khởi đầu ở mức 100 đến 120 lần mỗi phút, sau đó tăng nhanh chóng và có thể chạm mốc 170 đến 180 lần mỗi phút vào tuần thai thứ chín hoặc thứ mười. Khi bước sang tam cá nguyệt thứ hai và tam cá nguyệt thứ ba, hệ thần kinh đối giao cảm phát triển hoàn thiện hơn, giúp điều hòa nhịp tim giảm dần về ngưỡng bình thường từ 110 đến 160 lần mỗi phút. Trong suốt các lần khám thai định kỳ, bác sĩ chuyên khoa phụ sản sẽ theo dõi đường biểu diễn nhịp tim thai để nhận biết các biến thiên sinh lý bình thường hoặc phát hiện sớm các dấu hiệu suy giảm tuần hoàn nhau thai.
Đánh giá nguy cơ khi ghi nhận tim thai 180 lần một phút
Mức tim thai 180 lần mỗi phút được xem là vượt ngưỡng bình thường nếu so với khoảng chuẩn 110 đến 160 lần mỗi phút ở giai đoạn thai đủ tháng. Để xác định mức độ nguy cơ, bác sĩ cần phân biệt rõ giữa việc tăng nhịp tim thai thoáng qua và tình trạng nhịp tim thai nhanh kéo dài. Nếu nhịp tim thai chỉ vọt lên 180 lần mỗi phút trong vài chục giây đến vài phút khi thai nhi cử động rồi quay trở về khoảng dao động bình thường, đây là dấu hiệu sinh lý tốt cho thấy thai nhi có phản xạ thần kinh khỏe mạnh. Ngược lại, nếu tần số tim thai duy trì liên tục ở mức 180 lần mỗi phút trong hơn mười phút trên biểu đồ theo dõi tim thai, tình trạng này được phân loại là tim thai nhanh thực sự, đòi hỏi phải tiến hành các thăm dò chuyên sâu để tìm kiếm nguyên nhân tiềm ẩn.
Những nguyên nhân phổ biến khiến nhịp tim thai tăng cao
Tình trạng nhịp tim thai tăng lên 180 lần mỗi phút có thể bắt nguồn từ các yếu tố của mẹ hoặc từ chính bản thân thai nhi. Về phía người mẹ, sốt do nhiễm trùng, tình trạng mất nước, rối loạn chức năng tuyến giáp như cường giáp chưa kiểm soát, trạng thái căng thẳng lo âu quá mức hoặc việc sử dụng nhiều đồ uống chứa caffeine hay thuốc giãn phế quản đều có thể làm tăng nhịp tim của cả mẹ và bé. Về phía thai nhi, cử động xoay trở mạnh là nguyên nhân sinh lý phổ biến nhất gây tăng nhịp tim tạm thời. Tuy nhiên, nếu nhịp tim nhanh kéo dài, bác sĩ cần xem xét các nguy cơ nghiêm trọng hơn như tình trạng thiếu oxy mô thai nhi, nhiễm trùng ối trong tử cung, thiếu máu thai nhi nặng hoặc các rối loạn nhịp tim bẩm sinh cần can thiệp y khoa.
Quy trình theo dõi và xử trí y khoa đối với tình trạng tim thai nhanh
Khi phát hiện nhịp tim thai đạt 180 lần mỗi phút trong lúc khám thai, nhân viên y tế sẽ tiến hành kiểm tra mạch và thân nhiệt của người mẹ, đồng thời hướng dẫn thai phụ nằm nghiêng sang bên trái để tối ưu hóa tuần hoàn máu tử cung nhau. Phương pháp đo tim thai và cơn co tử cung bằng máy theo dõi sản khoa non-stress test sẽ được chỉ định để ghi nhận liên tục biểu đồ nhịp tim trong ít nhất hai mươi đến ba mươi phút. Siêu âm thai Doppler màu cũng được thực hiện nhằm đánh giá dòng máu qua dây rốn, cấu trúc buồng tim thai và lượng nước ối. Tùy thuộc vào kết luận chuyên môn, bác sĩ sản khoa sẽ đưa ra kế hoạch can thiệp phù hợp như hạ sốt, bù dịch cho mẹ, điều trị nhiễm trùng hoặc cân nhắc thời điểm chấm dứt thai kỳ nếu phát hiện suy thai cấp.
