Thủy đậu mọc ở mắt có nguy hiểm không và cách xử lý

Thủy đậu mọc ở mắt là gì?

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ bọng nước. Sau giai đoạn ủ bệnh, virus Varicella Zoster gây ra các ban đỏ dạng sẩn rồi nhanh chóng tiến triển thành nốt bọng nước chứa dịch trong suốt trên khắp bề mặt da và niêm mạc.

Khi các tổn thương này xuất hiện tại mắt, chúng có thể khu trú ở mí mắt ngoài, bờ tự do của mi mắt, kết mạc nhãn cầu hoặc kết mạc mi. Do kết mạc và giác mạc là các mô mỏng manh, giàu mạch máu và thần kinh cảm giác, sự xuất hiện của nốt thủy đậu ở khu vực này rất dễ gây phản ứng viêm cấp tính, làm tăng tiết dịch và gây cảm giác khó chịu rõ rệt. Mặc dù nhiều trường hợp nốt phỏng ở mi ngoài chỉ gây sưng nhẹ, nhưng bất kỳ nốt phỏng nào tiếp xúc trực tiếp với nhãn cầu đều cần được theo dõi y khoa sát sao để phòng ngừa nguy cơ loét giác mạc và sẹo thị giác.

Mức độ nguy hiểm khi nốt thủy đậu mọc ở mắt

Bệnh thủy đậu do virus Varicella Zoster gây ra, thường biểu hiện bằng các nốt phỏng nước rải rác khắp cơ thể. Khi bọng nước xuất hiện ở vùng mí mắt, bờ mi hoặc kết mạc, mức độ nguy hiểm sẽ tăng lên đáng kể so với các vùng da thông thường. Vùng mắt có cấu trúc giải phẫu nhạy cảm và màng bảo vệ mỏng manh, do đó sự xâm nhập của virus hoặc vi khuẩn bội nhiễm có thể đe dọa trực tiếp đến thị lực.

Mối nguy hiểm lớn nhất là tình trạng virus tấn công vào kết mạc và giác mạc, dẫn đến viêm kết mạc hoặc viêm giác mạc đốm. Nếu tổn thương sâu vào lớp nhu mô của giác mạc, vết loét có thể để lại sẹo giác mạc vĩnh viễn sau khi lành, làm mờ mắt hoặc suy giảm thị lực nghiêm trọng. Ngoài ra, việc nốt bọng nước vỡ ra tạo điều kiện cho vi khuẩn tụ cầu hoặc liên cầu xâm nhập, gây viêm mô tế bào quanh hốc mắt, áp xe mí mắt hoặc thậm chí viêm nội nhãn, đòi hỏi can thiệp y tế tích cực.

Dấu hiệu nhận biết tổn thương mắt do virus thủy đậu

Người bệnh và người chăm sóc cần đặc biệt cảnh giác với các biểu hiện tổn thương tại mắt trong suốt giai đoạn phát ban thủy đậu. Triệu chứng ban đầu thường bắt đầu bằng cảm giác cộm xốn, ngứa ngáy dữ dội xung quanh mi mắt hoặc cảm giác như có dị vật nằm trong mắt. Mắt có thể đỏ rực, phù nề mi mắt khiến người bệnh khó mở mắt bình thường.

Nếu virus đã xâm phạm vào sâu hơn, người bệnh sẽ xuất hiện tình trạng sợ ánh sáng, chói mắt, chảy nước mắt liên tục và đau nhức sâu bên trong nhãn cầu. Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm bao gồm nhìn mờ, thấy quầng sáng xung quanh đèn hoặc mắt tiết dịch mủ màu vàng xanh đặc quánh. Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu giảm thị lực nào, việc trì hoãn thăm khám có thể dẫn đến hậu quả không thể đảo ngược trên giác mạc.

Hướng dẫn chăm sóc và xử lý ban đầu an toàn

Khi phát hiện nốt đậu mọc gần mắt, mục tiêu hàng đầu là bảo vệ nhãn cầu khỏi sự trầy xước và ngăn ngừa nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn. Người bệnh cần giữ vệ sinh vùng mặt sạch sẽ bằng cách dùng khăn xô mềm hoặc bông y tế thấm nước muối sinh lý vô trùng để lau nhẹ nhàng dịch tiết. Tuyệt đối không chà xát hay ấn mạnh lên vùng da quanh mắt để tránh làm vỡ các bọng nước khi chúng chưa tự khô miệng vảy.

Người bệnh nên nghỉ ngơi trong phòng có ánh sáng dịu nhẹ để giảm kích ứng mắt do tình trạng sợ ánh sáng. Việc dùng thuốc hạ sốt, giảm đau hoặc thuốc kháng virus đường toàn thân phải tuân theo đơn thuốc do bác sĩ chỉ định sau khi thăm khám. Đối với mắt, người bệnh có thể sử dụng nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản hoặc dung dịch nước muối sinh lý để làm dịu cảm giác khô rát, đồng thời cần đi khám chuyên khoa mắt ngay để được kiểm tra tổn thương giác mạc dưới kính hiển vi chuyên dụng.

Những sai lầm cần tránh khi nốt đậu mọc gần mắt

Một trong những sai lầm phổ biến nhất trong dân gian là tự ý bôi các loại thuốc mỡ, kem bôi da chứa hoạt chất kháng viêm mạnh hoặc dung dịch sát khuẩn ngoài da vào sát mi mắt. Các hoạt chất này khi dính vào mắt có thể gây bỏng rát kết mạc, trợt biểu mô giác mạc và làm tình trạng viêm loét tiến triển trầm trọng hơn rất nhiều.

Bên cạnh đó, việc tự ý nhỏ các loại thuốc mắt chứa hoạt chất corticoid mà không có chỉ định từ bác sĩ nhãn khoa là cực kỳ nguy hiểm. Thuốc nhỏ mắt chứa corticoid có thể ức chế miễn dịch tại chỗ, tạo cơ hội cho virus nhân lên mất kiểm soát và gây thủng giác mạc. Người bệnh cũng không được áp dụng các mẹo dân gian như đắp lá, xông hơi nước nóng hoặc dùng các loại hạt để chườm lên mắt, vì nguy cơ nhiễm trùng nấm và vi khuẩn hoại tử là rất cao.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc nhỏ mắt, thuốc mỡ kháng sinh hoặc thuốc nhỏ mắt chứa thành phần corticoid khi chưa có chỉ định. Mọi hành vi tự nặn mụn nước, đắp lá dân gian lên mắt đều có thể gây biến chứng mù lòa không thể phục hồi. Khi phát hiện tổn thương ở mắt, hãy đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám.

Tóm tắt

Thủy đậu mọc ở mắt là tình trạng cần được đánh giá y khoa cẩn trọng thay vì chủ quan tự điều trị tại nhà. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và thăm khám chuyên khoa mắt kịp thời là yếu tố quyết định giúp bảo vệ thị lực, hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương giác mạc hoặc biến chứng lâu dài. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định dùng thuốc từ bác sĩ để đảm bảo an toàn tối đa.