Sốt xuất huyết có uống sữa được không và cách bổ sung hợp lý

Sốt xuất huyết có uống sữa được không?

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua vết đốt của muỗi vằn Aedes aegypti. Đặc trưng của bệnh là sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, nhức mỏi hốc mắt, đau cơ khớp và nổi ban xuất huyết dưới da. Trong đợt bệnh, tình trạng sốt liên tục kết hợp với hiện tượng thoát huyết tương qua thành mạch có thể dẫn đến nguy cơ cô đặc máu và mất nước nghiêm trọng.

Do ảnh hưởng của độc lực virus và phản ứng viêm toàn thân, niêm mạc đường tiêu hóa thường trở nên nhạy cảm hơn, khiến người bệnh dễ buồn nôn, đắng miệng và chán ăn. Vì vậy, việc xây dựng một chế độ dinh dưỡng dễ tiêu, giàu năng lượng và giàu dịch thể đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ người bệnh vượt qua giai đoạn nguy hiểm và phục hồi sức khỏe nhanh chóng. Trong số các thực phẩm lỏng thông dụng, sữa thường là lựa chọn tiện lợi được nhiều gia đình cân nhắc.

Lợi ích dinh dưỡng của sữa đối với người mắc sốt xuất huyết

Sữa là nguồn thực phẩm giàu đạm sinh học, canxi, phốt pho, vitamin D và các vitamin nhóm B thiết yếu. Trong giai đoạn sốt cao liên tục do virus Dengue tấn công, tốc độ chuyển hóa cơ bản tăng cao khiến cơ thể tiêu hao năng lượng rất nhanh. Đồng thời, phản ứng viêm toàn thân và tình trạng đau mỏi cơ khớp thường làm người bệnh đắng miệng, mất cảm giác ngon miệng và suy giảm thể lực.

Việc bổ sung sữa dạng lỏng giúp người bệnh dễ dàng hấp thu dinh dưỡng mà không cần tốn nhiều công sức nhai nuốt. Các dưỡng chất trong sữa hỗ trợ duy trì khối cơ, ngăn chặn tình trạng suy kiệt và hỗ trợ hệ miễn dịch sản sinh kháng thể tự nhiên. Ngoài ra, hàm lượng nước dồi dào trong mỗi ly sữa cũng góp phần hỗ trợ quá trình bù dịch, giảm bớt nguy cơ thiếu nước khi người bệnh chán ăn các món cháo súp thông thường.

Cách chọn loại sữa an toàn và phù hợp cho người bệnh

Mặc dù sữa rất tốt nhưng việc lựa chọn loại sữa phù hợp đóng vai trò quyết định đến sự thoải mái của đường tiêu hóa. Người bệnh nên ưu tiên các loại sữa tươi tiệt trùng, sữa tách béo hoặc ít béo, sữa hạt tự nhiên như sữa đậu nành, sữa hạnh nhân hoặc sữa yến mạch. Những loại sữa này cung cấp năng lượng vừa phải, thanh nhẹ và không tạo cảm giác ứ trệ dạ dày.

Đặc biệt, người bệnh cần tránh xa các loại sữa có màu sẫm như sữa sô cô la, sữa ca cao, sữa vị cà phê hoặc sữa dâu có màu đỏ đậm. Trong bệnh cảnh sốt xuất huyết, nguy cơ xuất huyết tiêu hóa có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Việc tiêu thụ đồ uống có màu nâu, đen hoặc đỏ sẫm có thể khiến người nhà hoặc nhân viên y tế nhầm lẫn khi người bệnh nôn trớ, gây khó khăn cho việc phát hiện triệu chứng xuất huyết dạ dày thực sự. Đồng thời, sữa nguyên kem chứa quá nhiều chất béo cũng nên hạn chế để tránh gây khó tiêu.

Nguyên tắc sử dụng sữa đúng cách để tránh quá tải tiêu hóa

Khi đang bị sốt xuất huyết, nhu động ruột thường hoạt động kém hơn bình thường, do đó người bệnh không nên uống một lượng lớn sữa trong một lần. Việc uống 200 đến 300 ml sữa cùng lúc có thể gây chướng bụng, ậm ạch và kích thích phản xạ nôn ói. Thay vào đó, người chăm sóc nên chia nhỏ thành từng ly khoảng 100 đến 150 ml, uống ấm hoặc ở nhiệt độ phòng và nhấp từng ngụm chậm rãi.

Thời điểm thích hợp nhất để uống sữa là giữa các bữa phụ, cách bữa ăn chính từ 1 đến 2 giờ hoặc trước khi đi ngủ khoảng một tiếng để nâng cao chất lượng giấc ngủ. Không nên uống sữa ngay sau khi vừa uống thuốc hạ sốt paracetamol để tránh ảnh hưởng đến tốc độ hấp thu hoạt chất qua niêm mạc ruột. Đối với người có tiền sử không dung nạp đường lactose, việc uống sữa bò thông thường có thể dẫn đến sôi bụng hoặc tiêu chảy, do đó nên chuyển sang dùng sữa không chứa lactose hoặc các loại sữa hạt nguyên chất.

Phối hợp dinh dưỡng tổng thể và bù dịch khoa học

Bên cạnh sữa, chế độ ăn của người bệnh sốt xuất huyết cần được xây dựng theo nguyên tắc mềm, lỏng, dễ tiêu và giàu vi chất. Các món cháo gà, cháo thịt bằm nấu nhuyễn với bí đỏ, cà rốt hoặc súp rau củ cung cấp cả tinh bột lẫn chất xơ hòa tan giúp ổn định tiêu hóa. Người bệnh nên tăng cường các loại nước ép trái cây giàu vitamin C như nước cam, nước bưởi, nước ổi để hỗ trợ tăng cường độ bền thành mạch mao mạch.

Quan trọng nhất, sữa chỉ đóng vai trò là một bữa phụ bổ sung dinh dưỡng chứ không thể thay thế nước điện giải oresol. Trong sốt xuất huyết, hiện tượng tăng tính thấm thành mạch có thể gây thoát huyết tương, do đó việc bù đúng tỷ lệ nước và các ion natri, kali qua dung dịch oresol pha đúng nồng độ là ưu tiên hàng đầu. Người bệnh cần phối hợp nhịp nhàng giữa việc uống dung dịch bù điện giải, nước lọc, nước dừa tươi và sữa để đảm bảo cơ thể không bị thiếu hụt thể tích tuần hoàn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất hướng dẫn dinh dưỡng tham khảo, không thay thế cho các chỉ định y khoa từ bác sĩ điều trị. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý sử dụng các thuốc kháng viêm nhóm NSAID như ibuprofen hay aspirin để hạ sốt vì nguy cơ làm tăng nặng tình trạng xuất huyết tiêu hóa. Nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như đau bụng dữ dội liên tục, nôn nhiều, chảy máu chân răng, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc lừ đừ li bì, người nhà cần lập tức đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

Tóm tắt

Người mắc sốt xuất huyết hoàn toàn có thể uống sữa để duy trì năng lượng và bổ sung dưỡng chất khi mệt mỏi, chán ăn. Việc chọn đúng loại sữa ít béo, uống từng lượng nhỏ và kết hợp bù đủ nước oresol sẽ giúp cơ thể hồi phục thuận lợi hơn. Hãy luôn theo dõi sát các biểu hiện toàn thân và xin ý kiến bác sĩ khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.