Bác sĩ Tây y nói gì về cách điều trị thiếu máu lên não?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Thiếu máu lên não là tình trạng giảm lưu lượng tuần hoàn mang oxy và dưỡng chất đến nuôi dưỡng các tế bào não, gây ra các triệu chứng phổ biến như đau đầu, hoa mắt, chóng mặt và giảm khả năng tập trung. Nhiều người bệnh băn khoăn về góc nhìn y khoa chuẩn mực cũng như cách tiếp cận điều trị của các bác sĩ Tây y đối với tình trạng này.
Dưới góc độ y học hiện đại, điều trị thiếu máu lên não không đơn thuần là sử dụng các loại thuốc tăng cường tuần hoàn một cách chung chung. Bác sĩ Tây y luôn đặt trọng tâm vào việc tìm kiếm nguyên nhân gốc rễ, kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm nhất là đột quỵ thiếu máu não.
Điều trị thiếu máu lên não là gì?
Thiếu máu lên não, hay còn gọi là thiểu năng tuần hoàn não, xảy ra khi lưu lượng máu cung cấp cho nhu mô não không đáp ứng đủ nhu cầu chuyển hóa bình thường của cơ thể. Tình trạng này có thể xuất hiện thoáng qua hoặc kéo dài mạn tính, bắt nguồn từ nhiều cơ chế bệnh sinh phức tạp như hẹp tắc động mạch cấp máu cho não, co thắt mạch, huyết khối từ tim di chuyển lên hoặc tụt huyết áp nghiêm trọng. Trong Tây y, các bác sĩ không coi thiếu máu lên não là một bệnh lý độc lập mà là hội chứng thứ phát sau nhiều bất thường của hệ tim mạch và tuần hoàn. Do đó, việc chẩn đoán chính xác cơ chế gây bệnh đóng vai trò tiên quyết để đưa ra hướng điều trị phù hợp cho từng cá thể.
Xác định nguyên nhân là bước đầu tiên trong phác đồ điều trị
Trong thực hành lâm sàng Tây y, việc điều trị thiếu máu lên não trước hết phải căn cứ vào nguyên nhân gây giảm tưới máu não. Bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng kết hợp các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như siêu âm Doppler mạch máu não, chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp cộng hưởng từ mạch máu não. Tùy thuộc vào nguyên nhân do xơ vữa động mạch cảnh, huyết khối, rối loạn nhịp tim hay thoái hóa cột sống cổ chèn ép mạch máu, phác đồ điều trị sẽ được xây dựng riêng biệt nhằm tối ưu hóa hiệu quả và giảm thiểu nguy cơ tai biến mạch máu não.
Các nhóm thuốc thường được bác sĩ chỉ định
Dùng thuốc là một trong những phương pháp nền tảng được bác sĩ Tây y áp dụng nhằm khôi phục và duy trì lưu lượng máu lên não. Các nhóm thuốc thường được cân nhắc bao gồm thuốc kiểm soát huyết áp, thuốc hạ lipid máu nhóm statin để ổn định mảng xơ vữa, cùng các thuốc chống kết tập tiểu cầu nhằm ngăn ngừa hình thành cục máu đông. Trong một số trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định thêm các thuốc hỗ trợ giãn mạch não hoặc bảo vệ tế bào thần kinh. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt đơn thuốc, không tự ý tăng giảm liều hoặc ngừng thuốc đột ngột.
Chỉ định can thiệp ngoại khoa và thủ thuật nội mạch
Đối với những trường hợp mạch máu nuôi não bị hẹp nặng, đặc biệt là hẹp động mạch cảnh do mảng xơ vữa lớn đe dọa tắc mạch hoàn toàn, các biện pháp can thiệp ngoại khoa hoặc nội mạch sẽ được hội chẩn kỹ lưỡng. Bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật bóc tách nội mạc động mạch cảnh hoặc can thiệp đặt giá đỡ nội mạch nhằm mở rộng lòng mạch bị hẹp. Những kỹ thuật chuyên sâu này giúp tái thông dòng máu nuôi dưỡng nhu mô não, qua đó giảm thiểu đáng kể nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ cấp tính cho người bệnh.
