Thủy đậu gây đau họng có nguy hiểm không và cách chăm sóc

Thủy đậu gây đau họng là gì?

Bệnh thủy đậu không chỉ biểu hiện qua những mụn nước rải rác ngoài da mà còn tác động trực tiếp lên hệ thống niêm mạc của cơ thể, trong đó niêm mạc vùng hầu họng là vị trí rất hay bị ảnh hưởng. Triệu chứng đau họng do thủy đậu thường xuất hiện đồng thời hoặc ngay trước khi các nốt phỏng rộp rộ lên trên bề mặt da. Tổn thương này xảy ra khi virus xâm nhập, nhân lên trong các tế bào biểu mô đường hô hấp trên và hình thành các vết loét niêm mạc đặc trưng.

Mức độ đau họng có thể dao động từ cảm giác ngứa rát, vướng víu nhẹ cho đến đau buốt dữ dội mỗi khi nuốt. Hiểu rõ nguyên nhân và tính chất của tổn thương vòm họng do thủy đậu giúp người bệnh và thân nhân bớt lo lắng quá mức, đồng thời chủ động áp dụng các giải pháp giảm nhẹ triệu chứng và phát hiện sớm những dấu hiệu cảnh báo y tế quan trọng.

Nguyên nhân khiến người mắc bệnh thủy đậu bị đau rát họng

Tình trạng đau rát họng ở người mắc thủy đậu chủ yếu bắt nguồn từ việc virus Varicella Zoster tấn công vào các mô niêm mạc đường hô hấp trên. Tương tự như vùng da ngoài cơ thể, niêm mạc vòm họng, amidan, lưỡi và vòm miệng mềm cũng có thể xuất hiện các nốt phỏng nước nhỏ li ti. Do môi trường khoang miệng luôn ẩm ướt và chịu nhiều ma sát khi nuốt nước bọt hoặc thức ăn, các bọng nước này rất dễ bị vỡ ra sớm, để lại những vết trợt loét nông nhưng gây cảm giác đau nhức và buốt rát rõ rệt.

Ngoài ra, phản ứng viêm toàn thân trong giai đoạn virus nhân lên mạnh mẽ cũng kích thích các hạch bạch huyết vùng cổ sưng to, làm tăng thêm cảm giác vướng víu và đau tức khi cử động cơ họng. Đối với trẻ nhỏ chưa biết diễn đạt bằng lời, tổn thương niêm mạc họng thường khiến trẻ quấy khóc nhiều, chảy nhiều nước dãi, bỏ bú hoặc sợ nuốt thức ăn.

Mức độ nguy hiểm và biến chứng khi bị đau họng do thủy đậu

Đa số các trường hợp đau họng trong bệnh thủy đậu là phản ứng viêm niêm mạc thông thường và sẽ tự thoái lui dần khi các nốt phát ban trên da bắt đầu đóng vảy. Tuy nhiên, tình trạng này có thể chuyển biến thành mối nguy hiểm đáng kể nếu không được theo dõi sát sao. Nguy cơ phổ biến nhất là bội nhiễm vi khuẩn thứ phát tại các vết trợt loét trong họng, hình thành ổ mủ, viêm amidan mủ hoặc thậm chí áp xe quanh amidan.

Nguy cơ nghiêm trọng tiếp theo là tình trạng mất nước cấp tính do người bệnh quá đau khi nuốt nên từ chối uống nước và ăn uống, điều này đặc biệt nguy hiểm ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Trong một số ít trường hợp diễn tiến nặng, tổn thương phỏng rộp có thể lan sâu xuống vùng thanh quản gây phù nề đường thở, dẫn đến khàn tiếng nặng, thở rít và suy hô hấp. Nhóm đối tượng có hệ miễn dịch suy giảm, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh luôn tiềm ẩn rủi ro gặp phải biến chứng nặng nề hơn.

Biện pháp chăm sóc tại nhà khi bị đau họng do thủy đậu

Để cải thiện cảm giác khó chịu ở vùng họng, việc chăm sóc đúng cách đóng vai trò then chốt giúp niêm mạc tổn thương nhanh hồi phục. Người bệnh cần ưu tiên các món ăn mềm, lỏng, mát và dễ nuốt như súp nguội, cháo loãng, sữa hoặc sữa chua để tránh cọ xát vào các vết loét ở niêm mạc hầu họng. Nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày và bổ sung nước lọc, nước dừa hoặc nước hoa quả ngọt thanh từng ngụm nhỏ liên tục nhằm duy trì đủ lượng dịch cho cơ thể.

Vệ sinh khoang miệng đều đặn hàng ngày bằng cách súc miệng nhẹ nhàng với dung dịch nước muối sinh lý 0,9% ấm sau mỗi lần ăn giúp hạn chế sự sinh sôi của vi khuẩn cơ hội. Cần tuyệt đối tránh các loại thức ăn cay nóng, đồ chiên rán giòn cứng, đồ ăn nhiều dầu mỡ và các loại trái cây có tính axit cao như cam, chanh vì chúng gây xót buốt dữ dội. Trong phòng ngủ, giữ không khí thoáng mát và có độ ẩm phù hợp sẽ hạn chế tình trạng khô rát vòm họng khi thở.

Dấu hiệu biến chứng đau họng do thủy đậu cần đi khám y tế ngay

Người chăm sóc cần theo dõi chặt chẽ tiến triển của bệnh và đưa người mắc thủy đậu đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường. Cần đặc biệt cảnh giác nếu người bệnh sốt cao liên tục không đáp ứng với các biện pháp hạ sốt thông thường, cơn đau họng tăng vọt kèm theo tình trạng chảy mủ hoặc có mùi hôi nồng nặc từ khoang miệng.

Những biểu hiện nguy hiểm liên quan đến đường hô hấp như thở rít khi hít vào, khàn đặc tiếng, thở nhanh gấp, cánh mũi phập phồng hoặc rút lõm lồng ngực đòi hỏi phải được can thiệp cấp cứu y tế ngay lập tức. Bên cạnh đó, các dấu hiệu mất nước nặng như môi khô nứt nẻ, mắt trũng sâu, tiểu rất ít hoặc nước tiểu sẫm màu, li bì, mệt lả và bỏ ăn uống hoàn toàn trong nhiều giờ cũng là tình huống khẩn cấp cần có sự xử trí của bác sĩ chuyên khoa.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho chẩn đoán và phác đồ của bác sĩ chuyên môn. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc thuốc giảm đau chứa aspirin để điều trị đau họng tại nhà vì có thể gây ra hội chứng Reye nguy hiểm ở trẻ nhỏ. Khi các triệu chứng đau họng kéo dài hoặc diễn tiến xấu, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế uy tín.

Tóm tắt

Đau họng khi mắc thủy đậu phần lớn là diễn tiến lành tính do nốt phỏng mọc tại niêm mạc miệng họng nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ bội nhiễm và mất nước. Việc chăm sóc cẩn thận, bổ sung đủ nước, giữ vệ sinh vòm họng và nhận diện kịp thời các dấu hiệu chuyển nặng sẽ giúp người bệnh vượt qua đợt nhiễm virus an toàn mà không để lại di chứng nguy hiểm.