Người bị thủy đậu mấy lần trong đời và khả năng tái nhiễm

Thủy đậu bị mấy lần trong đời?

Thủy đậu là bệnh nhiễm trùng da và niêm mạc do vi rút Varicella Zoster lây truyền qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với giọt bắn, dịch nốt phỏng của người bệnh. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi rút gây ra các biểu hiện đặc trưng như sốt, mệt mỏi, phát ban ngứa và nổi nốt phỏng nước trên khắp cơ thể. Hầu hết các trường hợp mắc bệnh đều diễn biến lành tính và tự khỏi sau 7 đến 10 ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, ở một số nhóm đối tượng nguy cơ cao như phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh hoặc người suy giảm miễn dịch, bệnh có thể gây ra những biến chứng nặng nề. Sau khi người bệnh hồi phục, hệ miễn dịch sẽ tạo ra kháng thể đặc hiệu để ghi nhớ và chống lại vi rút Varicella Zoster trong thời gian dài.

Giải đáp thắc mắc thủy đậu bị mấy lần trong đời

• Trên thực tế y khoa, đa số mỗi người chỉ bị thủy đậu 1 lần duy nhất trong đời. Sau khi nhiễm vi rút Varicella Zoster lần đầu, hệ thống miễn dịch của cơ thể sẽ sản sinh ra kháng thể bảo vệ bền vững. Kháng thể này có khả năng nhận diện và tiêu diệt vi rút ngay khi chúng xâm nhập trở lại, giúp ngăn ngừa bệnh bùng phát lần thứ hai.
• Dù rất hiếm gặp, việc tái nhiễm thủy đậu vẫn có thể xảy ra ở một số trường hợp đặc biệt. Những người mắc bệnh lần đầu khi còn quá nhỏ dưới 1 tuổi thường chưa hoàn thiện hệ miễn dịch nên lượng kháng thể tạo ra không đủ mạnh hoặc không duy trì được lâu dài. Bên cạnh đó, các đối tượng có hệ miễn dịch suy giảm do mắc bệnh mãn tính, điều trị hóa chất hoặc sử dụng thuốc chống thải ghép cũng có nguy cơ tái nhiễm cao hơn so với người khỏe mạnh bình thường.

Sự khác biệt giữa tái phát thủy đậu và bệnh zona thần kinh

• Nhiều người thường nhầm lẫn giữa việc bị tái nhiễm thủy đậu với hiện tượng bùng phát bệnh zona thần kinh. Cả hai tình trạng này đều do cùng một tác nhân là vi rút Varicella Zoster gây ra nhưng có cơ chế và biểu hiện lâm sàng hoàn toàn khác nhau.
• Sau khi các tổn thương do thủy đậu hồi phục hoàn toàn, vi rút không bị tiêu diệt sạch khỏi cơ thể mà rút về ẩn nấp ở trạng thái ngủ yên tại các hạch thần kinh cảm giác. Khi gặp điều kiện thuận lợi như sức đề kháng suy giảm, căng thẳng kéo dài hoặc tuổi tác cao, vi rút Varicella Zoster sẽ tái hoạt động, di chuyển dọc theo dây thần kinh ra vùng da tương ứng. Lúc này, bệnh thể hiện dưới dạng zona thần kinh với các nốt mụn nước mọc thành chùm dọc theo đường đi của dây thần kinh, kèm theo cảm giác đau rát dữ dội chứ không phải là một đợt bệnh thủy đậu mới.

Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ miễn dịch với vi rút thủy đậu

• Mức độ và độ bền của miễn dịch đối với vi rút thủy đậu phụ thuộc vào nhiều yếu tố cơ địa và tiền sử tiêm chủng của mỗi cá nhân. Những người trải qua đợt nhiễm thủy đậu tự nhiên ở mức độ trung bình đến nặng thường có lượng kháng thể bảo vệ cao hơn so với những người chỉ bị bệnh nhẹ hoặc có biểu hiện không điển hình.
• Ngoài ra, việc tiêm vắc xin phòng thủy đậu đầy đủ theo đúng lịch trình khuyến cáo cũng giúp cơ thể tạo ra miễn dịch chủ động an toàn. Mặc dù vắc xin không bảo đảm chống lại sự xâm nhập của vi rút tuyệt đối 100%, nhưng nếu người đã tiêm phòng vô tình mắc bệnh, các triệu chứng thường rất nhẹ, ít nốt phỏng, ít sốt và nguy cơ gặp biến chứng nguy hiểm giảm đi đáng kể. Vì vậy, việc xác định tình trạng miễn dịch thông qua tiền sử bệnh hoặc xét nghiệm kháng thể là rất quan trọng trong công tác phòng bệnh.

Biện pháp phòng ngừa và chủ động bảo vệ sức khỏe

• Để chủ động phòng ngừa thủy đậu cũng như hạn chế tối đa nguy cơ lây lan trong cộng đồng, việc tiêm chủng vắc xin thủy đậu được coi là giải pháp hiệu quả và an toàn nhất. Trẻ em và người lớn chưa từng mắc bệnh hoặc chưa có miễn dịch nên chủ động tham khảo ý kiến của bác sĩ để được tư vấn lịch tiêm phù hợp.
• Bên cạnh vắc xin, mỗi cá nhân cần duy trì thói quen vệ sinh cá nhân sạch sẽ, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn. Trong mùa dịch bùng phát, nên hạn chế tiếp xúc gần với người đang có biểu hiện sốt, phát ban hoặc mụn nước. Nếu trong gia đình có người mắc bệnh, cần cách ly người bệnh tại phòng riêng thoáng mát, sử dụng riêng các đồ dùng cá nhân như khăn mặt, chén bát, chăn măn và thực hiện sát trùng các bề mặt tiếp xúc thường xuyên để bảo vệ sức khỏe cho các thành viên khác.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chung và không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh không được tự ý mua thuốc điều trị, tự chẩn đoán bệnh hoặc áp dụng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ mắc thủy đậu, tái nhiễm hoặc biến chứng loét nhiễm trùng, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ thăm khám và tư vấn giải pháp xử trí phù hợp.

Tóm tắt

Tóm lại, phần lớn mọi người chỉ bị thủy đậu một lần trong đời nhờ cơ chế miễn dịch tự nhiên lâu dài sau khi mắc bệnh. Hiện tượng tái nhiễm thủy đậu rất hiếm gặp và thường dễ bị nhầm lẫn với bệnh zona thần kinh. Để bảo vệ bản thân và gia đình khỏi nguy cơ mắc bệnh và biến chứng, việc chủ động tiêm vắc xin phòng thủy đậu cũng như tuân thủ các quy tắc vệ sinh an toàn luôn là lựa chọn hàng đầu.