Trẻ sơ sinh thở khò khè như có đờm phải làm sao để xử trí?

Trẻ sơ sinh thở khò khè như có đờm là gì?

Thở khò khè như có đờm ở trẻ sơ sinh là tình trạng phát ra âm thanh lọc xọc, khụt khịt hoặc rít nhẹ theo từng nhịp thở của bé. Hiện tượng này thường dễ nghe thấy nhất khi trẻ nằm ngửa, đang ngủ hoặc vừa bú sữa xong. Do đường thở của trẻ dưới 1 tuổi rất nhỏ hẹp và hệ sụn còn mềm, luồng không khí đi qua gặp phải dịch tiết hô hấp dễ tạo ra các rung động âm thanh giống như đờm đặc. Trong đa số trường hợp, đây là hiện tượng lành tính và sẽ giảm dần theo thời gian phát triển của trẻ. Tuy nhiên, nếu âm thanh này đi kèm với khó thở, trẻ thở gắng sức hoặc mệt mỏi, đó có thể là dấu hiệu của các bệnh lý viêm đường hô hấp cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám.

Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh thở khò khè và nghe như có đờm

Ở trẻ sơ sinh, đường dẫn khí và lỗ mũi còn rất hẹp trong khi lớp niêm mạc hô hấp lại mềm và nhạy cảm. Chỉ một lượng nhỏ chất nhầy sinh lý hoặc sữa đọng sau cữ bú cũng dễ tạo nên âm thanh khụt khịt hoặc khò khè giống tiếng đờm rung. Thêm vào đó, phản xạ ho và tống đờm của trẻ chưa hoàn thiện, sụn thanh quản còn mềm nên khi hít thở mạnh có thể phát ra âm thanh lạ.

Bên cạnh yếu tố sinh lý, tiếng khò khè có thể xuất hiện khi trẻ bị cảm lạnh thông thường, viêm mũi họng, trào ngược dạ dày thực quản hoặc viêm tiểu phế quản. Dịch tiết đường hô hấp trên khi chảy xuống họng sẽ gây ứ đọng, khiến âm thanh thở của bé nghe rõ rệt hơn, nhất là khi nằm ngủ hoặc ngay sau khi bú.

Các biện pháp chăm sóc và hỗ trợ đường thở cho trẻ tại nhà

Khi nhận thấy bé có tiếng thở khò khè nhưng vẫn tỉnh táo, bú tốt, cha mẹ nên bắt đầu bằng việc vệ sinh mũi nhẹ nhàng. Nhỏ 1 đến 2 giọt nước muối sinh lý 0,9% vào từng bên mũi để làm mềm và loãng chất nhầy ứ đọng, sau đó dùng khăn mềm hoặc tăm bông chuyên dụng thấm sạch dịch chảy ra ở cửa mũi ngoài.

Mẹ nên chia nhỏ các cữ bú trong ngày để giảm nguy cơ nôn trớ và trào ngược. Sau khi trẻ bú xong, cần bế đứng vỗ ợ hơi kỹ trước khi đặt bé nằm xuống. Ngoài ra, việc duy trì độ ẩm không khí phòng ở mức phù hợp, giữ không gian thông thoáng, sạch sẽ, không khói bụi và khói thuốc lá sẽ giúp đường thở của trẻ sơ sinh thông thoáng và dễ chịu hơn rất nhiều.

Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay

Không phải mọi trường hợp thở khò khè đều vô hại. Cha mẹ cần theo dõi sát sao kiểu thở của con bằng cách vén áo quan sát lồng ngực và bụng lúc bé nằm yên hoặc ngủ say. Nếu phát hiện các dấu hiệu cảnh báo dưới đây, cần đưa trẻ đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế có chuyên khoa nhi ngay lập tức.

Các dấu hiệu nguy hiểm bao gồm: trẻ thở nhanh hơn bình thường theo từng tháng tuổi, lồng ngực hoặc hõm ức rút lõm sâu mỗi lần hít vào, cánh mũi phập phồng, da môi hoặc đầu chi tím tái. Trẻ bỏ bú liên tiếp hai cữ, bú ngắt quãng vì khó thở, sốt cao, li bì hoặc quấy khóc không dứt cũng là những tình trạng cấp cứu hô hấp cần can thiệp y tế khẩn cấp.

Lưu ý an toàn

Không tự ý mua thuốc nhỏ mũi co mạch, kháng sinh hay thuốc long đờm cho trẻ sơ sinh. Tránh lạm dụng dụng cụ hút mũi bằng lực mạnh vì có thể làm phù nề niêm mạc cuốn mũi. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa nhi trước khi áp dụng bất kỳ can thiệp nào cho trẻ.

Tóm tắt

Tiếng thở khò khè như có đờm ở trẻ sơ sinh đa số xuất phát từ cấu trúc đường thở hẹp hoặc ứ đọng dịch mũi sinh lý, có thể cải thiện khi chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, cha mẹ cần kiên nhẫn quan sát nhịp thở và cữ bú của con để kịp thời đưa đi khám chuyên khoa nhi khi có dấu hiệu bất thường.