Điều chỉnh lối sống hỗ trợ phục hồi tuần hoàn não
Bên cạnh việc dùng thuốc, các chuyên gia y tế luôn nhấn mạnh vai trò quyết định của việc thay đổi lối sống trong việc hỗ trợ điều trị và phòng ngừa tái phát thiếu máu não. Người bệnh cần thiết lập chế độ dinh dưỡng lành mạnh với nhiều rau xanh, cá béo, hạn chế tối đa muối, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn. Duy trì vận động thể lực vừa sức ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp cải thiện tuần hoàn toàn thân. Đồng thời, việc bỏ hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và kiểm soát căng thẳng tinh thần giúp giảm áp lực lên hệ thống tuần hoàn não.
Lưu ý an toàn
Các triệu chứng của thiếu máu lên não như chóng mặt, tê bì một bên mặt hay yếu chi có thể trùng lặp với dấu hiệu sớm của đột quỵ não cấp tính. Nếu nhận thấy các biểu hiện đột ngột như méo miệng, nói khó, mất thị lực một bên hoặc liệt vận động, người bệnh cần được đưa ngay đến cơ sở y tế có đơn vị đột quỵ gần nhất, tuyệt đối không tự ý uống thuốc hoặc cạo gió tại nhà.
Tóm tắt
Điều trị thiếu máu lên não trong Tây y luôn hướng đến mục tiêu tái lập tưới máu não an toàn, kiểm soát nguyên nhân nền tảng và phòng ngừa biến cố mạch máu não. Người bệnh tuyệt đối không tự chẩn đoán hay tự ý mua thuốc điều trị khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa thần kinh. Thăm khám định kỳ và duy trì lối sống lành mạnh là chìa khóa duy trì sức khỏe não bộ lâu dài.
Nguồn tham khảo
- openRxiv: Impact of Systemic Arterial Pressure, Collateral Vascular Resistance and Degree of Carotid Stenosis on Cerebral Blood Flow, Reserve Blood Flow, Critical Carotid Stenosis, Cerebral Ischemia and Carotid Hemodynamics
- JAMA: The Journal of the American Medical Association: Carotid Endarterectomy and Prevention of Cerebral Ischemia in Symptomatic Carotid Stenosis
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Thiếu máu lên não có chữa khỏi hoàn toàn được không?
Thiếu máu lên não mạn tính có thể cải thiện tốt nếu người bệnh tuân thủ phác đồ điều trị nguyên nhân, điều chỉnh huyết áp, mỡ máu và duy trì lối sống khoa học theo hướng dẫn y khoa.
Nghi ngờ bị thiếu máu lên não nên đi khám chuyên khoa nào?
Bác sĩ chuyên khoa thần kinh hoặc tim mạch là người có chuyên môn phù hợp nhất để thăm khám, chỉ định chẩn đoán hình ảnh và xây dựng kế hoạch điều trị thiếu máu lên não thích hợp.
Có nên tự ý mua thuốc bổ não khi bị chóng mặt đau đầu không?
Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc hoạt huyết khi chưa có chẩn đoán xác định từ bác sĩ, vì việc dùng sai chỉ định có thể gây tương tác thuốc nguy hiểm hoặc làm chậm trễ điều trị nguyên nhân gốc rễ.
Thiếu máu lên não có dẫn đến đột quỵ nguy hiểm không?
Thiếu máu não cục bộ thoáng qua là tín hiệu cảnh báo quan trọng của đột quỵ não; nếu không được can thiệp y tế sớm, nguy cơ tiến triển thành nhồi máu não thực sự là rất cao.
Người bị thiếu máu lên não có nên tập thể dục không?
Tập thể dục thường xuyên với cường độ vừa phải như đi bộ, bơi lội hoặc đạp xe giúp tăng cường tuần hoàn toàn thân và hỗ trợ lưu thông máu não hiệu quả.