Lưu ý an toàn
Các thiết bị đo nhịp tim thai tại nhà chỉ mang tính chất tham khảo sơ bộ và có thể ghi nhận nhầm lẫn nhịp mạch của người mẹ hoặc bị nhiễu do thao tác đo chưa chuẩn xác. Thai phụ tuyệt đối không tự ý kết luận mức độ nguy hiểm hay tự tìm mua các loại thuốc điều hòa nhịp tim để uống. Mọi bất thường về nhịp tim thai, cử động thai giảm hoặc có dấu hiệu sốt, đau bụng đều cần được kiểm tra trực tiếp tại cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và con.
Tóm tắt
Nhịp tim thai 180 lần mỗi phút có thể là phản ứng sinh lý lành tính nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nếu diễn ra kéo dài liên tục. Việc đi khám thai định kỳ theo đúng hẹn và tuân thủ các chỉ định cận lâm sàng của bác sĩ sản khoa là biện pháp tốt nhất giúp mẹ bầu theo dõi sát sao sức khỏe thai nhi và xử trí kịp thời các tình huống bất thường.
Nguồn tham khảo
- Journal of Education and Health Promotion: Assessing effects of BL67 points stimulation on fetal heart rate parameters and fetal movements during nonstress test
- Edorium Journals Pvt. Ltd.: Do small for gestational age fetuses’ exhibit circadian changes in fetal heart rate parameters as do appropriate for gestational age fetuses?
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nhịp tim thai bình thường ở giai đoạn cuối thai kỳ là bao nhiêu?
Trong tam cá nguyệt cuối, nhịp tim thai bình thường dao động trong khoảng 110 đến 160 lần mỗi phút. Khi thai nhi ngủ nhịp có thể chậm hơn một chút, và khi cử động nhịp có thể tăng thêm 15 đến 20 lần mỗi phút nhưng nhanh chóng trở về bình thường.
Tim thai 180 lần một phút kéo dài bao lâu thì được coi là nguy hiểm?
Nếu nhịp tim thai duy trì liên tục ở mức 180 lần mỗi phút vượt quá mười phút mà không hạ xuống, đây được xếp vào tình trạng nhịp tim thai nhanh kéo dài. Trường hợp này cần được bác sĩ sản khoa đánh giá khẩn trương để tìm nguyên nhân.
Mẹ bị sốt có làm tim thai đập nhanh tới 180 lần một phút không?
Có. Khi thân nhiệt của người mẹ tăng lên, lưu lượng tuần hoàn và chuyển hóa tăng khiến nhịp tim thai cũng đập nhanh hơn. Thông thường cứ mỗi độ C thân nhiệt mẹ tăng, nhịp tim thai có thể tăng thêm khoảng mười đến mười lăm nhịp mỗi phút.
Máy nghe tim thai tại nhà có đo chuẩn xác chỉ số 180 lần một phút không?
Thiết bị đo tại nhà rất dễ bắt nhầm mạch đập động mạch chủ của mẹ hoặc bị sai lệch do thai xoay đổi tư thế. Thai phụ không nên quá lo lắng dựa vào kết quả tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra bằng máy chuyên dụng.
Mẹ bầu nên làm gì ngay khi nghi ngờ tim thai đập quá nhanh?
Thai phụ nên nằm nghỉ nghiêng sang bên trái, uống một ly nước lọc để bù dịch, thư giãn tinh thần và theo dõi thêm cử động thai. Nếu cảm thấy mệt mỏi, sốt hoặc thai cử động bất thường, cần đến ngay bệnh viện phụ sản để kiểm tra.
